Sad powszechny, I ACa 1358/16

Sygn. akt I ACa 1358/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wiesława Kuberska (spr.) Sędziowie: SA Anna Miastkowska del. SO Marek Kruszewski Protokolant: stażysta Paulina Działońska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa W. C. przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w P. o ustalenie nieważności lub uchylenie uchwały na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt I C 1502/14

1. oddala apelację;
2. zasądza od (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w P. na rzecz W. C. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I ACa 1358/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w P. , w sprawie z powództwa W. C. przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w P. o ustalenie nieważności lub uchylenie uchwały, ustalił, że uchwała Zarządu (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w P. z dnia 8 października 2014 r. oznaczona numerem (...) jest nieważna (pkt 1), oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 2), zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 3), a także nie obciążył pozwanej kosztami zastępstwa procesowego (pkt 4) (wyrok – k. 457). Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie ustaleń, które Sąd Apelacyjny w całości podzielił i przyjął za własne. Z ustaleń tych wynikało, że powodowi i jego żonie E. C. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w P. przy al. (...) II 27, należącego do zasobów pozwanej Spółdzielni. W dniu 10 czerwca 2014 r. Zarząd pozwanej Spółdzielni przyjął projekt uchwały nr 29/2014 w sprawie wyodrębnienia przedmiotu odrębnej własności lokali w budynkach przy al. (...) II 25, J. P. II 27, J. P. II 29 i J. P. II 31 w P. - K. (...) . O treści powyższego projektu mieszkańcy zostali poinformowani w drodze pisemnych komunikatów wywieszonych na tablicach ogłoszeniowych zlokalizowanych na przedmiotowej nieruchomości. Powód dowiedział się o treści projektu uchwały nr 29/2014 w toku sprawy zawisłej między stronami o sygn. akt I C 353/
3. Pismem z dnia 3 lipca 2014 r. powód złożył „uwagi do projektu uchwały nr 29/2014". W dniu 10 lipca 2014 r. powód wniósł do Sądu pozew o uchylenie, stwierdzenie nieważności lub unieważnienie uchwały nr 29/
4. Pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. Spółdzielnia powiadomiła powoda, że projekt uchwały nr 29/2014 w dniu 13 sierpnia 2014 r. zostanie wyłożony na okres 14 dni do wglądu w siedzibie pozwanej i że dalsze czynności dotyczące uchwalania tej uchwały będą podejmowane systematycznie. Następnie pozwana rozpatrzyła przedstawione Zarządowi pisemne wnioski dotyczące zmiany ww. projektu uchwały, odnosząc się również do wniosków złożonych przez powoda w piśmie z dnia 3 lipca 2014 r., a w dniu 8 października 2014 r. podjęła uchwałę w przedmiocie określenia odrębnej własności lokali nieruchomości przy al. (...) II 25, 27, 29 i 31 - K. (...) - oznaczając ją numerem (...) . Pozwana Spółdzielnia wystosowała do swoich członków pismo, w którym poinformowała o podjęciu w/w uchwały, dołączając jej treść. Jednocześnie pozwana pismem z dnia 15 października 2014 r. poinformowała powoda, że zgłoszone przez niego w dniu 3 lipca 2014 r. uwagi i wnioski dotyczące projektu uchwały oznaczonej numerem (...) nie zostały uwzględnione w procesie podejmowania uchwały nr 53/
5. W uchwale nr 53/2014 dla czterech budynków wyodrębniono jedną nieruchomość gruntową o pow. 15.508 m 2 , oznaczoną w ewidencji gruntów numerem (...) , dla której Sąd Rejonowy w Płocku prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . Mocą zawartego w § 3 uchwały postanowienia w budynku przy al. (...) II 27 wyodrębniono 87 lokali mieszkalnych o łącznej powierzchni użytkowej 5.495,32 m 2 , 87 pomieszczeń przynależnych o łącznej powierzchni użytkowej 388,63 m 2 , 2 lokale użytkowe stanowiące własność członków spółdzielni o łącznej powierzchni użytkowej 65,90 m 2 , 1 lokal użytkowy stanowiący majątek Spółdzielni, będący w najmie, o powierzchni użytkowej 43,90 m 2 , pomieszczenia i urządzenia wspólne (ogólnego użytku), na które składają się: klatki schodowe, wózkownie, korytarze piwniczne, suszarnia, pralnia, komora śmietnikowa, pomieszczenia wodomierza, węzła cieplnego i podwęzła cieplnego