Sad powszechny, IV Ka 629/13

Sygn. akt. IV Ka 629/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2013 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Włodzimierz Wojtasiński – sprawozdawca Sędziowie SO Danuta Lesiewska SO Roger Michalczyk Protokolant sekr. sądowy Hanna Płaska przy udziale Janusza BogaczaProkuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 roku sprawy A. W. , S. J. oskarżonych z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. G. D. oskarżonego z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 5 marca 2013 roku sygn. akt II K 826/11 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonych A. W. , G. D. , S. J. uniewinnia od przypisanych im czynów; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. D. – Kancelaria Adwokacka w I. kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 5 marca 2013r. sygn. akt II K 826/11 oskarżony A. W. został uznany za winnego tego, że w dniu 2 listopada 1993r. w T. i I. , działając czynem ciągłym, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu ze S. J. oraz inną osobą, w stosunku do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, korzystając z pomocy G. D. , pełniącego funkcję Prezesa Zarządu (...) S.A. , przywłaszczył mienie w postaci : nożyc (...) (...) i prasy (...) (...) o łącznej wartości co najmniej 15.256,10 PLN na szkodę spółki z o.o. (...) , które przejęło do spółki z o.o. (...) po uprzednim wydaniu polecenia ich przekazania przez G. D. , w sytuacji gdy obowiązywała i nie została formalnie rozwiązana umowa dzierżawy ww. urządzeń o nr 8,91 zawarta pomiędzy (...) S.A. w T. , a spółką z o.o. „ (...) która to umowa w §5 zawierała klauzulę, iż może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia, nie wcześniej jednak niż od daty 1 stycznia 1997r. , a także w sytuacji gdy nie zawarto pomiędzy spółką z o.o. (...) a spółką z o.o. (...) żadnej formalnej umowy kupna sprzedaży, której przedmiotem byłaby wymieniona wyżej prasa (...) (...) , tj. przestępstwa z art.284§2 kk w zw. z art.12 kk i za to na mocy art.284§2 kk i art.33§2 kk skazany został na karę roku pozbawienia wolności i grzywnę w rozmiarze 360 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 100 zł. Tymże wyrokiem uznano:

1. oskarżonego S. J. za winnego tego, że w dniu 2 listopada 1993r. w T. i I. , działając czynem ciągłym, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z A. W. oraz inną osobą, w stosunku do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, korzystając z pomocy G. D. , pełniącego funkcję Prezesa Zarządu (...) S.A. , przywłaszczył mienie w postaci : nożyc (...) (...) i prasy (...) (...) o łącznej wartości co najmniej 15.256,10 PLN na szkodę spółki z o.o. (...) które przejęło do spółki z o.o. (...) po uprzednim wydaniu polecenia ich przekazania przez G. D. , w sytuacji gdy obowiązywała i nie została formalnie rozwiązana umowa dzierżawy ww. urządzeń o nr (...) zawarta pomiędzy (...) S.A. w T. , a spółką z o.o. (...) ”, która to umowa w §5 zawierała klauzulę, iż może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia, nie wcześniej jednak niż od daty 1 stycznia 1997r. , a także w sytuacji gdy nie zawarto pomiędzy spółką z o.o. (...) a spółką z o.o. (...) żadnej formalnej umowy kupna sprzedaży, której przedmiotem byłaby wymieniona wyżej prasa (...) (...) , tj. przestępstwa z art.284§2 kk w zw. z art.12 kk , i za to na mocy art.284§2 kk i art.33§2 kk skazany został na karę roku pozbawienia wolności i grzywnę w rozmiarze 360 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 100 zł;
2. oskarżonego G. D. za winnego tego, że w dniu 2 listopada 1993r. w T. i I. , działając czynem ciągłym, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, udzielił pomocy A. W. pełniącemu funkcję (...) spółki z o.o. „ (...) S. J. pełniącemu funkcję Prezesa Zarządu spółki z o.o. (...) i jednocześnie Członka Rady Nadzorczej spółki z o.o. (...) oraz innej osobie, w stosunku do której wyłączono materiały do odrębnego postępowania, do przywłaszczenia mienia w postaci : nożyc (...) (...) i prasy (...) (...) o łącznej wartości co najmniej 15.256,10 PLN na szkodę spółki z o.o. „ (...) w ten sposób, że pełniąc funkcję Prezesa Zarządu (...) S.A. w T. , w imieniu którego podpisał ze spółką