Sad powszechny, IV P 35/17

Sygn. akt IV P 35/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 maja 2017 r. Sąd Rejonowy w Człuchowie IV Wydział Pracy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Marek Osowicki Protokolant: sekretarz sądowy Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. w Człuchowie sprawy z powództwa M. Ż. przeciwko (...) S.A. w B. o sprostowanie protokołu powypadkowego

1. Oddala powództwo.
2. Zasądza od powoda M. Ż. na rzecz pozwanego (...) S.A. w B. kwotę 120 zł tytułem kosztów procesu. Sygn. akt IV P 35/17 UZASADNIENIE Powód M. Ż. wniósł przeciwko pozwanemu (...) S.A. w B. o ustalenie i sprostowanie treści protokołu nr (...) ustalającego okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy, sporządzonego w dniu 15.12.2016 r. i zatwierdzonego 19.12.2016 r. przez zespół ds. zbadania przyczyn i okoliczności wypadku pracownika, zaistniałego 4.08.2016 r. w pozwanym zakładzie pracy w ten sposób, aby ustalić, że nie ponosi winy za wypadek, uwzględnienie jego wyjaśnień dotyczących samego zdarzenia w pkt. 4 protokołu i wyjaśnienie niezgodności dat w pkt. 13 protokołu pomiędzy zapoznaniem się powoda z protokołem i zatwierdzeniem protokołu. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że biorąc pod uwagę fakt, iż w dalszej części postępowania został poinformowany przez przedstawiciela (...) S.A. – inspektora BHP A. N. , że po obejrzeniu zapisów z kamer znajdujących się na hali przemysłowej można z całą pewnością stwierdzić, że nie ponosi winy za zaistniały wypadek, niezrozumiałym są zapisy, które znalazły się w protokole powypadkowym. Dlatego właśnie, koniecznym jest sprostowanie protokołu powypadkowego nr (...) z 04 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik pozwanego w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazał, iż strona pozwana nie widzi podstaw do zmiany jakichkolwiek ustaleń zawartych w protokole powypadkowym nr (...) , a w konsekwencji uznania, że powód nie ponosi winy za zaistniały wypadek. Zdaniem pozwanej protokół powypadkowy nr (...) w sposób prawidłowy i obiektywny przedstawia okoliczności związane z wypadkiem. Daty podpisów są odmienne, bowiem powód początkowo odmawiał popisania protokołu powypadkowego. Dlatego też przyjęcie protokołu zostało zatwierdzone z datą 19.12.2016 r. przez upoważnionego przedstawiciela pracodawcy. Powód dopiero w dniu 27.12.2016 r. stawił się w siedzibie pracodawcy i popisał protokół. Niemniej zatwierdzenie protokołu nastąpiło w dniu 19.12.2016 r., a następcze popisanie protokołu przez powoda, który uprzednio odmawiał jego podpisania nie ma znaczenia prawnego, Sąd ustalił co następuje: Powód M. Ż. w pozwanym zakładzie pracy 4.08.2016 r. uległ wypadkowi przy pracy. (bezsporne). Zespół ds. zbadania przyczyn i okoliczności wypadku powoda, zaistniałego 4.08.2016 r. powołany przez pracodawcę w treści protokołu nr (...) ustalającego okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy, sporządzonego w dniu 15.
3. 2016 r. i zatwierdzonego 19.12.2016 r. uznał zdarzenie z 4.08.2016 r. za wypadek przy pracy i nie stwierdził by wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez powoda przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa. Pracodawca nie stwierdził też występowania u powoda stanu nietrzeźwości albo użycia przez poszkodowanego środków odurzających lub substancji psychotropowych przyczyniających w znacznym stopniu do powstania wypadku przy pracy. (dowód: protokół nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy k.21-25). Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Należy podzielić stanowisko Sądu Najwyższego, iż dopuszczalne jest kierowanie przez pracownika powództwa o ustalenie, że określone zdarzenie miało charakter wypadku przy pracy, jak również domaganie się wydania lub sprostowania protokołu powypadkowego (por. : wyrok SN z 2010-01-06, sygn. akt I PK 144/09) Pracodawca jest zobowiązany do podjęcia działań w celu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobów ich dokumentowania, zgodnie z zasadami zawartymi w rozp. RM z 1.7.2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. Nr 105, poz. 870). Rozporządzenie to w sposób wyczerpujący określa zasady przeprowadzenia wewnątrzzakładowej procedury powypadkowej, tak że pracodawca nie ma możliwości jej zmiany. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku ustalania składu zespołu powypadkowego, a także dookreślenia, kto ustala okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy w zakładzie, w którym, ze względu na zbyt małą liczbę pracowników, nie można powołać takiego zespołu. W takim przypadku taki quasi -zespół tworzy pracodawca oraz specjalista spoza zakładu pracy. Po ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, jednak nie później niż po upływie 14 dni od uzyskania zawiadomienia o wypadku, zespół jest zobowiązany do przygotowania protokołu zgodnie ze wzorem zawartym w rozp. (...) z 16.9.2004 r. w sprawie wzoru protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (Dz.U. Nr 227, poz. 2298). Należy wskazać, że żądanie pracownika dotyczące ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy ma charakter niematerialny, w związku z czym, nie ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 k.p. Tak więc pracodawca nie może odmówić powołania zespołu powypadkowego, powołując się na upływ czasu (tak: Kodeks pracy . Komentarz red. prof. dr hab. W. M. , Rok wydania: 2011, Wydawnictwo: C. H. B. , Wydanie: 8). Po ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku zespół powypadkowy sporządza - nie później niż w ciągu 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku - protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, zwany dalej "protokołem powypadkowym", według wzoru ustalonego przez ministra właściwego do spraw pracy na podstawie art. 237 § 2 Kodeksu pracy . §
