Sad powszechny, IV Ka 460/13

Sygnatura akt IV Ka 460/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2013 roku. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący : SSO Ewa Rusin (spr.) Sędziowie : SO Adam Pietrzak SO Waldemar Majka Protokolant : Magdalena Telesz przy udziale Andrzeja Mazurkiewicza Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2013 roku sprawy S. R. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 3 kwietnia 2013 roku, sygnatura akt III K 175/12 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa. Sygnatura akt IV Ka 460/13 UZASADNIENIE S. R. został oskarżony o to, że: I. we wrześniu 2010 roku w W. , woj. (...) i R. woj. (...) , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim podrobieniu podpisu M. R. na pisemnym zamówieniu zawarł transkację kupna czterech beczek oleju M. (...) , wprowadzając w błąd sprzedającego co do nabywcy oraz zamiaru wywiązania się ze zobowiązania, po czym po otrzymaniu zamówionego towaru nie wywiązał się z warunków umowy i doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 7442,00 zł, czym działał na szkodę D. K. , działającego jako (...) z siedzibą w R. , to jest o czyn z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk , II. w dniu 20 grudnia 2010 roku w W. , woj. (...) i O. woj. (...) , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim podrobieniu podpisu M. R. na pisemnym zamówieniu zawarł transkację kupna pięciu beczek oleju M. (...) po 200 litrów każda, wprowadzając w błąd sprzedającego co do nabywcy oraz zamiaru wywiązania się z warunków umowy i doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 9333,00 zł, czym działał na szkodę R. O. i L. O. , działających jako spółka P.H.U. (...) Sp. z o. o. z siedzibą w O. , to jest o czyn z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk , III. w okresie od 21 listopada 2010 roku w W. woj. (...) , działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zawarł transkację kupna 1664 litrów oleju silnikowego M. (...) , wprowadzając w błąd sprzedającego co do możliwości i zamiaru zapłaty za towar, po czym po otrzymaniu zamówionego towaru nie wywiązał się z warunków umowy i doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 14819,58 zł, czym działał na szkodę D. D. , działającego jako spółka PHU (...) z siedzibą w T. , to jest o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk . Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt III K 175/12: I. oskarżonego S. R. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w punktach I i II części wstępnej wyroku, to jest występków z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za czyny te przy przyjęciu, że stanowią ciąg przestępstw na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 91 § 1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, II. oskarżonego S. R. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku z tym, że zmienił jego opis w ten sposób, że wyrażenie „możliwości i” zastąpił sformułowaniem „nabywcy oraz” to jest za winnego popełnienia występku z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i za czyn ten na podstawie art. 286 § 1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, III. na podstawie art. 91 § 2 połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach I I II wyroku i wymierzył oskarżonemu S. R. karę łączną 2 9dwóch) lat pozbawienia wolności, IV. na podstawie art. 415 § 1 kpk zasądził od oskarżonego S. R. na rzecz oskarżyciela posiłkowego D. K. kwotę 7442 (siedem tysięcy czterysta czterdzieści dwa) złote wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14.09.2011r. do dnia zapłaty, V. na podstawie art. 46 § 1 kk orzekł obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę kwoty 9333 (dziewięć tysięcy trzysta trzydzieści