Sygn. akt I Ns 1922/16 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2017 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodnicząca: Sędzia SR Katarzyna Balcerczyk Protokolant: Marta Florczyk po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 roku w Zgierzu na rozprawie sprawy z wniosku H. F. z udziałem A. K. , M. F. , E. K. , M. K. , P. K. i A. F. o zniesienie współwłasności postanawia:
- dokonać zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w Z. przy ul. (...) , o powierzchni 1012 metrów kwadratowych, stanowiącej działkę ewidencyjną nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , w ten sposób, że przyznać ją na wyłączą własność H. F. ze spłatą: a. na rzecz A. F. w kwocie 2812,50 zł (dwa tysiące osiemset dwanaście złotych 50/100) płatną w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na wypadek uchybienia terminowi płatności; b. na rzecz P. K. w kwocie 703, 12 zł (siedemset trzy złote 12/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na wypadek uchybienia terminowi płatności;
- ustalić i nakazać wypłacić adw. W. G. z funduszy Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Zgierzu kwotę 4428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego udzielonego wnioskodawczyni z urzędu, w tym 23 % podatku od towarów i usług;
- ustalić i nakazać wypłacić adw. M. G. z funduszy Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Zgierzu kwotę 1107 zł (jeden tysiąc sto siedem złotych) tytułem wynagrodzenia za sprawowanie funkcji kuratora A. F. , w tym 23 % podatku od towarów i usług;
- nie obciążać wnioskodawczyni nie uiszczonymi kosztami sądowymi;
- ustalić, iż w pozostałym zakresie każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 1922/16 UZASADNIENIE We wniosku z dnia 25 listopada 2016 roku H. F. , A. K. , M. F. , E. K. , M. K. i G. K. wystąpił o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w Z. przy ulicy Łąkowej 19, składającej się z działki numer (...) o powierzchni 1012 m 2 nr KW (...) poprzez przyznanie jej na rzecz H. F. . Nadto wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości i przyznanie adwokata z urzędu. (wniosek – k. 2-3) Postanowieniami z dnia 1 marca 2017 roku Sąd zwolnił H. F. od kosztów sądowych w całości, ustanowił dla nieznanej z miejsca pobytu A. F. kuratora w osobie adwokata oraz ustanowił dla H. F. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. (postanowienia – k. 16-18) W piśmie procesowym z dnia 4 maja 2017 roku wnioskodawczyni H. F. oraz uczestnicy A. K. , M. F. , M. K. , E. K. oraz G. K. działający w imieniu własnym oraz jako opiekun prawny P. K. wnieśli o przyznanie nieruchomości objętej wnioskiem na rzecz H. F. w całości bez spłat i dopłat ze strony uczestników. (pismo procesowe – k. 26) Na terminie rozprawy w dniu 11 maja 2017 roku pełnomocnik wnioskodawczyni poparł wniosek. Wniósł o przyznanie nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni bez spłaty na rzecz uczestników z wyjątkiem A. F. i P. K. z orzeczeniem o obowiązku spłaty w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów procesu. Uczestniczki A. K. i M. F. przyłączyły się do wniosku. (protokół rozprawy z dnia 11.05.2017 r. – k. 32-32v., 00:09:20-00:11:01, płyta CD z nagraniem – k. 33) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 roku Sąd rejonowy w Zgierzu stwierdził, że spadek po S. F. na podstawie ustawy nabyła żona H. F. w ¼ części oraz dzieci U. K. , M. F. , A. K. i A. F. po 3/16 części spadku każde z nich. (postanowienie – k. 10) Z kolei postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu stwierdził, że spadek po U. K. zmarłej w dniu 23 września 2014 roku na podstawie ustawy nabył mąż G. K. oraz dzieci M. K. , E. K. i P. K. po ¼ części spadku każdy z nich z dobrodziejstwem inwentarza. (postanowienie – k. 9) Współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka numer (...) są H. F. w 5/8 części, M. F. , A. K. , A. F. po 3/32 części, G. K. , M. K. , P. K. i E. K. po 3/128 części każde z nich. (bezsporne, nadto odpis zwykły z księgi wieczystej nr (...) – k. 4-5) W rejestrze gruntów Starostwa Powiatowego w Z. prowadzonym dla działki nr (...) jako współwłaściciele na prawach wspólności ustawowej wpisani są S. F. i H. F. . (wypis z rejestru gruntów – k. 6) W niniejszej sprawie nie było sporu pomiędzy stronami w kwestii zniesienia współwłasności nieruchomości objętej wnioskiem. Uczestnicy z wyjątkiem A. F. , która była reprezentowana przez kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu i P. K. , który był małoletnim synem uczestników M. K. i E. K. wnosili o przyznanie nieruchomości w całości na rzecz wnioskodawczyni bez spłat i dopłat. