Sygn. akt I C 604/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Eliza Skotnicka Protokolant prot. sąd. Magda Biernat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 roku w Kłodzku sprawy z powództwa (...) Bank S.A. z siedzibą w W. przeciwko L. P. o zapłatę 35057,41 zł w przedmiocie skargi pozwanego L. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym nakazem zapłaty wydanym w elektronicznym postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy (...) w dniu 6 października 2015 roku w sprawie (...) I. uchyla nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy (...) w dniu 6 października 2015 roku w sprawie (...) II. oddala powództwo, III. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 5317 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, IV. nakazuje stronie powodowej, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku kwotę 500 zł tytułem zwrotu części opłaty sądowej, od obowiązku uiszczenia której pozwany został zwolniony. UZASADNIENIE Skarżący L. P. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa (...) Banku S.A. z siedzibą w W. przeciwko L. P. zakończonej prawomocnym nakazem zapłaty wydanym przez Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym (...) z dnia 6 października 2015 r. w sprawie o sygn. (...) , któremu postanowieniem z dnia 4 grudnia 2015 r. została nadana klauzula wykonalności. Skarżący podniósł, że nakaz zapłaty został oparty na podrobionym dokumencie, bowiem nie zawierał on ze stroną powodową umowy kredytu nr (...) z dnia 19 lutego 2014 r., która była podstawą wydania przeciwko niemu nakazu zapłaty. Z treścią w/w dokumentu skarżący zapoznał się dopiero w dniu 13 stycznia 2016 r. i wówczas stwierdził, że nie widnieje na nim jego podpis. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, wydany nakaz zapłaty w sprawie (...) winien zostać uchylony, zaś powództwo oddalone. Strona powodowa (...) Bank S.A. z siedzibą w W. domagała się odrzucenia skargi jako wniesionej po terminie, z ostrożności procesowej, w przypadku wznowienia postępowania, wniosła o uwzględnienie powództwa zgodnie z żądaniem pozwu i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Powódka podała, że w dniu 19 lutego 2014 r. zawarła z pozwanym umowę kredytu nr (...) , która została wypowiedziana wobec niewywiązywania się z terminowych spłat, zaś zadłużenie pozwanego potwierdza wyciąg z ksiąg rachunkowych banku z 19.08.2015 r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 18 lutego 2014 r. doszło do zawarcia przez stronę powodową umowy kredytu nr (...) na kwotę 24 800 zł na nazwisko L. P. . Wobec nieterminowego spłacania rat kredytu, strona powodowa skierowała na adres pozwanego w dniu 2 kwietnia 2015 r. wezwanie do zapłaty zaległości w terminie 7 dni pod rygorem wypowiedzenia umowy. Pismem z dnia 10 listopada 2014 r. podpisanym imieniem i nazwiskiem pozwanego oraz opatrzonym jego firmową pieczątką zwrócono się do strony powodowej o zawieszenie spłaty rat kredytu umowy nr (...) . Strona powodowa w odpowiedzi na to pismo w piśmie z dnia 9 grudnia 2014r. zaproponowała restrukturyzację w/w umów kredytów gotówkowych, informując jednocześnie, że dokumentację restrukturyzacyjną oprócz kredytobiorcy podpisać muszą współkredytobiorcy bądź poręczyciele, o ile występowali w umowie kredytowej. Strona powodowa w dniu 30 kwietnia 2015 r. wypowiedziała zawartą na nazwisko pozwanego umowę kredytu, pismem z dnia 10 lipca 2015 r. wezwała pozwanego do uiszczenia całej należności wynikającej z w/w umowy wraz z odsetkami i kosztami monitów, zaś w dniu 10 sierpnia 2015 r. wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 34 975 zł w terminie 14 dni pod rygorem skierowania sprawy do Komornika Sądowego. Strona powodowa