Sad powszechny, III AUa 698/16

(1)i M. W. oraz ustalił, że wnioskodawca wykonywał w spornych okresach nie tylko prace wymienione w wykazie A, dziale XIV, pkt 12, przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomo- wowodorowym, stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia, ale również inne prace, które nie mogą być kwalifikowane jako prace w warunkach szczególnych, tj. prace hydrauliczne. Z tych zeznań wynikało bowiem, że wnioskodawca pracował w brygadzie hydraulików, która zajmowała się zakładaniem wody, centralnego ogrzewania oraz urządzeń sanitarnych oraz usuwaniem awarii hydraulicznych, przeważnie u osób prywatnych i nie było podziału obowiązków. Sąd odmówił wiary w części zeznaniom J. K. oraz wnioskodawcy, którzy twierdzili, że do wyłącznych obowiązków wnioskodawcy należało tylko spawanie rur przy rozprowadzeniu wody i centralnego ogrzewania. Ze specyfiki zadań brygady hydraulicznej wynika, że skarżący nie mógł wykonywać prac spawalniczych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nadto J. K. przyznał, że pomagał wnioskodawca mu w przecinaniu rur brzeszczotem. Z zeznań świadków wynika zatem, że do obowiązków wnioskodawcy należało nie tylko spawanie, ale też docinanie rur potrzebnych do rozprowadzania wody i centralnego ogrzewania, oczyszczanie spawu oraz wykonywanie prac pomocniczych tj. jak rozkładanie materiału. Spośród tych prac jedynie prace przy spawaniu elektrycznym, jako wymienione w dziale XIV, poz. 12, wykazu A, są pracami w szczególnych warunkach. Dlatego ponieważ wnioskodawca oprócz prac w warunkach szczególnych (spawalniczych), wykonywał także inne prace, które takiego charakteru nie miały, to nie można uznać że pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy ustalił, że prace w szczególnych warunkach przy spawaniu elektrycznym, wymienione w dziale XIV, poz. 12 wykazu A wnioskodawca wykonywał od 10 sierpnia 1981r. do 31 października 1982r. w Przedsiębiorstwie (...) w K. . Wprawdzie z dokumentów wynika, że w początkowym okresie do 31 listopada 1981r. wnioskodawca pracował na stanowisku montera, a dopiero od 1 grudnia 1981r. na stanowisku montera-spawacza, to jednak świadek K. S. , który w spornym okresie pracował razem ze skarżącym potwierdził, że pomimo różnego nazewnictwa stanowisk pracy, wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu konstrukcji stalowych, rurociągów, przenośników w elektrociepłowni w Ł. , gdzie był oddelegowany do pracy. Również od 9 listopada 1982r. do 30 kwietnia 1985r. w Przedsiębiorstwie (...) w S. , jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych oraz zeznań świadków: M. J. i W. M. , którzy pracowali z wnioskodawcą, wykonywał on prace w szczególnych warunkach przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wprawdzie z umów o pracę z 9 listopada 1982r. i z 23 listopada 1982r. wynika, że z podjął pracę na stanowisku montera-spawacza-ślusarza, jednak zarówno wnioskodawca, jak też świadkowie wskazali, że w tym czasie był oddelegowany do pracy w Hucie (...) w P. , gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmował się spawaniem konstrukcji stalowych, które służyły do budowy wanny do wytopu szkła. Sąd I instancji odmówił natomiast zaliczenia skarżącemu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1 lutego 1986r. do 31 sierpnia 1988r. w Zespole Zakładów (...) w O. . Sąd uznał za niewiarygodne zeznania świadków: A. D. i J. S.

(2)oraz wnioskodawcy w zakresie, w którym twierdzili, że przez cały okres pracy w zakładzie do obowiązków wnioskodawcy należało tylko spawanie konstrukcji stalowych. Zeznania te pozostają w sprzeczności z dokumentami w postaci angażu z 22 lutego 1986r. (k. 22 akt osobowych), z którego wprost wynika, że R. K. od 1 lutego 1986r. pracował na stanowisku ślusarza, a tylko dodatkowo wykonywał czynnościami spawacza. Dokument ten wskazuje w ocenie Sądu I instancji, że podstawowymi czynnościami skarżącego w tym okresie były czynności ślusarskie, a tylko dodatkowo wykonywał prace spawalnicze. Takie wyłącznie spawalnicze prace skarżący wykonywał od 1 września 1988r. do końca zatrudnienia , co też potwierdził następca prawny Zespołu Zakładów (...) w (...) S.A. w K. w wystawionym świadectwie pracy w szczególnych warunkach z dnia 22 kwietnia 2010r. i okres ten został mu już zaliczony przez organ rentowy do szczególnego stażu pracy. Z uwagi na sprzeczność zeznań świadków: A. D. i J. S.