trzy) złote solidarnie na rzecz R. O. i L. O. oraz kwotę 14819,58 (czternaście tysięcy osiemset dziewiętnaście 58/100) złotych na rzecz D. D. , VI. zwolnił oskarżonego od wydatków poniesionych od chwili wszczęcia postępowania, zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa. Z wyrokiem tym w całości nie pogodził się oskarżony, wnosząc apelację za pośrednictwem obrońcy z wyboru. Apelujący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. a)obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności art. 4 kpk art. 5 § 2 kpk , art. 7 kpk i art. 410 kpk przez przyjęci, że oskarżony dopuścił się zarzucanych czynów w ramach z góry powziętego zamiaru, działał z premedytacją, nie zawierał transakcji w imieniu i na rzecz M. R. , w chwili zawierania umów wiedział, że za zakupiony towar nie zapłaci, a także, że przyznał się do popełnienia zarzuconych przestępstw, wprowadził kontrahentów w błąd, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do wyciągnięcia takich wniosków bez naruszenia zasady in dubio pro Reo, zasady swobodnej oceny dowodów i zasady obiektywizmu, co w rezultacie doprowadziło do wydania mylnego orzeczenia,
2. b)obrazę prawa materialnego, w szczególności: - polegającą na błędnym zastosowaniu przepisu art. 270 § 1 kk przez przyjęcie, że oskarżony spełnia podmiotowo wymogi stawiane potencjalnemu sprawcy opisanego w tym przepsie przestępstwa, a także zamówienie z podpisem M. R. , którym on się posługiwał jest dokumentem w rozumieniu tego przepisu, - polegająca na mylnym przyjęciu w kwalifikacji czynu opisanego w punkcie II części dyspozytywnej wyroku przepisu art. 12 kk z pominięciem jego zastosowania w rozstrzygnięciu zawartym w pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku, Polegającą na niezastosowaniu przepisu z art. 12 kh i zasądzenie kwoty 9333,00 zł na rzecz wspólników spółki posiadającej osobowość prawną, podczas gdy podmiotem praw i obowiązków jest osoba prawna, a nie jej wspólnicy. Stawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie S. R. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacją jest bezzasadna a jej wniosek końcowy zupełnie sprzeczny z dyspozycją art. 437 § 1 i 2 kpk . W razie uchylenia zaskarżonego wyroku możliwe są dwa rodzaje rozstrzygnięcia odwoławczego, tj. umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Uniewinnienie oskarżonego w postępowaniu apelacyjnym to wyrok zmieniający zaskarżony wyrok, ale w przypadku sprawy oskarżonego S. R. nie występują jakiekolwiek podstawy faktyczne do takiej treści rozstrzygnięcia. Sąd I instancji zgromadził kompletny materiał dowodowy, którego całokształt poddał pełnej i spełniającej wszystkie wymogi art. 7 kpk ocenie. Wbrew twierdzeniom apelującego zaskarżony wyrok nie został obarczony błędami procedowania i nie narusza przepisów art. 4 kpk , 5 § 2 kpk , 7 kpk czy 410 kpk , zresztą ze skromnego uzasadnienia apelacji nie wynika, w czym owe naruszenia miałyby się wyrażać. Nie dostrzega apelujący, iż ustalenia faktyczne wyroku oparte są w przeważającej mierze na wyjaśnieniach oskarżonego S. R. , składanych tak w postępowaniu przygotowawczym jak i przed sądem, w których to szczegółowo wyjaśniał sposób popełnienia przypisanych mu przestępstw oszustwa. W/w wyjaśnił, iż wszystkimi sprawami firmy (...) zajmował się osobiście, jego żona M. była tylko jej formalnym właścicielem, osobiście zamawiał oleje w pokrzywdzonych firmach, nie zapłacił za te zamówienia zaś zakupiony olej przeznaczył na potrzeby własnej firmy (...) (k. 110 i 324 akt). Tak więc błędne są twierdzenia apelującego, że „moc sprawczą oświadczeń składanych osobom trzecim przez S. R. ” należy ocenić odmiennie, niż dokonał tego Sąd I instancji, gdyż oskarżony wprost wyjaśnił, iż faktycznie działał na własną rzecz