Sad powszechny, I C 272/15

(1), J. H.

(1), S. H. , J. J. , J. M. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego (...) SA w W. następujące kwoty na rzecz powodów:

1. a)T. H. 35.000 (trzydzieści pięć tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,
2. b)A. H.

(1)35.000 (trzydzieści pięć tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, c) J. H.

(1)15.000 (piętnaście tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,

1. d)S. H. 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,
2. e)J. M. 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,
3. f)Z. J. 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,
4. g)J. J. 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, 2. w pozostałej części powództwa wszystkich powodów oddala, 3. zasądza od pozwanego na rzecz T. H. i A. H.

(1)kwoty po 695,74 (sześćset dziewięćdziesiąt pięć 74/100) złotych na rzecz każdego z powodów tytułem zwrotu części kosztów procesu, 4. zasądza od J. H.

(1)i S. H. kwoty po 666,80 (sześćset sześćdziesiąt sześć 80/100) złotych na rzecz pozwanego (...) SA w W. tytułem zwrotu części kosztów procesu,

1. zasądza od J. M. kwotę 966,80 (dziewięćset sześćdziesiąt sześć 80/100) złotych na rzecz pozwanego (...) SA w W. tytułem zwrotu części kosztów procesu,
2. zasądza od Z. J. i J. J. kwoty po 1.375 (jeden tysiąc trzysta siedemdziesiąt pięć) złotych od każdego z powodów na rzecz pozwanego tytułem zwrotu części kosztów procesu. SSR Hanna Woźniak Sygn. akt I C 272/15 UZASADNIENIE Powodowie T. H. , A. H.

(1), J. H.

(2), S. H. , Z. J. , J. J. i J. M. reprezentowani przez radcę prawnego wystąpili do Sądu z pozwami o zapłatę przeciwko (...) S.A. w W. w związku z wypadkiem komunikacyjnym z dnia 20 lipca 2014r., którego następstwem była śmierć M. H. i wnieśli o zasądzenie na swoją rzecz kwot: po 35.000zł w przypadku T. H. i A. H.

(1), będących rodzicami zmarłego, po 20.000 zł na rzecz J. H.

(1), S. H. i J. M. , będących siostrami zmarłego oraz kwot po 20.000 zł w odniesieniu do Z. J. i J. J. , będących dziadkami zmarłego - tytułem zadośćuczynienia za krzywdy po śmierci osoby najbliższej, wraz z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 23 stycznia 2014r. do dnia zapłaty, a także o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa w łącznych kwotach po 4.817zł. Uzasadniając swoje żądania powodowie wskazali, iż doznali krzywdy w związku ze śmiercią M. H. w dniu 20 lipca 2014r., w następstwie wypadku komunikacyjnego, za którego spowodowanie w stanie nietrzeźwości S. Ł. został skazany przez Sąd Rejonowy w Toruniu. Powodowie podali, że pojazd sprawcy zdarzenia w dacie wypadku posiadał ubezpieczenie z tytułu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w towarzystwie ubezpieczeniowym pozwanego, który po zgłoszeniu szkody przyznał i wypłacił: na rzecz T. H. i J. H.

(3)kwoty po 10.000 zł tytułem odszkodowania oraz po 25.000 zł tytułem zadośćuczynienia, na rzecz J. H.

(1), S. H. i J. M. kwot po 10.000 zł oraz odmówił przyznania zadośćuczynienia na rzecz Z. J. i J. J. (k.2-17, k.233-243). W odpowiedziach na pozwy pozwany zastępowany przez radcę prawnego wyraził wolę polubownego zakończenia sporu poprzez zapłatę powodom: T. i A. H.

(1)kwot po 20.000 zł, natomiast J. H.

(1), S. H. , J. M. , Z. J. i J. J. kwot po 10.000zł oraz zwrot kosztów sądowych w wysokości, które będą ich obciążać. Na wypadek odrzucenia wskazanej propozycji ugody pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, wyrażając stanowisko, iż roszczenia objęte pozwem są rażąco wygórowane, ponieważ zostały już przez niego zaspokojone, z uwagi na wypłacenie zadośćuczynień na rzecz rodziców zmarłego i jego rodzeństwa. Ponadto pozwany zakwestionował datę początkową dochodzonych odsetek, gdyż za nieuzasadnione uważał ich żądanie za okres poprzedzający wydanie wyroku w sprawie (k.195-196, k.278-279). W piśmie procesowym z dnia 30 marca 2016r. powodowie rozszerzyli swoje powództwa i domagali się zasądzenia zadośćuczynień za doznane krzywdy od strony pozwanej na rzecz: - T. H. i A. H.