(2)oraz wnioskodawcy z dokumentacją osobową Sąd odmówił zaliczenia skarżącemu do prac w szczególnych warunkach także okresu zatrudnienia w (...) Spółka z o.o. w O. od 14 września 1992 roku do 31 stycznia 1994r. Ze świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 11 grudnia 2012 roku (k.23 akt emerytalnych) wystawionego przez pracodawcę wynika, że spawaniem konstrukcji stalowych wnioskodawca zajmował się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy dopiero od 1 lutego 1994r. do końca zatrudnienia i ten okres podlega zaliczeniu do szczególnego stażu pracy. W okresie wcześniejszym od 14 września 1992r. do 31 stycznia 1994r., jak wynika z umowy o pracę z 14 września 1992r. oraz angażu z 1 października 1993r., skarżący pracował na stanowisku ślusarza-spawacza. Oznacza to, że do jego obowiązków oprócz prac spawalniczych, wykonywanych w warunkach szczególnych należały również prace ślusarskie, które takiego charakteru nie mają. W rezultacie Sąd I instancji uznał, że wnioskodawca wykonywał prace w szczególnych warunkach w okresach: - od 10 sierpnia 1981r. do 31 października 1982r. ( 1 rok 2 miesiące i 21 dni), - od 9 listopada 1982r. do 30 kwietnia 1985r. ( 2 lata , 5 miesięcy i 21 dni); - od 1 lutego 1994r. do 31 grudnia 1998r. ( 4 lata, 11 miesięcy); Sąd nie zaliczył natomiast do prac w warunkach szczególnych pracy wnioskodawcy: - od 7 marca 1980r. do 30 kwietnia 1981r. w (...) Usługowej Spółdzielni Pracy w O. na stanowisku spawacz- monter wodno-kanalizacyjny i co; - od 1 lutego 1986r. do 31 sierpnia 1988r. w Zespole Zakładów (...) w O. na stanowisku ślusarza-spawacza; - od 14 września 1992r. do 31 stycznia 1994r. w (...) Spółka z o.o. w O. na stanowisku spawacz-ślusarz. Po zaliczeniu do stażu pracy w szczególnych warunkach uznanego przez organ rentowy w wymiarze 4 lat, 11 miesięcy i 21 dni, uwzględnionych przez Sąd I instancji okresów w łącznej wymiarze 8 lat 7 miesięcy i 12 dni, wnioskodawca udowodnił , że wykonywał pracę w szczególnych warunkach przez łączny czas 13 lat, 7 miesięcy 3 dni, a więc nie legitymuje się wymaganym 15-letnim stażem pracy i dlatego Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. odwołanie oddalił. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożył ubezpieczony, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zaskarżając go w całości i zarzucając mu sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że wnioskodawca nie udowodnił pracy w szczególnych warunkach w okresach wskazanych przeze niego w odwołaniu, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do uznania za udowodnione wszystkie okresy wskazane przez wnioskodawcę w odwołaniu, a w szczególności za udowodniony powinien zostać uznany okres pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach od 1 lutego 1986 r. do 31 sierpnia 1988 r. w Zespole Zakładów (...) w O. na stanowisku spawacza. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury w niższym wieku oraz o dopuszczenie dowodów w postępowaniu apelacyjnym: kopii książki spawacza - dot. spawania elektrycznego; kopii książki spawacza - dot. spawania gazowego na okoliczność, że w dniu 22 sierpnia 1986 r. wnioskodawca zdał egzaminy kontrolne (kwalifikacyjne) i uzyskał znak spawacza 50/83; pisemnych zeznań świadka Z. P. i świadka M. M. - poświadczonych przez ZUS Inspektorat w O. oraz zeznań tych osób w charakterze świadków na okoliczność, że wnioskodawca przez cały okres zatrudnienia w (...) O. pracował w charakterze spawacza, a nie ślusarza. W ocenie apelującego, zaskarżony wyrok jest niesłuszny i opiera się na błędnych ustaleniach faktycznych, sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd I instancji oparł ustalenia faktyczne na arbitralnie wybranych dokumentach, którym dał wiarę , błędnie interpretując ich treść, zaś innych nie dostrzegł, a w każdym razie nie odniósł się do ich