o łącznej powierzchni użytkowej 1.276,13 m 2 oraz pomieszczenia przynależne do Spółdzielni, na które składają się pomieszczenia gospodarcze o łącznej powierzchni 16,80 m 2 . Współwłaścicielami działki gruntu oznaczonej numerem (...) są pozwana Spółdzielnia i właściciele wyodrębnionych lokali na dzień 7 marca 2016 r. Mieszkańcy wyżej wymienionych bloków dojeżdżają do al. (...) II przez działkę oznaczoną numerem (...) , stanowiącą własność Gminy P. , pozostającą w wieczystym użytkowaniu pozwanej Spółdzielni. Nieruchomość ta jest obciążona służebnością gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr (...) . Nie ma natomiast takiego obciążenia na rzecz nieruchomości, której dotyczy uchwała nr działki (...) , chociaż jest ona wykorzystywana jaka droga osiedlowa. Projekt dla budynków mieszkalnych objętych przedmiotową uchwałą został przygotowany w 1990 r. Od początku założenie architektoniczne obejmujące powyższe bloki opracowano jako jedną całość. Architekt przewidział wspólny dojazd do drogi osiedlowej, a w konsekwencji do drogi publicznej, wspólne chodniki, plac zabaw dla dzieci, parkingi na zewnątrz budynków. Ponadto blok nr 27 został skonstruowany w taki sposób, że na poziomie parteru znajduje się przejście z wewnętrznej strony m. osiedla do al. (...) P. II, z którego korzystają wszyscy użytkownicy budynków. Opisane budynki stanowiły jedno zadanie inwestycyjne. Do dnia dzisiejszego stanowią zorganizowaną całość. Mają wspólne ciągi piesze, wspólne oświetlenie i ławki. Dla czterech budynków wybudowano dwie stacje trafo, jedną stację średnioparametrową, wspólną sieć ciepłowniczą przechodzącą przez wszystkie budynki na całe osiedle, ale z węzłami indywidualnymi na każdy budynek. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r. (sygn. akt I C 614/12) Sąd Okręgowy w Płocku ustalił, że uchwała Zarządu wówczas (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w P. nr 4/07 z 15 czerwca 2007 r. w sprawie wyodrębnienia przedmiotu odrębnej własności lokali w budynkach przy al. (...) II 25, J. P. II 27, J. P. II 29 i J. P. II 31 w P. - K. (...) jest nieważna, oddalił natomiast roszczenie powoda o ustanowienie odrębnej własności lokalu nr (...) położonego w P. przy al. (...) II
6. Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r. oddalił apelację pozwanej od tego wyroku. Sąd Okręgowy przychylił się do zawartego w pozwie roszczenia o ustalenie nieważności uchwały pozwanej Spółdzielni z dnia 8 października 2014 r. oznaczonej numerem (...) , nie mając wątpliwości co do tego, że powodowi przysługiwało prawo do jej zaskarżenia w trybie art. 43 ust. 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a przewidziany w tym przepisie termin dla tej czynności, wynoszący 30 dni od doręczenia uchwały, został zachowany. W szczególności Sąd Okręgowy uznał, że sposób oznaczenia w powyższej uchwale pomieszczeń przynależnych do Spółdzielni, na które składają się pomieszczenia gospodarcze o wskazanej powierzchni użytkowej, jest sprzeczny z art. 42 ust. 3 pkt 2 ustawy, gdyż nie pozwala na określenie ich usytuowania oraz przeznaczenia. Ponadto, sposób określenia udziałów w nieruchomości wspólnej nie odpowiada wymogom art. 42 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz art. 3 ust. 3 i ust. 5 ustawy o własności lokali , bowiem suma wszystkich udziałów w nieruchomości wspólnej jest większa niż jeden. Wreszcie, przewidziany w uchwale sposób podziału nieruchomości wspólnej nie jest dopuszczalny w świetle art. 41 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z uwagi na to, że nie gwarantuje dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej. Sąd Okręgowy oddalił natomiast powództwo w zakresie przewidzianego w nim roszczenia alternatywnego o uchylenie uchwały nr 53/