(1)kwot po 75.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do 03 października 2014r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwotach po 14.400 zł; - J. H.

(1)i S. H. , kwot po 50.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do 03 października 2014r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwotach po 9.600 zł; - Z. J. , J. J. kwot po 50.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do 18 października 2014r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwotach po 9.600 zł; - J. M. kwoty 50.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do 23 marca 2015r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 9.600 zł (k.291-300). W odpowiedzi na rozszerzone powództwa pozwany wniósł o ich oddalenie i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych, wskazując, iż nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych uzasadniających rozszerzenie powództw. Pozwany zakwestionował także zasadność domagania się przez powodów kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, w oparciu o regulacje rozporządzenia, które obwiązują od 01 stycznia 2016r. (k.308-309) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: w dniu 2 lipca 2014r. na 178,5 km drogi krajowej K-91 w O. S. Ł. naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że poruszając się w stanie nietrzeźwości 2,90 promila alkoholu etylowego we krwi, jako kierujący samochodem m-ki O. (...) o nr rej. (...) i bez włączonych świateł drogowych, jadąc z O. w kierunku Ł. , zjechał na przeciwległy pas ruchu i doprowadził do zderzenia z pojazdem N. (...) o nr rej. (...) . Kierujący pojazdem N. (...) , chcąc uniknąć zderzenia, zjechał na pobocze drogi, a następnie jadąc dalej zderzył się czołowo z pojazdem marki A. R. o nr rej. (...) kierowanym przez M. H. . W wyniku doznanych obrażeń w postaci licznych obustronnych złamań żeber z lewostronnym przebiciem opłucnej oraz lewostronnym rozerwaniem przepony z częściowym przemieszczeniem narządów jamy brzusznej w głąb lewej jamy opłucnej i śladową jej ilością w prawej jamie opłucnowej, pęknięcia torebki i miąższu wątroby, wylewów krwawych okolicy nerki lewej, lewostronnego złamania kości miednicy z obecnością wylewów krwawych, złamania lewej kości udowej oraz lewej kości ramieniowej, lewostronnego złamania kości żuchwy, wylewów krwawych w okolicy skroni prawej oraz podbiegnięcia krwawego w obrębie tkanek miękkich głowy, prawej okolicy skroniowej, cech obrzęku mózgu, rany dartej okolicy kolana prawego, otarć naskórka twarzy okolicy skroniowo-czołowej prawej, tułowia po obu stronach bocznych klatki piersiowej oraz obu kończyn górnych i dolnych, zasinienia klatki piersiowej oraz obu kończyn dolnych, M. H. zmarł. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 20 stycznia 2015r. w sprawie VIII K (...) oskarżony S. Ł. został uznany winnym popełnienia wskazanego czynu, który wypełniał znamiona przestępstwa z art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178a § 1 kk . T. H. , A. H.

(1), J. H.

(2), S. H. , Z. J. , J. J. i J. M. nie cierpią na zaburzenia psychiczne, które wymagałyby leczenia psychiatrycznego, czy terapii psychologicznej. Zaburzenia takie nie występowały u nich ani przed wypadkiem M. H. , ani po jego śmierci. Wówczas ich życie zmieniło się, ale nie uległo rozpadowi, czy dezorganizacji. Czuli wsparcie najbliższej rodziny i nie doznali trwałych, ujemnych następstw w sferze zdrowia i psychiki. Problemy emocjonalne były naturalnymi, fizjologicznymi przejawami żałoby i uległy już wygaszeniu. W okresach świąt mogą u powodów powracać pewne elementy smutku, ale nie wymagają specjalistycznej pomocy w radzeniu sobie z nimi. W chwili zgonu M. H. miał 29 lat. Pojazd sprawcy wypadku w dacie zdarzenia posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w towarzystwie ubezpieczeniowym pozwanego. Powodowie zgłosili ubezpieczycielowi swoje roszczenia i po przeprowadzeniu postępowania szkodowego w dniu 22 stycznia 2015r. oraz 13 maja 2015r. pozwany przyznał i wypłacił T. H. i A. H.

(1)kwoty po 10.000 zł tytułem odszkodowania oraz po 25.000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę, ponadto wypłacił J. H.