treści w żaden sposób. Sąd ten nie dał również wiary świadkom zgłoszonym przez wnioskodawcę z uwagi na sprzeczność z „dokumentacją osobową”. Wg uzasadnienia wyroku podstawowym dokumentem, z którego rzekomo wynika, że wnioskodawca od 1 lutego 1986r. pracował jako „ślusarz-spawacz” jest „angaż” z 22 lutego 1986 r. (k.22), który zdaniem Sądu powierza wnioskodawcy inne obowiązki. Tymczasem z treści tego dokumentu wynika jednoznacznie, że zmianie podlegało jedynie wynagrodzenie, a pozostałe warunki umowy pozostały bez zmian. To, że raz pod imieniem i nazwiskiem wnioskodawcy jest napisane „spawacz”, innym razem „spawacz-ślusarz”, a jeszcze innym „ślusarz z dodatk. czynn. spawacza (...) świadczy jedynie o niestaranności wypełniania druków, sporządzania pism i wniosków. Błędne określenie wykonywanej pracy nie powodowało przecież zmiany wykonywanej pracy. Zdaniem apelującego , z dokumentów osobowych wnioskodawcy z (...) O. wynika jednoznacznie, że od dnia zawarcia umowy o pracę w charakterze spawacza, umowa ta podlegała zmianom jedynie w zakresie wynagrodzenia. Z żadnego dokumentu nie wynika, że umowa o pracę wnioskodawcy uległa zmianom w innym zakresie. Jeśli chodzi o „angaż” z dnia 28 lutego 1986 r. to jeśli przyjąć, że „ślusarz z dod. czynn. spawacza (...) oznacza faktycznie wykonywaną przez wnioskodawcę pracę, to była to praca wykonywana na dzień 1 lutego 1986 r. A to oznacza, że zmiana musiała nastąpić wcześniej. Ponieważ nigdzie wcześniej nie ma śladu tej zmiany umowy, to oznacza, że wpis „ślusarz z dod. czynn. spawacza (...) w angażu z 28 lutego 1986 r. jest tylko błędnym określeniem aktualnie wykonywanej przez pracownika pracy. Za taką interpretacją „angażu” z dnia 28 lutego 1986 r. przemawia również treść wniosku z 28 lutego 1986 r„ z którego brzmienia jednoznacznie wynika, że przełożony wnosi o zmianę wynagrodzenia przez przeszeregowanie, natomiast stanowisko ma być bez zmian. Podobnie zaświadczenie z dnia 18 lutego 1986 r„ z którego wynika, że przynajmniej na tę datę wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku spawacza (...) . Wszystkie powołane wyżej dokumenty znajdują się w aktach osobowych (...) O. , załączonych do akt niniejszej sprawy, nie są ponumerowane, jak to przyjął Sąd pierwszej instancji, bowiem każdy z dokumentów w tych aktach ma numer „22”. A więc nie tylko angaż jest na k. 22, ale wszystkie inne dokumenty, o których wyżej - również. Apelujący uzasadnił wniosek o dopuszczenie dowodów z kopii książeczek spawacza tym , że wnioskodawca nie złożył ich w postępowaniu przed Sądem I instancji przez roztargnienie. Jeśli chodzi o zeznania świadków, to wnioskodawcy udało się dotrzeć do tych osób dopiero po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja ubezpieczonego nie zasługiwała na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe i znajduje oparcie zarówno w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak i obowiązujących przepisach prawa. Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonał wszechstronnej analizy zebranych dowodów, nie naruszając zasady swobodnej ich oceny i w oparciu o zasadnie przyjęty stan faktyczny sprawy prawidłowo zastosował konkretnie przywołane przepisy prawa materialnego. Istota sporu na gruncie przedmiotowej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wnioskodawca legitymuje się 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych liczonym na dzień 1 stycznia 1999 r. Spełnienie przez ubezpieczonego pozostałych warunków określonych w art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t.: Dz.U. z 2016r., poz.887 ze zm.) jest na etapie apelacji bezsporne. Zgodnie z treścią art. 184 cyt. wyżej ustawy, ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 ustawy, tj. po ukończeniu 60 lat, jeżeli w dniu wejścia w życia ustawy – na dzień 1 stycznia 1999r. osiągnął okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymagany w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) – 15 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy, to jest 25 lat. W świetle zarzutów apelacji spór został zasadniczo zawężony do oceny, czy okres zatrudnienia ubezpieczonego od 1 lutego 1986r. do 31 sierpnia 1988r. w Zespole Zakładów (...) w O. podlega zaliczeniu w poczet stażu pracy w warunkach szczególnych. Mając bowiem na uwadze niesporne ustalenia Sądu Okręgowego odnośnie tego , że wnioskodawca udowodnił okres 13 lat, 7 miesięcy i 3 dni okresów pracy w warunkach szczególnych, uwzględnienie dodatkowo ww. okresu w wymiarze 2 lat i 7 miesięcy przesądziłoby o nabyciu przez apelującego prawa do emerytury. Co do pozostałych okresów nieuwzględnionych przez Sąd I instancji apelujący nie zgłaszał zastrzeżeń . Dlatego tylko dla porządku warto wskazać, że odnośnie zatrudnienia wnioskodawcy od 7 marca 1980r. do 30 kwietnia 1981r. w (...) Usługowej Spółdzielni Pracy w O. Sąd Okręgowy w oparciu o świadectwo pracy i zeznania dwóch świadków ustalił, że wnioskodawca wykonywał nie tylko prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, wymienione w stanowiącym załącznik do cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. wykazie A, dziale XIV, pkt 12, ale również inne prace niekwalifikowane jako prace w warunkach szczególnych, tj. prace hydrauliczne. Sąd odmówił zaliczenia skarżącemu do prac w szczególnych warunkach także okresu zatrudnienia w (...) Spółce z o.o. w O. od 14 września 1992r. do 31 stycznia 1994r. , gdyż ze świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych wystawionego 11 grudnia 2012r. przez pracodawcę wynika, że wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy spawanie konstrukcji stalowych od 1 lutego 1994r. do końca zatrudnienia i ten okres zaliczono do szczególnego stażu pracy. Natomiast od 14 września 1992r. do 31 stycznia 1994r., w myśl umowy o pracę z 14 września 1992r. oraz angażu z 1 października 1993r., skarżący pracował na stanowisku ślusarza-spawacza. Tym samym do jego obowiązków, oprócz prac spawalniczych, należały również prace ślusarskie nieobjęte wykazem prac w szczególnych warunkach. Odnosząc się kluczowego z punktu widzenia nabycia prawa do żądanego świadczenia zatrudnienia, warto przypomnieć, że wnioskodawca pracował w (...) od 6 sierpnia 1985r. do 31 sierpnia 1992r. Wbrew twierdzeniom apelującego, nie sposób uznać, że dokonane przez Sąd Okręgowy istotne ustalenia faktyczne odnośnie charakteru zatrudnienia wymienionego od 1 lutego 1986r. do 31 sierpnia 1988r. pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym z dowodami z dokumentów znajdującymi się w oryginalnych aktach osobowych wnioskodawcy. Dla skuteczności zarzutu obrazy przepisu art. 233 § 1 k.p.c. konieczne jest wykazanie rażącego naruszenia dyrektyw oceny dowodów wskazanych w przywołanym przepisie, czyli wykazania, że ocena sądu jest rażąco sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania czy doświadczenia życiowego i dlaczego (patrz bliżej także - SN wyrok z 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98 - legalis). Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Wyłącznie w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej, albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Aby dokonać prawidłowej oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym osobowych i nieosobowych źródeł dowodowych, i na ich podstawie ustalić stan faktyczny, w pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że prawo do emerytury w niższym wieku stanowi przywilej i jako takie jest odstępstwem od zasady powszechnego wieku emerytalnego. W związku z tym strona nie można poprzestać na jego uprawdopodobnieniu, lecz musi udowodnić przesłanki przyznania prawa w sposób bezsporny, a temu służą przede wszystkim dokumenty i dopiero wówczas, gdy są one niedostępne lub niekompletne, możliwym i uzasadnionym jest dokonywanie ustaleń na podstawie innych dowodów, w tym zeznań wskazywanych przez wnioskodawcę świadków. Orzecznictwo wskazuje, że same zeznania świadków, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pracowniczych, nie stanowią miarodajnego dowodu pracy w szczególnych warunkach. Tym bardziej nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne (por. Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 sierpnia 2014r., III AUa 466/14, LEX nr 1496008; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 22 maja 2013 r., III AUa 952/12, LEX nr 1327500; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2012 r., III AUa 374/12, LEX nr 1223476; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2012 r., III AUa 1482/11, LEX nr 1110006; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2012 r., III AUa 1734/11, LEX 1129735, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 16 października 2013r., III AUa 211/13). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, trzeba uznać, że Sąd Okręgowy przy ustalaniu charakteru spornego zatrudnienia prawidłowo przyznał prymat dowodom z oryginalnych dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych zwłaszcza ze względu na znaczny upływ czasu i dokonał ich oceny, nie przekraczając opisanej wyżej zasady swobodnej oceny dowodów. Należy w tym miejscu przypomnieć , że świadectwo pracy czy świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, a także inne dokumenty wystawione przez pracodawcę, nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c. , tylko dokumentami prywatnymi , które stanowią dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie ( art. 245 k.p.c. ). Dokumenty takie podlegają kontroli zarówno co do prawdziwości podanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej. Jak wynika z akt osobowych, wnioskodawca pracował w (...) od 6 sierpnia 1985r. do 31 sierpnia 1992r. Z umowy o pracę z 2 sierpnia 1985r. wynika , że został zatrudniony na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego w warunkach szczególnych na 14-dniowy okres próbny, a następnie na czas nieokreślony. W dniu 24 lipca 1985r. wydano wnioskodawcy kartę BHP na stanowisko spawacza. Przy czym kwestionariusz osobowy z 25 lipca 1985r. zawiera zapis, że z zawodu jest ślusarzem, a wykonywał zawód ślusarza-spawacza. Co istotne, z kolejnego kwestionariusza osobowego ( znajdującego się w tych samych aktach osobowych) , który w rubryce „przebieg pracy zawodowej” obejmuje również sporne zatrudnienie od 6 sierpnia 1985r. w (...) , jako zajmowane stanowisko wpisane jest „ślusarz-spawacz”. Sąd Okręgowy prawidłowo zwrócił uwagę , że następnie w dniu 22 lutego 1986r. wnioskodawca otrzymał angaż z dniem 1 lutego 1986r. na stanowisko „ślusarza z dodatkowymi czynnościami spawacza”. Z tym angażem koresponduje kolejny dokument wydany później – 28 lutego 1986r. tj. wniosek o zmianę wynagrodzenia – przeszeregowanie bez zmiany stanowiska , gdyż to stanowisko zmieniono wcześniejszym angażem z 22 lutego 1986r. Wniosek z 28 lutego 1986r. również zawiera informację , że wnioskodawca zatrudniony jest obecnie na stanowisku „ślusarz-spawacz”. Zasadnicza polemika apelującego odnosi się do interpretacji zapisów w tych dokumentach. Zdaniem apelującego, angaż z 22 lutego 1986r. nie zawiera zapisu o zmianie stanowiska tylko wyłącznie wynagrodzenia. Również dokument z 28 lutego 1986r. nie odnosi się do zmiany stanowiska, a takiego dokumentu nie ma w całych aktach osobowych. Wbrew twierdzeniom apelującego, Sąd Okręgowy dokonując oceny całościowej wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy, a nie tylko pojedynczego angażu, nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Aby prawidłowo zinterpretować oryginalne dokumenty pracownicze, będące podstawą kluczowych