Sygn. akt III Ca 1765/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo M. K. przeciwko M. M. o zapłatę kwoty 44.360 zł i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. (wyrok – k. 300) Od powyższego wyroku apelację wywiódł powód. Powód zaskarżył wyrok w całości. Skarżący zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 4 ust. 1 oraz art. 8 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego w zw. z art. 765 k.c. przez stwierdzenie, że pozwany nie był stroną umowy łączącej go z powodem, - naruszenie przepisów prawa materialnego, czyli art. 140 k.c. polegające na przyjęciu, że wyłącznym właścicielem jednej rzeczy mogą być równocześnie dwie osoby, a ich udziały wynoszą 1/1, skoro raz powód nabył samochód skutecznie, a pokrzywdzony w postępowaniu karnym T. W. również dysponował niczym nieograniczonym prawem własności w odniesieniu do ww. pojazdu, - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 212 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy, które były sporne i błędnie uznanie, że powód nie sprostował rygorom dowodowym nie wnioskując o przeprowadzenie dowodów z akt postępowania karne sygn. I Ds. 242/12 mimo, że akta na wniosek powoda były załączone do materiału dowodowego, ale ich przedstawienie było niemożliwe ze względu na brak możliwości wykonania fotokopii z uwagi na objęcie ich klauzulą poufności, - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 328 § 2 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w taki sposób, że jego treść uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia, albowiem Sąd I instancji nie wyjaśnił dostatecznie, z jakich powodów oddalił powództwo, ogólnie wskazując na możliwość naruszenia art. 6 k.c. oraz stawiając sprzeczne stwierdzenia co do własności pojazdu marki A. (raz nabył go powód, następnie zaś nie był jego właścicielem, a jednocześnie pokrzywdzony w postępowaniu karnym T. W. dysponował prawem własności w odniesieniu ww. pojazdu), - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 233 § 1 k.p.c. polegający na dowolnej i sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego ocenie zgormadzonego materiału dowodowego w zakresie, w jakim Sąd I instancji uznał, że z akt postępowania przygotowawczego nie wynika, ażeby właścicielem pojazdu był pan T. W. , - błąd w ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, który to błąd polegał na uznaniu, że wezwanie do zapłaty z dnia 25 lipca 2012 roku nie zawierało roszczenia o zwrot ceny, podczas, gdy w piśmie jest to wskazane expressis verbis, - błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że powód nie wykazał, że zaistniały przesłanki uprawniające go do skutecznego odstąpienie od umowy, określone w art. 8 u.s.w.s.k. podczas gdy nastąpiła skuteczne subsumpcja, a to z uwagi na fakt, że pozwany był stroną umowy jednostronnie profesjonalnej, sprzedał towar obarczony wadą prawną, która uniemożliwiała dalsze korzystanie z towaru, a zatem powód dysponował roszczeniem o zwrot ceny, - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że pozwany dochował należytej staranności z art. 355 k.c. , wbrew przyjętym standardom postępowania w relacjach jednostronnie profesjonalnych, gdy stroną umowy jest konsument, a przedsiębiorca prowadzi działalności od dłuższego czasu, a nadto ma pogłębioną znajomość rynku, podczas, gdy w rzeczywistości tej staranności nie uczynił zadość, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, a to art. 355 k.c. Powód wniósł o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm prawem przepisanych. Wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu sprawy do ponownego rozpoznania (apelacja – k. 320-325). W odpowiedzi na apelację pełnomocnik pozwanego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda kosztów postępowania apelacyjnego. (odpowiedź – k. 346-350) Sąd Okręgowy zważył: Na wstępie już podnieść należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrane dowody i na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy w pełni podziela i uznaje za własne, stąd też zbędnym było ich powielanie w uzasadnieniu Sądu Okręgowego. Przechodząc do szczegółowego odniesienia się do zarzutów apelacji, w pierwszej kolejności, Sąd Okręgowy odniesie się do zarzutów naruszenia prawa procesowego. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest o tyle błędnie postawiony, że nie można czynić Sądowi zarzutu dowolnej i sprzecznej z zasadami (najprawdopodobniej „doświadczenia” – gdyż tego zwrotu zabrakło w zarzucie apelacyjnym – strona 2 apelacji) życiowego czynienia ustaleń na podstawie akt I Ds. 299/13, gdyż Sąd wyraźnie w uzasadnieniu wyroku wskazał, że nie czynił żadnych ustaleń na podstawie dokumentów zawartych w tych aktach, wobec braku inicjatywy dowodowej strony powodowej w powyższym zakresie. Nie można również się zgodzić ze skarżącym, że Sąd Rejonowy sporządził uzasadnienie w sposób naruszający art. 328 § 2 k.p.c. , a w szczególności niemożliwa jest ocena toku wywodu Sądu I instancji. Wywód Sądu Rejonowego Sąd Okręgowy ocenia jako zupełny i jasny. Sąd po dokonaniu ustaleń szczegółowo wyjaśnił zastosowane przepisy prawa materialnego. Rozważania Sądu Rejonowego są bardzo czytelne. Sąd nie postawił także sprzecznych twierdzeń co do własności przedmiotowego pojazdu A. . Wskazania wymaga, że Sąd czyniąc ustalenia przywoływał treść czynności prawnych podejmowanych przez strony i inne osoby, które w subiektywnym ich znaczeniu prowadziły, czy to do nabycia pojazdu, czy jego zbycia. Trudno byłoby poczynić ustalenia w sprawie w sposób odmienny, zresztą skarżący nawet nie wskazuje w jaki. Czym innym jest oczywiście ocena prawna tych czynności dokonana przez Sąd Rejonowy, do czego Sąd ten szczegółowo się ustosunkował. Nietrafiony jest zarzut błędnych ustaleń faktycznych w zakresie, że wezwanie z dnia 5 lipca 2012 roku nie zawierało roszczenia o zwrot ceny. Na stronie 5 uzasadnienia Sąd wyraźnie ustalił, że w wezwaniu tym „pozwany został wezwany do zapłaty 43600 zł w terminie 3 dni od otrzymania pisma, tytułem zwrotu ceny pojazdu” (k.305). W zakresie zarzutu naruszenia art. 212 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. podkreślenia wymaga, że ponieważ to powód powoływał się na wadę prawną nabytej rzeczy, to na powodzie spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie zgodnie z art. 6 k.c. Przepis ten został przez Sąd Rejonowy przywołany i prawidłowo zastosowany. Fakt wady prawnej musiał być w sprawie niewątpliwy, gdyż stanowił podstawowe zagadnienie faktyczne i prawne w niniejszej sprawie warunkujące odpowiedzialność strony pozwanej, która od samego początku wnosiła o oddalenie powództwa. Ustalenie zatem tak istotnej okoliczności było konieczne na podstawie konkretnych dowodów. Kwestią wtórną jest, czy dowody te byłby niekwestionowane, czy też niebudzące wątpliwości. Jednakże winny one być zgłoszone i przedstawione. Słusznie wskazał Sąd Rejonowy, że strona powodowa reprezentowana od początku procesu przez fachowego pełnomocnika, nie zgłosiła wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z konkretnych dokumentów zawartych w aktach sprawy karnej. Sąd I instancji na wniosek stron akta te załączył. Nie jest też prawdą, że powyższe uniemożliwiała okoliczność, że brak było zgody (wobec ich poufności) na fotokopię tych akt, w kontekście okoliczności, że strona powodowa miała możliwość zapoznania się z tymi aktami. Nie można utożsamiać możliwości wykonania fotokopii z akt z możliwością zgłoszenia wniosku dowodowego, co do akt, które były dostępne, poprzez oznaczenie konkretnych dokumentów i kart sprawy karnej. Należy zwrócić szczególną uwagę, że Sąd na rozprawie w dniu 19 maja 2016 roku, co wynika z zapisu obrazu i dźwięku z tego posiedzenia (00:02:00-00:04:10), zwrócił się wyraźnie do strony powodowej o twierdzenia faktyczne uzasadniające wadę prawną i z czego te twierdzenia strona powodowa wywodzi. Sąd, a w zasadzie Przewodnicząca poinformowała o załączeniu akt postępowania przygotowawczego i o tym, że poza załączeniem akt strona powodowa nie zgłosiła w tym zakresie żadnych wniosków dowodowych. Pełnomocnik powoda był kilkukrotnie o powyższe wyraźnie pytany. Pełnomocnik powoda oświadczył, że nie składa wniosków dowodowych w tym zakresie. Na powyższe Przewodnicząca zapytała pełnomocnika powoda o dokument w postaci „pełnomocnictwa dla p. R. ”, a pełnomocnik powoda oświadczył, że taki dokument nie jest powoływany. Na pytanie Przewodniczącej pełnomocnik ten oświadczył, że akta karne można zwrócić i nie zgłasza żadnych wniosków dowodowych (00:05:45-00:06:08). W takiej sytuacji nie można wymagać od Sądu, aby w powyższym zakresie, sprzecznie z wolą pełnomocnika strony, prowadził postępowanie dowodowe z urzędu, czyli de facto za stronę reprezentowaną przez adwokata. Trafnie wywiódł również Sąd