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 210 k.c. każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić. Każdy ze współwłaścicieli może żądać sądowego zniesienia współwłasności, wskazując jeden z możliwych sposobów, a mianowicie: 1) podział fizyczny rzeczy pomiędzy współwłaścicieli z ewentualnym wyrównaniem różnicy wartości powstałych z podziału części przez dopłaty, 2) przyznanie całej rzeczy jednemu ze współwłaścicieli lub kilku na współwłasność za ich zgodą i zasądzenie od nich spłat na rzecz pozostałych współwłaścicieli, 3) licytacyjną sprzedaż rzeczy wspólnej (podział cywilny). Możliwe jest także kumulowanie tych sposobów, np. przez podział fizyczny części wspólnej nieruchomości i przez sprzedaż pozostałej części. Nie jest też wyłączone ograniczenie zniesienia współwłasności do części wspólnej nieruchomości i do pozostawienia pozostałej części we współwłasności. (Komentarz do kodeksu cywilnego, t. 2, Własność i inne prawa rzeczowe, S. Rudnicki str.221) W myśl art. 211 k.c. każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Podstawowym sposobem zniesienia współwłasności (wyraźnie preferowanym przez kodeks cywilny ) jest zatem podział fizyczny rzeczy. (tak orzeczenia SN z 30 października 1978 r., III CRN 214/78 i z 16 listopada 1993 r., I CRN 176/93 oraz z 29 lipca 1998 r., II CKN 748/97, Biuletyn Sądu Najwyższego 1999/1 str. 9 i zgodne poglądy na ten temat w piśmiennictwie). W doktrynie i orzecznictwie panuje zgoda co do tego, że jeśli zniesienie współwłasności następuje z mocy orzeczenia sądu, powinien on brać pod uwagę przede wszystkim ten sposób wyjścia ze wspólności, chyba że współwłaściciele sami żądają przyznania rzeczy wspólnej jednemu z nich w zamian za spłaty albo sprzedaż stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego . W rozpoznawanej sprawie sposób zniesienia współwłasności był dla stron niesporny. Strony zgodnie wnosiły o przyznanie prawa własności nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni. Nie było sporu również co do obowiązku dokonania spłaty na rzecz uczestniczki A. F. i P. K. . Za powyższym sposobem zniesienia współwłasności przemawiała wielkość udziału wnioskodawczyni w prawie własności nieruchomości, czyli 5/8 całości nieruchomości. Wartość nieruchomości nie była również sporna pomiędzy stronami i została ustalona w pozwie na kwotę 30.000 złotych. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że najbardziej racjonalnym i sprawiedliwym sposobem zniesienia współwłasności nieruchomości będzie sposób zaakceptowany przez obie strony postępowania. Tym bardziej, że w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd powinien dążyć do tego, aby wszyscy współwłaściciele uzgodnili sposób podziału i przedstawili możliwie zgodny wniosek tak, aby wydane postanowienie odpowiadało ich woli. (tak orzeczenie SN z 23 lipca 1982 r., III CRN 161/82, OSNPG 1/83, poz. 2) Przyjęty sposób zniesienia współwłasności nie sprzeciwia się również zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych. Mając na uwadze powyższe Sąd dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w Z. przy ulicy (...) , o powierzchni 1012 metrów kwadratowych, stanowiącej działkę ewidencyjną nr (...) , dla której Sąd rejonowy w Zgierzu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) na wyłączną własność H. F. . Uczestniczce A. F. należała się spłata w wielkości proporcjonalnej do wielkości jej udziału we współwłasności nieruchomości oraz jej wartości. Dlatego też Sąd zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki spłatę w kwocie 2.812,50 złotych. (30.000 złotych x 3/32=2.812,59 zł) zakreślając termin wykonania obowiązku w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia. Na tej samej zasadzie Sąd zasądził na rzecz P. K. kwotę 703,12 złotych (30.000 złotych x 3/128=703,12 zł), mając na uwadze że udział uczestnika we własności nieruchomości wynosił 3/128 części. O obowiązku zapłaty odsetek za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności spłat na rzecz uczestników Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd nie był władny nie orzec o obowiązku dokonania spłat na rzecz małoletniego uczestnika P. K. wyłącznie na podstawie oświadczenia jego przedstawicieli ustawowych E. K. i G. K. , którzy byli również uczestnikami niniejszego postępowania. Oświadczenie to było niewystarczające, bowiem zrzeczenie się obowiązku spłat w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu wymagało zgody wydanej przez sąd rodzinny w trybie przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego . W punkcie
- orzeczenie Sąd ustalił i nakazał wypłacić adw. W. G. z funduszy Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu kwotę 4.428 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego udzielonego wnioskodawczyni z urzędu, w tym 23 % podatku od towarów i usług zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). W punkcie
- orzeczenia Sąd ustalił i nakazał wypłacić adw. M. C. - G. z funduszy Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu kwotę 1.107 złotych tytułem wynagrodzenia za sprawowanie funkcji kuratora A. F. w tym 23 % podatku od towarów i usług, którego wysokość została ustalona na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1476 ze zm.) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd nie obciążał wnioskodawczyni nieuiszczonymi kosztami sądowymi. Sąd miał na względzie, że w zasadzie wszyscy uczestnicy niniejszego postępowania zgodnie wnosili o przyznanie nieruchomości na wyłączną własność H. F. a stosunek prawny pomiędzy stronami mógł być ukształtowany tylko mocą orzeczenia sądu (por. postanowienia SN: z dnia 25 marca 1970 r., II CZ 14/70, OSNCP 1970, nr 11, poz. 211; z dnia 11 września 1973 r., I CZ 122/73, OSNCP 1974, nr 5, poz. 98; z dnia 15 marca 1982 r., I CZ 30/82, LEX nr 8403). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. , nie znajdując podstaw od odstąpienia od zasady wyrażonej we wskazanym przepisie.