7. Oddaleniu podlegało także powództwo dotyczące projektu uchwały o numerze (...) , który w tej postaci nie mógł podlegać zaskarżeniu. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł z zastosowaniem art. 100 k.p.c. (uzasadnienie zaskarżonego wyroku – k. 460 – 471). Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wywiodła pozwana , zaskarżając go w zakresie pkt. 1 i podnosząc zarzut sprzeczności ustaleń Sądu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego będącej wynikiem przyjęcia, że sposób obliczania udziału właściciela w nieruchomości wspólnej jest sprzeczny z przepisem art. 3 ust. 5 ustawy o własności lokali i że suma wszystkich udziałów w nieruchomości wspólnej jest większa niż jeden, pomimo że dokładne rozliczenie zawartych w uchwale i jej załącznikach danych nie daje podstaw do przyjęcia takiej tezy. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa w całości (apelacja – k. 474 – 476). Powód odpowiadając na apelację wniósł o jej odrzucenie oraz zwrot kosztów postępowania apelacyjnego (k. 488 – 497) . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozostawała bez wpływu na kierunek zawartego w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcia. Przyczyną ustalenia nieważności uchwały Zarządu (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w P. z dnia 8 października 2014 r. nr (...) nie była wyłącznie okoliczność obrana za podstawę zarzutów apelującej. Sąd Okręgowy stwierdził szereg nieprawidłowości z perspektywy obowiązujących przepisów, a w szczególności art. 42 ust. 3 oraz art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.). W braku zakwestionowania ustaleń faktycznych będących podstawą wydanego w pierwszej instancji wyroku, a także ich materialnoprawnej oceny na tle wykraczającym poza zagadnienie dotyczące sposobu obliczenia wysokości udziałów w nieruchomości wspólnej, apelacja nie mogła odnieść oczekiwanego skutku w postaci oddalenia powództwa w całości. Zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2015 r., poz. 1892 ze zm.), mającym zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z brzmieniem art. 42 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jeżeli nieruchomość, z której wyodrębnia się własność lokali, stanowi grunt zabudowany kilkoma budynkami, udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Powyższe wskazuje na konieczność uwzględnienia w obliczeniach oprócz powierzchni użytkowej lokalu, również powierzchni konkretnego pomieszczenia przynależnego, a następnie odniesienia ich sumy do łącznej wartości wszystkich powierzchni znajdujących się we wszystkich budynkach będących częścią składową nieruchomości, nie zaś tylko do powierzchni jednego z tych budynków. Tymczasem żaden z przewidzianych w przedmiotowej uchwale sposobów wyliczenia nie jest właściwy z perspektywy opisanego wymogu, gdyż po pierwsze nie uwzględnia powierzchni lokali przynależnych do Spółdzielni (m.in. strychu, pomieszczenia z wodomierzem, węzłem cieplnym i innych pomieszczeń gospodarczych). Skarżąca przyznała, że pomieszczenia przynależne, na które składają się pomieszczenia gospodarcze nie zostały wykazane w udziałach w nieruchomości wspólnej i nie można ich wyodrębnić, a zatem nie wchodzą one w skład tych udziałów. Odniosła się tym samym twierdząco do okoliczności objętej ustaleniami Sądu Okręgowego, która zadecydowała o ustaleniu nieważności uchwały z powodu jej niezgodności z ustawowymi rygorami. Z tego też względu niezrozumiałe i nieprzekonujące jest stanowisko skarżącej, która mimo stwierdzenia nieprawidłowości w sposobie określenia udziałów poszczególnych właścicieli w nieruchomości wspólnej, tożsamą w tej kwestii ocenę Sądu Okręgowego podważa. Co więcej, przy zastosowanym w uchwale sposobie obliczenia tych udziałów suma wszystkich udziałów w nieruchomości wspólnej nie sprowadza się do jednego, co również jest przejawem nie dającej się pogodzić z przepisami wadliwości, na którą trafnie zwrócił uwagę Sąd Okręgowy. Uchwała nr 53/2014 wobec tych wszystkich uchybień oraz uchybień nie objętych zakresem apelacji nie pozwala na określenie udziałów w częściach wspólnych nieruchomości, a przez to na wyodrębnienie własności lokalu zarówno powoda, jak i innych właścicieli. W konsekwencji nosi znamiona nieważności i zasadnie została wyeliminowana z obrotu mocą zaskarżonego wyroku. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny, uznawszy podniesione przez skarżącą zarzuty za wyraz gołosłownej krytyki rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego, oddalił przedstawioną apelację po myśli art. 385 k.p.c. , natomiast o kosztach postępowania apelacyjnego orzekł stosownie do art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 in fine rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804).