a nie prośbę żony M. R. , którą wykorzystywał instrumentalnie. Apelujący kwestionując przypisane oskarżonemu podrobienie dowodów zamówień (czyn I i II), zarzuca błędne przyjęcie w kwalifikacji prawnej art. 270 § 1 kk , bo jego zdaniem oskarżony nie spełnia podmiotowo wymogów stawianych potencjalnemu sprawcy tego typu przestępstwa. Taka argumentacja nie wytrzymuje krytyki. Otóż przedmiotowe zamówienia były firmowane jako pochodzące od firmy (...) M. R. , zaś oskarżony nie przeczył, iż na obu tych dokumentach podrobił podpisy M. R. , który to fakt znalazł także potwierdzenie w końcowych wnioskach opinii biegłego z zakresu pismoznawstwa A. K. (k. 529-530 akt). Wszak nie można mieć jakichkolwiek wątpliwości, iż omawiane zamówienia noszą cechy dokumentu, o jakich mowa w art. 115 § 1i § 14 kk , zaś podrobienie przez oskarżonego podpisu osoby, od której miały pochodzić, wyczerpuje znamiona ustawowe występku fałszerstwa z art. 270 § 1 kk . Twierdzenia apelacji „iż działaniom oskarżonego nie towarzyszył zamiar oszustwa” są niczym nie poparte i całkowicie gołosłowne. W tej mierze Sąd I instancji trafnie eksponował elementy przestępczego działania oskarżonego tj. posłużenie się firmą żony, zapewnienia o jej wypłacalności, wykorzystanie zakupionego oleju na potrzeby własnej firmy, „zwodzenie” pokrzywdzonych o chęci zapłaty i przekonywanie o współpracy z dużymi firmami jak (...) a wreszcie brak reakcji na monity i urywanie kontaktu z pokrzywdzonymi. Wszystkie wskazane wyżej okoliczności czynów oskarżonego w całej rozciągłości uzasadniają przypisanie mu występków oszustwa z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk (czyny I i II), zaś w przypadku czynu III-go trafna jest przyjęta kwalifikacja prawna czynu z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 12 kk . W tym ostatnim przypadku apelujący zarzucił błędność zastosowania prawa materialnego art. 12 kk , ale ten zarzut wynika najwyraźniej z nieznajomości materiału dowodowego. Otóż oskarżony w pokrzywdzonej firmie PHU (...) dokonał w okresie od 21 listopada do 2 grudnia 2010 r., zatem w krótkim odstępie czasu, aż 2-krotnego zamówienia i zakupu oleju silnikowego (vide faktury k.87-88) na łączną sumę 14.819,58 zł. Tego rodzaju działanie oskarżonego słusznie zatem oceniono jako czyn ciągły w rozumieniu art. 12 kk . Całkowicie niezrozumiałym jest zarzut obrazy art. 12 kh w odniesieniu do nałożonego na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody na rzecz R. O. i L. O. (pkt V dyspozycji wyroku). Wymienieni pokrzywdzeni prowadzą działalność gospodarczą w (...) spółki jawnej (...) z siedzibą w O. (k. 16 i 17 faktura i wezwania do zapłaty). Spółka jawna jest osobową a nie spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (jak to mylnie ujęto w dyspozycji wyroku), więc nałożenie na oskarżonego obowiązku odszkodowania imiennie wskazanych wspólników nie stanowi błędu. Przypomnieć jeszcze wypada apelującemu, iż przywołany przez niego akt prawny tj. kodeks handlowy został zastąpiony ustawą z dnia 15 września 2000r. kodeks spółek handlowych ( ksh ) – Dz. U Nr 94 poz. 1037 z późn. zm. W pełni aprobując wymierzone oskarżonemu kary jednostkowe (w dolnych ustawowych granicach zagrożenia z art. 286 § 1 kk ) oraz łączną w wymiarze 2- lat pozbawienia wolności, uznano je za umiarkowane i zgodne z wymogami art. 53 § 1 i 2 kk , w tym uwzględniające uprzednią wielokrotną karalność sądową oskarżonego za występki oszustwa, zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy. O kosztach sądowych postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk i art. 624 § 1 kpk zwalniając oskarżonego od ich ponoszenia a to wobec faktu, iż nie posiada on majątku ani dochodów, jest aktualnie pozbawiony wolności i orzeczono karę izolacyjną.