z o.o. (...) ” umowę nr (...) dotyczącą dzierżawy wymienionych wyżej maszyn zawierającą w §3 zawierała klauzulę, iż może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia, nie wcześniej jednaj niż od daty 1 stycznia 1997r. , a także w sytuacji gdy nie zawarto pomiędzy spółką z o.o. (...) a spółką z o.o. (...) żadnej formalnej umowy kupna sprzedaży, której przedmiotem byłaby wymieniona wyżej prasa (...) (...) , tj. przestępstwa z art.18§3 kk z art.284§2 kk w zw. z art.12 kk i za to na podstawie art.284§2 kk w zw. z art.19§1 kk i art.33§2 kk skazano go na karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w rozmiarze 360 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 100 zł. Na podstawie art.69§1 i 2 kk i art.70§1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonych wobec oskarżonych kar pozbawienia wolności warunkowo , tytułem próby, zawieszono na okres lat dwóch. Na mocy art.63§1 kk na poczet orzeczonych kar grzywien zaliczono oskarżonym okres ich tymczasowego aresztowania w sprawie : - A. W. od 16 czerwca 1997r. do 13 grudnia 1997r., - G. D. od 12 lipca 1997r. do 14 listopada 1997r., - S. J. od 17 czerwca 1997r. do 14 grudnia 1997r., przyjmując jeden dzień tymczasowego aresztowania za równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny. Wymierzono oskarżonym opłaty w kwotach po 7.380 zł i obciążono kosztami postępowania w częściach równych. Od powyższych wyroku apelacje wnieśli obrońcy oskarżonych. O b r o ń c a oskarżonego G. D. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów prawa materialnego w postaci art.18§3 kk w zw. z art.284§2 kk w zw. z art.12 kk poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że przedmiotem pomocnictwa do przywłaszczenia może być mienie będące własnością osoby trzeciej, a tym samym błędną subsumcję prawidłowo ustalonego stanu faktycznego pod dyspozycją norm prawnych zawartych w wymienionych wyżej przepisach prawnych. Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu. O b r o ń c a oskarżonego A. W. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi :
3. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art.4 kpk , art.7 kpk , art.410 kpk , art. 424§2 kpk i art.442§3 kpk , polegające na przekroczeniu zasad określonych w tych przepisach przy dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i ustaleń w zakresie sprawstwa oskarżonego, dokonanie istotnych ustaleń faktycznych w oparciu o domniemania faktyczne, oparcie się na niepełnym materiale dowodowym, nie omówieniu w uzasadnieniu wyroku zebranego materiału dowodowego, nie dokonaniu oceny wyjaśnień oskarżonych oraz zeznań świadków, nie wykazaniu w jaki sposób oskarżony miałby dopuścić się zarzucanego mu czynu, skoro w żaden sposób nie był powiązany z (...) Sp. z o.o. , nie wyjaśnieniu w uzasadnieniu orzeczenia strony podmiotowej czynów przypisanych oskarżonemu, a także nie zastosowaniu się do wskazań sądu odwoławczego co do dalszego postępowania;
4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a wyrażający się w błędnym przyjęciu, iż oskarżony przywłaszczył mienie w postaci : nożyc (...) (...) i prasy (...) (...) o łącznej wartości co najmniej 15.256,10 zł na szkodę spółki z o.o. „ (...) które przejęto do spółki (...) , w sytuacji gdy obowiązywała i nie została rozwiązana umowa dzierżawy wymienionych wyżej urządzeń, zawarta pomiędzy (...) S.A. w T. , a spółką z o.o. „ (...) a także w sytuacji gdy nie zawarto pomiędzy spółką „ (...) a spółką z o.o. (...) żadnej formalnej umowy kupna sprzedaży, której przedmiotem byłaby wymieniona wyżej prasa (...) (...) , podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków, a w szczególności, że oskarżony nie dokonał przywłaszczenia wymienionych wyżej urządzeń, umowa dzierżawy została skutecznie rozwiązana, (...) została wyrządzona szkoda, a także w sposób prawidłowy została zawarta umowa sprzedaży wszystkich wymienionych wyżej składników majątkowych. Podnosząc powyższy zarzut, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu w akcie oskarżenia czynu, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. O b r o ń c a oskarżonego S. J. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi :
5. obrazę przepisów postępowania tj. art.7 w zw. z art.424§1 pkt 1 kpk poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu wyroku czy, jeśli tak, to w jakim zakresie, Sąd I instancji uznał wyjaśnienia oskarżonego za wiarygodne;
6. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mogący mieć wpływ na jego treść, a polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony S. J. pełnił w „ (...) sp. z o.o.funkcję członka Rady Nadzorczej, podczas gdy prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 4 grudnia 1996r. sygn. akt IX Gc 1324/93 stwierdzono nieważność uchwały numer 43 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników „ (...) sp. z o.o.z dnia 15 grudnia 1992r. , którą to uchwałą został on powołany na członka Rady Nadzorczej wymienionej wyżej spółki;
7. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na błędnym przyjęciu, że zawarta pomiędzy „ (...) sp. z o.o., a (...) sp. z o.o. umowa sprzedaży z dnia 30 czerwca 1993r. dotknięta była nieważnością, podczas gdy art.171§2 kh pozwalał na dokonywanie skutecznych czynności prawnych w imieniu spółki jeszcze nie zarejestrowanej;
8. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony S. J. dopuścił się zarzucanego mu występku, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że przetransportowanie w dniu 2 listopada 1993r. maszyn opisanych w zarzucie było realizacją umowy sprzedaży zawartej pomiędzy „ (...) sp. z o.o., a (...) sp. z o.o. Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zarzuty podniesione w apelacjach obrońców oskarżonych zasługiwały na uwzględnienie. Zgodzić się należy z ustaleniami sądu dotyczącymi tego, że : - oskarżony A. W. w czasie, w którym miało miejsce zdarzenie będące przedmiotem niniejszej sprawy, pełnił funkcję jednoosobowego członka Zarządu Spółki (...) - w dniu 15 października 1991r. zawarta została umowa dzierżawy numer (...) , zgodnie z którą spółka „ (...) dnia 1 stycznia 1992r. oddała w dzierżawę (...) Przedsiębiorstwu (...) nożyce (...) (...) i prasę (...) (...) na okres 5 lat; umowa ta zawierała klauzulę, zgodnie z którą mogła być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia, jednak nie wcześniej niż 1 stycznia 1997r; - w dniu 30 czerwca 1993r. spółka „ (...) ”, reprezentowana przez oskarżonego A. W. , zawarła umowę kupna-sprzedaży ze spółką (...) , reprezentowana przez oskarżonego S. J. , której przedmiotem były między innymi : prasa (...) (...) nr ewidencyjny (...) i nożyce (...) (...) numer ewidencyjny (...) ; na podstawie tej umowy wystawiono fakturę sprzedaży numer (...) z datą 1 lipca 1993r; - w dniu 2 listopada (...) S.A. nożyce (...) (...) i prasa (...) (...) , które dzierżawiło od spółki „ (...) wydało spółce (...) reprezentowanej przez oskarżonego S. J. . Wydanie to nastąpiło, w wyniku uzgodnień poczynionych pomiędzy G. D. , S. J. i A. W. , nie nastąpiło formalne wypowiedzenie umowy darowizny prasy (...) i nożyc (...) oskarżony A. W. i oskarżony G. D. uzgodnili ustnie, iż nie są zainteresowani dalszym kontynuowaniem powyższej umowy. Mając powyższe ustalenia faktyczne na uwadze, w ocenie sądu odwoławczego Sąd I instancji bezpodstawnie uznał, iż oskarżony A. W. pełniąc funkcję Dyrektora Spółki „ (...) ”oraz oskarżony S. J. pełniący funkcję Prezesa Zarządu Spółki (...) przywłaszczyli nożyce (...) i prasę (...) na szkodę tej spółki poprzez wydanie polecenie oskarżonemu G. D. pełniącemu funkcję Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa (...) ich przekazanie Spółce (...) , reprezentowanej przez oskarżonego S. J. pełniącego funkcję Prezesa tejże Spółki. Bezpodstawnie również uznano, iż oskarżony G. D. pełniąc funkcję Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa (...) udzielił pomocy A. W. i S. J. w tymże przywłaszczeniu wydając dzierżawioną prasę (...) i nożyce (...) , w sytuacji gdy obowiązywała, bowiem nie została rozwiązana umowa dzierżawy. Zgodzić się należy z wywodami zawartymi w apelacji obrońcy oskarżonego A. W. , zgodnie z którymi nie można mówić o przywłaszczeniu ww. przedmiotów , skoro zostały one sprzedane przez oskarżonemu innemu podmiotowi gospodarczemu tj., Spółce (...) . Oskarżony jako Dyrektor Spółki „ (...) ”był uprawniony do zarządzania jej majątkiem tj. również do podejmowania decyzji o sprzedaży jego składników. Podkreślić należy, iż oskarżony nie