wystawiła w dniu 19 sierpnia 2015 r. wyciąg z ksiąg rachunkowych banku, w którym wskazał, że zadłużenie z tytułu umowy kredytu nr (...) na ten dzień wyniosło łącznie 35 057,41 zł. (...) Bank S.A. w odpowiedzi na to pismo z dnia 6 października 2015r. poinformował pozwanego, że na dzień 12 października 2015r. zadłużenie z tytułu umowy kredytu nr (...) wynosi 35 991,28 zł, zaś z tytułu kredytu nr (...) wynosi 36193,35 zł i zadłużenie wzrasta o dalsze odsetki karne liczone od należności głównej o zmiennej stopie procentowej w wysokości 10% w skali roku. Pismo to wysłane listem poleconym na adres pozwanego odebrała D. K. . Dowód: - umowa kredytu k. 75 - 81, - pismo opatrzone pieczątką pozwanego z 10.11.2014 r. - k. 73; - pism strony powodowej z dnia 12.10.2015r. k. 71; - potwierdzenie odbioru przesyłki k. 72; - oświadczenie banku o wypowiedzeniu umowy kredytu z 30.04.2015 r. i zawiadomienie z 30.04.2015 r. z potwierdzeniem odbioru - k 84 - 85 - wezwanie do zapłaty z 02.04.2015 r. z dowodem nadania - k. 66 - 67 - ostateczne wezwanie do zapłaty z 10.07.2015 r. z dowodem nadania- k. 68 - 69 - wezwanie do zapłaty z 10.08.2015 r. - k. 70 - wyciąg z ksiąg rachunkowych strony powodowej z 19.08.2015 r. wraz z zestawieniem należności i spłat kredytu - k. 86 – 89. Umowę kredytu z 18 lutego 2014 r. zawartą pomiędzy stroną powodową a wskazanym jako kredytobiorca pozwanym L. P. podpisała teściowa pozwanego - D. K. , bez jego zgody i wiedzy. D. K. , działając wraz z córką W. P. - żoną pozwanego, zawierała u pośredniczki I. R.
(1)również inne umowy o udzielenie kredytów i pożyczek na nazwisko pozwanego. W. P. znała podpis męża, bowiem pracując u pozwanego podpisywała za niego druki przyjęcia towaru, miała też dostęp do wszelkich dokumentów pozwanego, w tym jego dowodu osobistego i pieczątek firmy. Pozwany ufał żonie, dlatego upoważnił ją do swoich kont bankowych, lokat i umożliwił dostęp do osobistych dokumentów. Pieniądze z zawartej ze stroną powodową umowy zostały przelane na konto pozwanego, do którego upoważnienie miała jego żona. Pozwany nie miał pojęcia o zaciąganych w jego imieniu zobowiązaniach finansowych, pozwany nie odbierał przedsądowych pism od strony pozwanej, nie kierował też do powoda żadnej korespondencji. Wezwania do zapłaty, wypowiedzenie umowy i wszelką inną korespondencję odbierała żona pozwanego lub jego teściowa. Pismo z prośbą o zawieszenie spłaty rat kredytu z dnia 10 listopada 2014r. skierowanie do strony powodowej nie zostało sporządzone przez pozwanego. Pozwany odebrał nakaz zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy (...) z dnia 6 października 2015 r., w sprawie o sygn. (...) w dniu 30 października 2015r. Pozwany nie zaskarżył nakazu zapłaty, ponieważ chciał najpierw ustalić okoliczności zawarcia umowy, co nie było proste, zwłaszcza, że przeciwko pozwanemu jednocześnie toczyło się kilka spraw o różne zobowiązania z różnymi podmiotami. Pozwany w dniu 27 listopada 2015r. złożył do Prokuratury Rejonowej w kłodzku zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Odpis treści umowy kredytu nr (...) pozwany otrzymał od strony powodowej dopiero w dniu 13 stycznia 2016r. Przeciwko W. P. , D. K. i I. R.
(2)wszczęto postępowanie przygotowawcze, w sprawie (...) (...) . W toku postępowania przygotowawczego przeprowadzone zostało badanie grafologiczne wielu dokumentów i umów kredytu, które między innymi potwierdziło, że widniejący podpis pod zawartą w dniu 18 lutego 2014 r. umową kredytu nr (...) nie został nakreślony przez pozwanego L. P. . W toku postępowania karnego D. K. przyznała się do sfałszowania podpisów pozwanego, w tym podpisu pod kwestionowaną przez pozwanego umową kredytową zawartą ze stroną powodową. W. P. , D. K. i I. R.