(2), S. H. i J. M. kwoty po 10.000 zł i odmówił przyznania wyższych kwot, ponadto odmówił przyznania zadośćuczynień na rzecz Z. J. i J. J. . Swoje stanowisko pozwany podtrzymał w decyzji z dnia 08 kwietnia 2015r. Okoliczności bezsporne, ponadto Dowody: - kserokopia wyroku SR Toruniu z 20.01.2015r. VIIK (...) k.58-60, k.247-249; - kserokopie materiałów z akt sprawy karnej VIIK (...) k.61-117; - kserokopie materiałów z postępowania szkodowego k.44-57, k.120-161, k.252-261; - kserokopia aktu skróconego aktu zgonu nr 24/2014 k.119, k.251; - kserokopia informacji z (...) k.118, k.250; - kserokopia wyroku z 20.01.2015r., VIIK (...) k.247-249; - opinie psychologiczno-sądowe biegłego dot. powodów k.315-317, k.318-321, k.322-324, k.325-327, k.328-330, k.331-332v, k.333-335; - zeznania świadka M. J. k.216v; - zeznania świadka S. T. k.217; - zeznania świadka P. M. k.288v. Sąd zważył, co następuje: roszczenia powodów okazały się słuszne co do zasady, lecz zawyżone. Zgodnie z art. 822 § 1 i 4 kc przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Podstawę prawną roszczeń powodów stanowił art. 446 § 4 kc , zgodnie z którym sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Celem zadośćuczynienia przewidzianego w art. 446 § 4 kc jest kompensacja doznanej krzywdy, a więc złagodzenie cierpienia psychicznego wywołanego śmiercią osoby najbliższej i pomoc pokrzywdzonemu w dostosowaniu się do zmienionej w związku z tym jego sytuacji. Okoliczności, w których doszło do wypadku, w tym osoba sprawcy, fakt udzielania przez pozwanego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej sprawcy zdarzenia, były między stronami bezsporne. W celu ustalenia, czy występowała szczególna więź łącząca powodów ze zmarłym oraz ustalenia rozmiaru ich krzywd wywołanych śmiercią M. H. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu psychologii W. P. . Biegły w wydanych przez siebie opiniach wskazał na występowanie tego rodzaju więzi, podając jednocześnie, iż żaden z powodów nie cierpi na zaburzenia psychiczne, które wymagałyby leczenia psychiatrycznego, czy terapii psychologicznej, zaburzenia takie nie występowały ani przed wypadkiem M. H. , ani po jego śmierci. Wówczas ich życie zmieniło się, ale nie uległo rozpadowi, czy dezorganizacji. Czuli wsparcie najbliższej rodziny i nie doznali trwałych, ujemnych następstw w sferze zdrowia i psychiki. Problemy emocjonalne były naturalnymi, fizjologicznymi przejawami żałoby i uległy już wygaszeniu. Co prawda, w okresach świąt mogą u powodów powracać pewne elementy smutku, ale nie będzie to wymagało specjalistycznej pomocy w radzeniu sobie z nimi. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania ustaleń zawartych we wskazanych opiniach i podzielił wszystkie wnioski w nich zawarte. Każda z opinii była jasna, pełna, nie zawierała wewnętrznych sprzeczności, zaś autorytet i wiedza biegłego nie budziły wątpliwości Sądu. Także strony postępowania nie zgłaszały swoich zastrzeżeń do wydanych opinii. Sporządzone przez biegłego opinie zawierały stwierdzenia poparte rzeczową, logiczną i spójną argumentacją. Biegły wskazał przesłanki swojego rozumowania, a podstawę wnioskowania stanowiły przede wszystkim posiadane przez niego wiadomości specjalne, które w oparciu o dane z akt sprawy oraz badanie powodów doprowadziły do sformułowania wniosków końcowych, które Sąd w całości podziela. Jako wiarygodne Sąd uznał zeznania przesłuchanych świadków, wskazujących na istnienie więzi rodzinnej łączącej powodów ze zmarłym, ponieważ wzajemnie się pokrywały, uzupełniały i znajdowały potwierdzenie w opiniach biegłego, tworząc z nimi spójną, logiczną całość. Jako prawdziwe Sąd ocenił dowody z dokumentów i kserokopii dokumentów zgromadzonych w toku postępowania karnego oraz postępowania szkodowego, ponieważ ich autentyczność nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu. Na podstawie zebranego materiału dowodowego Sądu ustalił, iż wszyscy powodowie byli osobami bliskimi dla M. H. , a jego śmierć spowodowała naruszenie ich dóbr osobistych w postaci zerwania więzi rodzinnej. W odniesieniu do powodów T. H. i A. H.