był w żaden sposób powiązany ze spółką (...) , nie pełnił w niej żadnej funkcji, nie posiadał jej udziałów itp. Sąd w żaden sposób nie wykazał w jaki sposób oskarżony , jak również oskarżony S. J. mieli dokonać przywłaszczenia powyższych przedmiotów, skoro zawarli umowę kupna-sprzedaży, której przedmiotem one były i zgodnie z tą umową Spółka (...) zapłaciła Spółce „ (...) ”uzgodniona cenę! Oskarżeni A. W. i G. D. byli uprawnieni do rozwiązania umowy dzierżawy mimo zawartej w niej klauzuli dotyczącej terminu jej rozwiązania, gwarantuje to im zasada swobody umów, zgodnie z którą strony zawierające umowę , mogą ułożyć stosunek prawny według swojego uznania i mogą w każdej chwili dokonać jego modyfikacji. Oskarżeni, jeżeli mieli zgodna wiolę, mogli w każdej chwili umowę dzierżawy rozwiązać, co też uczynili, co prawda w ustnej formie, jednakże rozwiązanie tej umowy nie wymagało formy pisemnej. Ustalenia sądu I instancji dotyczące tego, że prasa (...) (...) , która była dzierżawiona przez spółkę (...) , nie była tą samą prasą, która została sprzedana spółce (...) , bowiem posiadała ona inny numer ewidencyjny, nie mają w przedmiotowej sprawie żadnego znaczenia. Bezspornym bowiem jest, iż spółka (...) przekazała dzierżawioną prasę spółce (...) , która zapisała ja w ewidencji swojego majątku, spółka ta nie przyjęła od spółki „ (...) ”żadnej innej prasy na mocy zawartej powyżej wskazanej umowy. Zebrane dowody, jak i poczynione na ich podstawie ustalenia faktyczne w żaden sposób nie wskazują na to, iż spółka (...) weszła w bezprawny sposób w posiadanie jakiejkolwiek prasy, a spółka „ (...) ”w bezprawny sposób taką prasę jej przekazała, poza tą, która dzierżawiona była przez Przedsiębiorstwa (...) . Można zatem zasadnie przypuszczać, iż w umowie kupna-sprzedaży wskazano omyłkowo inny numer identyfikacyjny tejże prasy. Oczywistym jest, iż przedmiotem umowy kupna-sprzedaży była prasa (...) i nożyce (...) które były w posiadaniu Przedsiębiorstwa (...) zgodnie z zawartą umową ich dzierżawy zawartej ze spółką „ (...) Mając powyższe na uwadze, zmieniono zaskarżony wyrok uniewinniając oskarżonych A. W. i S. J. od zarzucanych im czynów, uznając iż nie wyczerpują one znamion przestępstwa z art.284§2 kk . Mając na uwadze sytuację finansową spółki „ (...) ”w czasie, w którym doszło do sprzedaży należącej do niej prasy (...) i nożyc (...) można by czynić rozważania czy czynności podjęte przez oskarżonego A. W. , będące przedmiotem zarzucanego mu czynu, nie wyczerpują znamion innych przestępstw dotyczących np. działania na szkodę spółki czy też na szkodę jej wierzycieli, jednakże rozważania te wykraczałyby poza ramy stawianych oskarżonemu w akcie oskarżenia zarzutu. Mając na uwadze argumentację dotyczącą uniewinnienia oskarżonych A. W. i S. J. od zarzucanego im czynu, zmieniono zaskarżony wyrok również w odniesieniu do oskarżonego G. D. , uniewinniając go od zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, uznając iż stał się on bezpodstawny w sytuacji uznania, że oskarżeni A. W. i S. J. nie popełnili zarzucanego im przestępstwa przywłaszczenia. Niezależnie od powyższego podzielić należało zarzuty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego G. D. , zgodnie z którymi nawet w sytuacji gdyby wykazano, iż oskarżeni A. W. i S. J. popełnili zarzucany im czyn, nie można by uznać , iż oskarżony G. D. udzielił im pomocy w jego popełnieniu. Jego działanie polegało jedynie na tym, że na polecenie oskarżonego A. W. dzierżawione od spółki „ (...) ”urządzenia wydał spółce (...) , po uprzednim ustaleniu, że umowa dzierżawy zostaje rozwiązana, a urządzenia będące jej przedmiotem, zostały sprzedane spółce (...) . Oskarżony wykonywał więc swym działaniem wolę właściciela tych urządzeń tj. spółki „ (...) ”, nie mógł w żaden sposób przypuszczać, że oskarżeni A. W. i S. J. mają na celu przywłaszczenie tychże urządzeń, a zebrane w sprawie dowody nie dają ku temu przypuszczeniu żadnych podstaw, nie wskazują w żaden sposób, że oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z pozostałymi oskarżonymi w celu przywłaszczenia tychże urządzeń. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku. Kosztami procesu w sprawie obciążono Skarb Państwa, zgodnie z art.632 pkt 2 kpk .