(2)postawiono szereg zarzutów z rt. 286 §1 k.k. i 270 §1 k.k. i 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. Do Sądu Rejonowego w Kłodzku wpłynął akt oskarżenia, postępowanie karne toczy się pod sygnaturą akt (...) . Oskarżone w toku postępowania przygotowawczego przyznały się do popełnienia zarzucanych im czynów i chciały poddać się dobrowolnie karze. Dowód: - kserokopie protokołów przesłuchań podejrzanych D. K. , W. P. I. R.
(1)- k. 170 - 182 - kserokopia ekspertyzy pismoznawczej z 10.11.2016 r. sporządzonej przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w L. J. W. na zlecenie Komendy Powiatowej Policji w K. - k. 108 – 112; - postanowienie o zawieszaniu postępowania k. 103 – 105; - dokumenty w aktach (...) w tym przede wszystkim akt oskarżenia; - przesłuchanie pozwanego - k. 183 verte –
- Pozwany zamieszkiwał wraz z żoną W. P. do września 2015r. Pozwany prowadził działalność gospodarczą – cukiernię w P. . Pozwany pracował w nocy, często po nocnej pracy odsypiał do południa. Żona pozwanego pod jego nieobecność lub nieświadomość zaciągała liczne kredyty i pożyczki. Wyłącznie żona pozwanego miała kluczyk do skrzynki na lity, pozwany jej ufał. Po ujawnieniu problemów z licznymi zadłużeniami pozwany rozstał się z żoną, która 27 września 2015r. wyjechała za granicę. Od tego czasu strony nie są razem, zaś w dniu 26 kwietnia 2017r. orzeczony został rozwód. Po wyjeździe żony pozwany dorobił sobie kluczyk do skrzynki na listy i wówczas zaczął odbierać korespondencję od wierzycieli – banków i komorników. Dowód: - przesłuchanie pozwanego - k. 183 verte –
- W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył, co następuje: Skarga pozwanego o wznowienie postępowania, uchylenie prawomocnego nakazu zapłaty i oddalenie powództwa podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. można żądać wznowienia na tej podstawie, że wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym. Strona powodowa wywodziła swoje roszczenie z umowy kredytowej nr (...) z dnia 19 lutego 2014r. Okoliczności sprawy, w szczególności fakt, że pozwany nigdy nie zawarł ze stroną powodową umowy o kredyt ustalone zostały w oparciu o przesłuchanie pozwanego oraz dokumenty zgromadzone w toku postępowania karnego prowadzonego przeciwko byłej żonie pozwanego W. P. , jej matce D. K. oraz pośredniczce w udzielaniu kredytów i pożyczek I. R.