(2)Sąd przyjął, iż ich krzywda była największa, ponieważ więź łącząca rodziców i dziecko należy do najsilniejszych, a jej zerwanie pozbawiło ich prawa do obserwowania kolejnych etapów życia M. H. i do jak najdłuższego towarzyszenia mu w nim. Sąd ocenił roszczenia wskazanych powodów o zadośćuczynienia za zasadne do kwot po 60.000 zł, co przy uwzględnieniu wcześniejszego przyznania im przez pozwanego po 25.000 zł, skutkowało zasądzeniem w pkt 1a) i 1b) wyroku różnic wynoszących po 35.000 zł. Z kolei w odniesieniu do powódek będących siostrami M. H. Sąd przyjął, iż ich więź ze zmarłym była nieco słabsza niż rodziców i miała nieco inny charakter, dlatego ocenił ich roszczenia za uzasadnione do kwot po 25.000zł. Ponieważ w postępowaniu szkodowym pozwany już wypłacił J. H.

(1), S. H. i J. M. po 10.000zł, dlatego w pkt 1 a),

1. b)i
2. c)wyroku zasądzeniu na rzecz tych powódek podlegały kwoty wynoszące po 15.000 zł [pkt 1 c), 1e) i 1f) wyroku]. Z kolei oceniając rozmiar krzywd Z. J. i J. J. , Sąd przyjął, kierując się doświadczeniem życiowym i okolicznością prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego, iż ich więź ze zmarłym była najsłabsza, dlatego za adekwatne do ich krzywd uznał zadośćuczynienia w kwotach po 10.000zł, o czym orzekł w pkt 1
3. f)i 1g) wyroku. W ocenie Sądu wszystkie wskazane kwoty stanowią pełne wynagrodzenie cierpień powodów o charakterze moralnym, psychicznym i poczucia krzywdy za utratę bliskiej osoby. Wysokości zasądzonych zadośćuczynień należy ocenić jako odpowiednie, tzn. utrzymane w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa i nie stanowiące źródła wzbogacenia powodów, przy uwzględnieniu okoliczności, że śmierć M. H. wystąpiła niespodziewanie, nagle, w wyniku wypadku komunikacyjnego i miała miejsce w lipcu 2014r., a zatem poczucie krzywdy powodów w pewnym stopniu złagodził upływ czasu. W świetle powyższego orzeczono jak w pkt 1
4. a)-
5. g)wyroku i oddalono powództwa powodów w pozostałym zakresie (pkt 2 wyroku). Sąd uznał każdorazowo za zasadne zasądzenie ustawowych odsetek od dnia uprawomocnienia się wyroku albowiem Sąd oceniał krzywdę powodów po przeprowadzeniu całego postępowania dowodowego. Jest to również zgodne z ustalona linią orzecznicza sądów wtego rodzaju sprawach. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 kpc , stosownie do wyniku sporu. Porównanie roszczeń zgłoszonych w pozwie przez powodów T. H. i A. H.

(1)(po 75.000zł) oraz uwzględnionych w wyroku (po 35.000zł), daje wygraną tych powodów w zakresie 46,67 % i przegraną w 53,33 %. Porównanie roszczeń zgłoszonych w pozwie przez powódki J. H.

(1), S. H. i J. M. (po 50.000zł) oraz uwzględnionych w wyroku (po 15.000zł) daje wygraną wskazanych powódek w zakresie 30 % i przegraną w 70 %. Z kolei powodowie Z. J. i J. J. wygrali proces w 20 % i przegrali w 80 %, ponieważ domagali się zasadzenia kwot po 50.000zł, a zasądzono kwoty po 10.000zł. Uwzględniając poniesione koszty procesu oraz stosunek, w którym każda ze stron przegrała proces, Sąd zasądził: od pozwanego na rzecz T. H. i A. H.

(1)kwoty po 695,74 zł (pk 3 wyroku), od powódek J. H.

(1)i S. H. na rzecz pozwanego kwoty po 666,80 zł (pkt 4 wyroku), od J. M. na rzecz pozwanego kwotę 966,80 zł (pkt 5 wyroku) oraz od Z. J. i J. J. na rzecz pozwanego kwoty po 1.375 zł (pkt 6 wyroku). Sędzia Hanna Woźniak