5. powołanego wyżej rozporządzenia stanowi, że zatwierdzony protokół powypadkowy pracodawca niezwłocznie doręcza poszkodowanemu pracownikowi . Zgodnie z obowiązującym prawem można dochodzić ustalenia prawa lub stosunku prawnego jeżeli wykaże się interes prawny ( art. 189 k.p.c. ). Przepis art. 189 k.p.c. ma charakter przepisu materialnoprawnego. Na jego podstawie dopuszczalne są powództwa o ustalenie stosunku prawnego oraz powództwa o ustalenie prawa, i to zarówno ustalenie pozytywne, jak i negatywne. Warunkiem sine qua non dopuszczalności powództwa o ustalenie jest istnienie po stronie powodowej interesu prawnego w ustaleniu konkretnego stosunku prawnego lub konkretnego prawa. Interes prawny stanowi przesłankę merytoryczną powództwa o ustalenie. Skoro interes prawny stanowi przesłankę merytoryczną powództwa o ustalenie, zatem brak interesu prawnego prowadzi do oddalenia powództwa, a nie do odrzucenia pozwu. Powód powinien w pozwie wykazać swój interes prawny w ustaleniu stosunku prawnego lub prawa. Przepis art. 189 k.p.c. nie stwarza natomiast podstaw do żądania w tej drodze ustalenia faktów. Ustalenie faktów może być tylko przesłanką, ale nie treścią wyroku. Jeżeli jednak ustalenie faktu mającego charakter prawotwórczy może być równoznaczne z ustaleniem istnienia lub nieistnienia prawa albo stosunku prawnego, należy uznać żądanie ustalenia faktu za dopuszczalne, zmierza ono bowiem w istocie do ustalenia prawa lub stosunku prawnego (zob. orz. SN z 8.10.1952 r., C 1514/52, PiP 1953, Nr 8-9, s. 369). W niniejszej sprawie powód pouczony o treści przepisu art. 189 k.p.c. wskazał, iż żądanie ustalenia faktu, że uszczelki były sprężyste ma znaczenie dla dalszego postępowania w sprawie odszkodowania i uznania winy powoda. Powód nie wykazał by żądanie ustalenia faktów co do zabezpieczenia transportowanych profili okiennych splotem nowych, błyszczących uszczelek okiennych, w związku z czym nie spodziewał się takiego efektu i związanego z nim skutku lub „wyjaśnienie” niespornych dat zatwierdzenia protokołu powypadkowego przez pracodawcę i zapoznania się z protokołem przez powoda, miało charakter prawotwórczy. W ocenie sądu po stronie powodowej nie przysługuje interes prawny w zgłoszonym przez powoda żądaniu sprostowania protokołu powypadkowego zatwierdzonego 19.12.2016 r. Powództwo o ustalenie ( art. 189 KPC ) nie może skutecznie zmierzać do ustalenia faktów niemających prawotwórczego charakteru (wyr. SN z 17.12.1997 r., I PKN 434/97, OSNAP 1998, Nr 21, poz. 627). Powództwo o ustalenie nie może tez zmierzać też do uzyskania dowodów , które miałyby być wykorzystane w innym postępowaniu (wyr. SN z 23.2.1999 r., I PKN 597/98, OSNP 2000, Nr 8, poz. 301). W ujęciu ustawy z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), istotnymi elementami wypadku przy pracy jest więc nagłość zdarzenia, przyczyna zewnętrzna, szkoda na osobie oraz związek z pracą. Podstawą ewentualnej odmowy wypłaty przez zakład ubezpieczeń społecznych odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy może być nie uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy lub ustalenie, że wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez powoda przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa oraz stwierdzenie u pracownika stanu nietrzeźwości albo użycia przez poszkodowanego środków odurzających lub substancji psychotropowych przyczyniających w znacznym stopniu do powstania wypadku przy pracy . W sprawie bezsporne jest, iż pracodawca uznał zdarzenie z 4.08.2016 r. za wypadek przy pracy i nie stwierdził by wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez powoda przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa. Pracodawca nie stwierdził też występowania u powoda stanu nietrzeźwości albo użycia przez poszkodowanego środków odurzających lub substancji psychotropowych przyczyniających w znacznym stopniu do powstania wypadku przy pracy. Zatem wskazane przez powoda okoliczności faktyczne wypadku nie mają wpływu na prawo powoda do świadczeń wypadkowych z ubezpieczenia społecznego. Sprostowanie protokołu powypadkowego nie może też zmierzać do uzyskania dowodów, które powód miałby wykorzystać w przyszłym postępowaniu przeciwko pracodawcy o roszczenia uzupełniające, broniąc się od ewentualnie podniesionego w przyszłości przez pozwanego zarzutu przyczynienia się powoda do wypadku przy pracy, jego współwiny. Z uwagi na powyższe argumenty sąd na podstawie art. 189 k.p.c. oddalił powództwo z braku interesu prawnego. O kosztach procesu sąd orzekł stosownie do treści 98 k.p.c. i § 9 ust. 1 pkt. 3 w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) , zasadzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 120 zł tytułem kosztów procesu.