Rejonowy, że przywołane przez pełnomocnika powoda zeznania świadka T. Z. nie wskazują, że W. R. dysponował sfałszowanym pełnomocnictwem. Z jego zeznań wynika wręcz obraz przeciwny, że takie pełnomocnictwo istniało i świadek je widział, jako niebudzące wątpliwości. Strona powodowa zaniechała także złożenia wniosku o przesłuchanie T. W. , który mógłby tą kwestię bliżej wyjaśnić, co również słusznie nie uszło uwadze Sądu Rejonowego. Zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 oraz art. 8 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego z dnia 27 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 141, poz. 1176) nie może się ostać. Sąd nie stwierdził, że pozwany nie był stroną umowy z powodem, ale wyjaśnił istotę umowy komisu, która jak wyraźnie wskazał Sąd, strony procesu łączyła. Sąd wyraźnie wyjaśnił status komisanta i komitenta. Powielanie wywodów Sądu I instancji wobec ich prawidłowości jest w tym miejscu zbędne. Sąd trafnie uwypuklił skutek prawnorzeczowy takiej umowy. Z istoty umowy komisu, co wynika z treści art. 765 k.c. komisant nie jest właścicielem rzeczy. Kwestia ta nie wymaga dalszego wyjaśnienia. W tym miejscu należy podnieść, że słuszna jest konstatacja Sądu (co winno być przedmiotem tylko zarzutu naruszenia prawa materialnego, a nie także zakresu ustaleń faktycznych, jak wywodzi apelujący), że powód nie wykazał przesłanek uprawniających do skutecznego odstąpienia od umowy określonych w art. 8 powołanej ustawy o sprzedaży konsumenckiej (…). Sam fakt prowadzenia przez organy postępowania karnego postepowania przygotowawczego nie dowodzi takich przesłanek. Postępowanie to nie jest zakończone, a zawarte w uzasadnieniu wpadkowych decyzji procesowych twierdzenia nie wiążą Sądu. W sytuacji, gdy pozwany wnosił o oddalenie powództwa, podnosił dochowanie wszelkich możliwych przez niego czynności, w zakresie sprawdzenia pojazdu, wada prawna winna być udowodniona. Jak już wskazano strona powodowa takiego dowodu nie przeprowadziła i zaniechała szerszej inicjatywy dowodowej w tej części mimo, że była wprost o to dopytywana na ostatniej rozprawie. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że odmiennie niż przyjął Sąd Rejonowy, pozwany nie dochował należytej staranności. Przeciwnie, jak wynika z przeprowadzonych dowodów oraz niekwestionowanych przez powoda ustaleń Sądu I instancji pozwany nie zawarł umowy komisu na podstawie tzw. „miękkiego dowodu rejestracyjnego”, a oczekiwał na docelowy dowód rejestracyjny i brał udział w czynności jego odbioru. Pozwany sprawdził pojazd technicznie, w zakresie numeru VIN oraz prawnie w Urzędzie (...) , co do jego ewentualnego pochodzenia z kradzieży. W tym stanie staranność pozwanego, w rozumieniu art. 355 k.c. należy ocenić jako dostateczną. Oczywiście nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 140 k.c. Po pierwsze, Sąd wprost do tego przepisu się nie odnosił, a zatem, jeżeli skarżący uważa, że Sąd winien ten przepis zastosować to winien postawić zarzut niezastosowania tego przepisu. Niezależnie od powyższego, gdyż rzeczą Sądu I i II instancji jest prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy w żadnym miejscu swoich wywodów nie stwierdził, że właścicielem przedmiotowego pojazdu były jednocześnie dwie osoby w udziałach 1/1. Sąd jedynie na marginesie trafnie rozważał zastosowanie przepisu art. 169 k.c. , który dotyczy rozporządzania rzeczą przez osobę nieuprawnioną do tego. Mając na uwadze niezasadność zarzutów apelacyjnych oraz jednocześnie brak ujawnienia okoliczności, które podlegają uwzględnieniu w postępowaniu odwoławczym z urzędu apelacja, jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , art. 99 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2400 zł na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Sąd miał na uwadze, że postepowanie w sprawie zostało wszczęte pod rządami poprzedniego rozporządzenia z 2002 roku w tym przedmiocie. Jednakże § 21 powołanego rozporządzenia z dnia 22.10.2015 roku stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wobec wszczęcia postępowania apelacyjnego po rządami rozporządzenia z dnia 22.10.2015 roku to rozporządzenia ma zastosowanie do stawek wynagrodzenia dla pełnomocnika pozwanego za postępowania apelacyjne, w brzmieniu od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia 26.10.2016 roku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.