ustaleń faktycznych, warto prześledzić wszystkie kolejne angaże, albowiem po ww. angażu z 22 lutego 1986r., na którym skupiła się cała uwaga apelującego, pracodawca w dniu 21 marca 1987r. ( a więc rok później) wystawił kolejny angaż od 1 stycznia 1987r. również na stanowisku „ślusarz z dodatkowymi czynnościami spawacza”. Następnie kolejny angaż z 3 maja 1988r. wskazuje stanowisko „ślusarz-spawacz” od 1 maja 1988r. , a z 10 maja 1988r. odnosi się tylko do przyznania z dniem 6 sierpnia 1988r. dodatku stażowego i w ogóle nie zawiera określenia stanowiska. Natomiast angaż z 6 września 1988r. i kolejne począwszy od 1 września 1988r. odnoszą się do stanowiska spawacza. Trudno w tej sytuacji zakładać , jak chce apelujący , że zmiany w angażach co do konkretnych i jednoznacznych zapisów odnośnie zajmowanego stanowiska pracy , w tym „spawacz”; „ślusarz-spawacz” i „ślusarz z dodatkowymi czynnościami spawacza”, były wynikiem błędów w zapisach czy bałaganu w dokumentach pracodawcy. Nie ma bowiem na to żadnych dowodów. Tym bardziej ,że chronologia tych angaży jednoznacznie wskazuje, w jakim okresie stanowiska ulegały zmianie. Powołane przez apelującego zaświadczenie z 18 lutego 1986r., potwierdzające zdanie egzaminu po szkoleniu podstawowym z zakresu BHP, które zawiera informację , że wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku spawacza, zostało wydane najwcześniej. Angaż odnoszący się do stanowiska „ślusarza z dodatkowymi czynnościami spawacza” wydano z datą późniejszą – 22 lutego 1986r., a wniosek o zmianę wynagrodzenia – 28 lutego 1986r. Ponieważ zatem zarówno na datę szkolenia z zakresu BHP ( które niewątpliwie musiało się odbyć przed wystawieniem zaświadczenia), jak i na datę wystawienia zaświadczenia nie został jeszcze wystawiony angaż wskazujący inne stanowisko pracy wnioskodawcy, tłumaczy to w sposób logiczny zapis w dokumencie z 18 lutego 1986r. odnośnie zajmowanego stanowiska . Analizując natomiast samą treść angaży , nie można wywodzić , jak domaga się apelujący, że brak jest w aktach osobowych dokumentu potwierdzającego zmianę stanowiska pracy. Takimi dokumentami bowiem standardowo były angaże i to one co do zasady wskazywały, jakie stanowisko zajmował pracownik i w jakim okresie. Fakt, że były to dokumenty wypełniane na gotowych drukach, niezawierających precyzyjnych informacji, nie pozbawia ich waloru wiarygodności w sytuacji, gdy nie jest kwestionowana autentyczność dokumentów , a ich treść nie jest sprzeczna z innymi dowodami. W rezultacie dowody z oryginalnych dokumentów pracowniczych w postaci trzech kolejnych angaży, wniosku o zmianę wynagrodzenia konsekwentnie wskazują na zmianę stanowiska pracy w okresie od 1 lutego 1986r. do 31 sierpnia 1988r. Przy czym porównanie wszystkich angaży pozwala jednoznacznie twierdzić, że wnioskodawca w trakcie zatrudnienia w (...) przez okres 1 roku i 7 miesięcy miał zmienione stanowisko pracy i wykonywał obowiązki ślusarza – spawacza, albo jak to szerzej ujął pracodawca: ślusarza z dodatkowymi czynnościami spawacza. Wiarygodność świadków , ze względu przede wszystkim na znaczny upływ czasu oraz treść oryginalnych dokumentów pracowniczych, musi być ograniczona. Treść dokumentacji w takiej sytuacji winna mieć zasadnicze znaczenie przy ustalaniu stanu faktycznego zwłaszcza, że zeznania świadków dotyczą okresu sprzed 30 lat i odnoszą się do opisu zakresu czynności pracowniczych wnioskodawcy na przestrzeni szeregu lat. Stąd trudno przyznać co do poszczególnych okresów prymat zeznaniom świadków w sytuacji , gdy pozostają w sprzeczności z zapisami czynionymi na bieżąco w latach 80-tych w dokumentacji osobowej przez odpowiedzialnego za sprawy kadrowe pracownika zakładu. Odnosząc się do zeznań świadków – współpracowników wnioskodawcy warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt sprawy. Obaj świadkowie A. D. i J. S.