(2). Szczególne znaczenie dowodowe miały przy tym złożone przez podejrzane wyjaśnienia w toku postępowania przygotowawczego oraz opinia grafologiczną, która jednoznacznie wykazała, że podpis na przedmiotowej umowie kredytowej nie pochodzi od pozwanego. Podkreślić należy, że pozwany kategorycznie zaprzeczył, aby wiedział o procederze w jakim uczestniczyła jego żona i teściowa, nie sporządzał żadnych pism do strony powodowej i nie odbierał korespondencji od kredytodawcy. Wnioski o udzielenie kredytu, pisma w sprawie zawieszenia spłaty rat kredytu były sporządzane przez D. K. i W. P. . Pozwany o zadłużeniu i problemach z jego spłacaniem dowiedział się w momencie, gdy odebrał nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Treść umowy poznał jednak dopiero w styczniu 2016r. Pozwany kategorycznie zaprzeczył, aby miał jakąkolwiek wiedzę o tym, że występował w charakterze kredytobiorcy w spornej umowie kredytowej. Do chwili doręczenia nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym w dniu 30 października 2015 r. nie miała też wiedzy o funkcjonowaniu w obrocie umowy, w której posłużono się danymi osobowymi pozwanego i podrobiono jego podpis. Pozwany udowodnił, że nie podpisał spornej umowy, nie wiedział o jej istnieniu i nie skorzystał ze środków uzyskanych od strony powodowej w wyniku sfałszowania tej umowy. Z chwilą, kiedy pozwany powziął wiadomość o kredytach i pożyczkach zaciąganych przez jego żonę i teściową na jego nazwisko, natychmiast dokonał zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na jego szkodę do Prokuratury Rejonowej w K. . Pozwany wcześniej miał zaufanie do żony, nie podejrzewał jej o takie działania. Po ujawnieniu tych okoliczności pozwany rozstał się z żoną, która 27 września 2015r. wyjechała za granicę i od tego czasu strony nie są razem, zaś w dniu 26 kwietnia 2017r. orzeczony został rozwód. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie miał wątpliwości, że pozwany nie zawarł ze stroną powodową umowy kredytowej z dnia 19 lutego 2014r. z której wynikają dochodzone w niniejszym procesie roszczenia. Jednocześnie wobec faktu, że D. K. przyznała okoliczność, że podrobiła podpis pozwanego pod tą umową, a także że z ekspertyzy badania autentyczności pisma wykonanej na zlecenie KPP w K. w toku postępowania przygotowawczego wynika kategorycznie, że podpis pod umową kredytową nr (...) nie został nakreślony przez L. P. , zdaniem Sądu zbędnym i nieuzasadnionym ekonomicznie było dopuszczanie i przeprowadzanie wnioskowanego przez pozwanego dowodu z opinii biegłego z zakresu grafologii, na okoliczności autentyczności podpisu pozwanego pod tą umową. Mając na uwadze koszty takiej opinii i długotrwałość jej wykonywania, a jednocześnie zbędność powtarzania czynności dowodowych przeprowadzonych już na potrzeby postępowania karnego, Sąd korzystając z tych dowodów w niniejszym postępowaniu, uznał za udowodniony fakt, że podpis pod umową kredytowa z której wynika dochodzone przeciwko pozwanemu roszczenie został podrobiony przez D. K. , przy współudziale W. P. i I. R.
(2). Z tych względów wniosek dowodowy pozwanego w tym zakresie, zgodnie z dyspozycją art. 227 k.p.c. należało oddalić. Jednocześnie zdaniem Sądu nie było koniecznym oczekiwanie na zakończenie wszczętego przeciwko oskarżonym D. K. , W. P. i I. R.
(2)postępowania karnego, jak i prowadzenie dalszego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, że podpis pozwanego na umowie został podrobiony. Sąd dał bowiem wiarę zeznaniom pozwanego w tym zakresie, które znajdują poparcie w pozostałym materialne dowodowym, a zwłaszcza potwierdzają je wyjaśnienia oskarżonych złożone w toku postępowania karnego oraz ekspertyza pismoznawcza z dnia 10 listopada 2016 r. sporządzona przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w L. J. W. na zlecenie Komendy Powiatowej Policji w K. . W związku z powyższym skargę o wznowienie postępowania należało uwzględnić i na podstawie art. 403 §1 pkt 1 k.p.c. i art. 412 § 1 i 2 k.p.c. uchylić prawomocny nakaz zapłaty z dnia 6 października 2015r., wydany przez Sąd Rejonowy (...) w sprawie o sygn. (...) i powództwo oddalić. O kosztach orzeczono po myśl art. 98 k.p.c. i zasądzono na rzecz pozwanego koszty postępowania w łącznej kwocie 5317, na które składały się uiszczona połowa opłaty sadowej od skargi w kwocie 500,- zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 4800,- zł ustalone na podstawie §§ 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.), obowiązującego od dnia 1 stycznia 2016r. , a więc już w dacie złożenia skargi o wznowienie postępowania. Jednocześnie Sad obciążył stronę powodową pozostałą częścią opłaty sądowej od skargi w kwocie 500,- zł, od obowiązku uiszczenia której pozwany został zwolniony.