(2), którzy zeznali ,że pracowali wspólnie z wnioskodawcą zarówno w (...) w O. , jak i następnie w (...) spółce z o.o. w O. , podali , że wnioskodawca w obu tych zakładach wykonywał ten sam rodzaj pracy i była to tylko praca przy spawaniu. Wyjaśnili przy tym ,że spółka powstała z wydziału (...) i kontynuowała taką samą działalność, a oni wszyscy wykonywali w obu zakładach takie same obowiązki jako spawacze. Zeznania te pozostają jednak w sprzeczności nie tylko z aktami osobowymi z okresu zatrudnienia w (...) , ale również z dokumentacją (...) spółki z o.o. w O. . W dniu 14 września 1992r. zawarto z wnioskodawcą umowę o pracę na stanowisku ślusarz-spawacz i z kolejnych angaży oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach wynika , że pracę na tym stanowisku wykonywał co najmniej do 31 stycznia 1994r. A zatem, mając na uwadze treść niekwestionowanych i oryginalnych dowodów z dokumentów , Sąd Okręgowy ostatecznie prawidłowo ocenił, że nie ma w sprawie wystarczających dowodów, aby ustalić, iż wnioskodawca w całym okresie zatrudnienia w (...) wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy niezmiennie obowiązki na jednym stanowisku spawacza, a tylko w takim przypadku byłaby możliwość zaliczenia takiego okresu w oparciu o § 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. do stażu pracy w warunkach szczególnych. Przeprowadzona przez Sąd I instancji analiza oryginalnej dokumentacji pracowniczej mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i nie pozwala poczynić w oparciu o zeznania świadków ustaleń odmiennych od treści tych dokumentów co do tego, że w spornym okresie od 1 lutego 1986r. do 31 sierpnia 1988r. wnioskodawca nie wykonywał pracy na stanowisku ślusarza z dodatkowymi czynnościami spawacza, tylko stale i w pełnym wymiarze czasu pracował jako spawacz, wykonując prace ujęte w wykazie prac w szczególnych warunkach – wykazie A, dziale XIV, pod poz.12 stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. Nie wnoszą nic istotnego do sprawy załączone do apelacji kopie dokumentów: książki spawacza - dot. spawania elektrycznego; książki spawacza - dot. spawania gazowego na okoliczność, że w dniu 22 sierpnia 1986 r. wnioskodawca zdał egzaminy kontrolne (kwalifikacyjne) i uzyskał znak spawacza 50/83. W sprawie nie ma bowiem sporu, wynika to wprost z ustaleń Sądu I instancji, że wnioskodawca posiada uprawnienia spawalnicze od 1975r. oraz wykonywał prace spawalnicze w całym okresie zatrudnienia w (...) w O. . Spór dotyczył wyłącznie tego , czy w ww. okresie prace te były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Natomiast wniosek o przesłuchanie dodatkowych świadków na te same okoliczności należało pominąć, jako spóźniony. Apelujący, wbrew treści art.381 k.p.c. , nie wykazał, aby potrzeba powołania kolejnych świadków na te same okoliczności wyniknęła po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji. Uregulowanie zawarte w art. 381 k.p.c. jest wyrazem dążenia do koncentracji materiału dowodowego przed sądem I instancji. Stąd okoliczność, że stronie „udało się dotrzeć” do świadków dopiero po wydaniu zaskarżonego wyroku nie uzasadnia uwzględnienia wniosku dowodowego w trybie powołanego art. 381 k.p.c. w sytuacji, gdy od daty odwołania do sądu do daty wyrokowania upłynął blisko rok czasu. Mając na uwadze powyższe rozważania, w rezultacie wnioskodawca nie legitymuje się wymaganym ustawą 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z tych względów nie mógł nabyć prawa do emerytury na podstawie art.184 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z art.32 tej ustawy. W konsekwencji zaskarżony wyrok Sądu I instancji, a także poprzedzająca go decyzja organu rentowego odpowiadają prawu, a apelacja wnioskodawcy, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art.385 k.p.c.