Sad powszechny, II Ca 750/13

Sygn. akt II Ca 750/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Nowicka Sędziowie: SO Alicja Chrzan SO Piotr Rajczakowski Protokolant: Agnieszka Ingram po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa (...) w K. przeciwko J. G. i M. G. o zapłatę 27.196,20 zł na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I C 1868/12 I. oddala apelację; II. zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz strony powodowej 1200 zł kosztów postępowania apelacyjnego; III. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Wałbrzychu kuratorowi pozwanych nieznanych z miejsca pobytu adw. R. B. wynagrodzenie w kwocie 1476 zł, zawierającej podatek VAT. Sygn. akt II Ca 750/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 3 lipca 2013r. Sąd Rejonowy zasądził solidarnie od pozwanych J. G. i M. G. na rzecz (...) w K. kwotę 27.196,20 zł wraz z odsetkami umownymi naliczanymi według zmiennej stopy procentowej, w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP, wynoszącej na dzień wniesienia pozwu 25% w stosunku rocznym, liczonymi od dnia 27 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty oraz orzekł o kosztach należnych kuratorowi nieznanych z miejsca pobytu pozwanych i kosztach procesu. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 14 maja 2010 roku pozwany J. G. zawarł z (...) z siedzibą w K. umowę pożyczki na cele mieszkaniowe w wysokości 30.000 zł. Zgodnie z treścią umowy w przypadku nieterminowej spłaty należność z tego tytułu staje się w dniu następnym należnością przeterminowaną od niespłaconego w całości lub w części kapitału, a od dnia wniesienia powództwa od całości zadłużenia pobierane są odsetki wg stopy procentowej obowiązującej w danym okresie dla należności przeterminowanych, wynoszącej na dzień zawarcia umowy 20.00%. Ponadto, zgodnie z brzmieniem umowy (...) mógł dokonać zmiany wysokości odsetek dla należności przeterminowanych w przypadkach wskazanych w umowie, z zastrzeżeniem, że maksymalna stopa procentowa nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości kredytu lombardowego NBP (pkt (...) umowy). Powyższą umowę poręczyła pozwana M. G. zobowiązując się do zapłaty powyższej kwoty lub jej części powiększonej o należne odsetki, opłaty, prowizje i inne koszty należne (...) na wypadek, gdyby pożyczkobiorca nie wykonał swojego zobowiązania. W dniu 14 maja 2010 roku pozwany podjął z kasy pożyczkodawcy kwotę 28.500 zł. Przedmiotowa pożyczka miała być spłacana w 60 ratach, przy czym pierwsza rata była płatna w dniu 10 czerwca 2010 r. natomiast ostatnia w dniu 10 maja 2015 roku. Pismem z dnia 18 stycznia 2012 roku, w związku z opóźnieniem w spłacie pożyczki pozwany J. G. został wezwany do zapłaty należności w wysokości 854,15 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Pismem z tej samej daty pozwana M. G. została powiadomiona, iż pożyczkobiorca zalega ze spłatą pożyczki wraz z należnymi odsetkami. Kolejnym pismem z dnia 12 marca 2012 roku pozwany, wobec zwłoki w spłacie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności, został wezwany do zapłaty kwoty 2.526,54 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy. O zaleganiu pozwanego ze spłatą pożyczki ponownie została zawiadomiona M. G. . Pismem z dnia 20 kwietnia 2012 roku pozwani zostali zawiadomieni o wypowiedzeniu umowy pożyczki, jednocześnie wskazano, iż termin wypowiedzenia umowy wynosi 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, a po upływie tego terminu należność z tego tytułu stanie się w całości wymagalna wraz z odsetkami i wszelkimi kosztami z niej wynikającymi. Pismami skierowanymi do pozwanych z dnia 25 czerwca 2012 roku wezwano ich do zapłaty kwoty 26.133,03 zł., w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Zgodnie z Uchwałą (...) z dnia 25 kwietnia 2007 r. Zarządu (...) zmieniono oprocentowanie należności przeterminowanych z tytułu pożyczek udzielonych po dniu 19 lutego 2006 r. na czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP. Strona powodowa zmieniła dane w rejestrze z (...) na (...) . Rozważając tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał powództwo za uzasadnione. Powyższe ustalenia zostały dokonane na podstawie przedstawionych przez stronę powodową dokumentów, w szczególności zawartej umowy pożyczki wraz z poręczeniem, dokumentów związanych z jej zawarciem, potwierdzeniem odbioru tych środków, jak również dokumentów skierowanych do pozwanych po zawarciu umowy: wezwań do zapłaty i powiadomień. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma Sąd oddalił na podstawie art. 217 § 3 k.p.c. Sąd wskazał, że strona powodowa wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych kwoty 27.196,20 zł. Podstawą zgłoszonego roszczenia w stosunku do pozwanego J. G. , zgodnie z twierdzeniami pozwu, miała być zawarta przez niego umowa pożyczki, natomiast w stosunku do pozwanej M. G. poręczenie, jakiego udzieliła w dniu 14 maja 2010 r. Zgodnie z treścią art. 720 . § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Natomiast w myśl art. 876 § 1 k.c. przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W braku odmiennego zastrzeżenia poręczyciel jest odpowiedzialny jak współdłużnik solidarny ( art.881 k.c. ). W ocenie Sądu Rejonowego zawarte przez pozwanych: umowa pożyczki i poręczenia stanowiły podstawę do uwzględnia powództwa, bowiem w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego należało stwierdzić, iż to właśnie pozwani zawarli przedmiotowe umowy, a kwota wynikająca z umowy pożyczki została wypłacona przez stronę powodową pozwanemu J. G. . Ponadto pozwany nie dopełnił obowiązków wynikających z umowy, co skutkowało jej wypowiedzeniem i co z tym związane, wymagalnością całości roszczenia. Podniesiony przez kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych zarzut przedawnienia roszczenia Sąd uznał za chybiony, ze względu na okoliczność, iż umowa została wypowiedziana w kwietniu 2012 roku, a termin wypowiedzenia, po którym zobowiązanie było w całości wymagalne, wynosił 30 dni, co oznaczało, iż zobowiązanie stało się wymagalne w maju 2012 roku, zaś pozew wniesiono w dniu 27 sierpnia 2012r. W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji zasądził solidarnie od pozwanych J. G. i M. G. na rzecz strony powodowej (...) w K. kwotę 27.196,20 zł wraz z odsetkami umownymi naliczanymi według zmiennej stopy procentowej w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP wynoszącej na dzień wniesienia pozwu 25 % w stosunku rocznym liczonymi od dnia 27 sierpnia 2012 r. (tj. dnia wniesienia pozwu) mając w zakresie odsetek na uwadze treść zawartej umowy oraz treść art. 481 § 2 i 482 k.c. ). W apelacji od powyższego wyroku, kurator nieznanych z miejsca pobytu pozwanych, zaskarżając go w całości, zarzucił nienależyte wyjaśnienie podstawy faktycznej orzeczenia, w szczególności zaś okoliczności, czy pozwani pozostają stroną istotnej umowy kredytowej oraz naruszenia art. 217 § 3 kpc , poprzez pominięcie wnioskowanego dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma. W uzasadnieniu apelacji kurator wskazał, iż okolicznością sporną pozostawało m. in. pochodzenie podpisów na umowie o kredyt, a pominięcie dowodu z opinii biegłego z zakresu badań pisma miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy rozpoznając apelację oparł się na ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego, mających uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i zważył co następuje. Apelacja jest nieuzasadniona. Istota jej obu zarzutów sprowadzała się do kwestionowania faktu złożenia podpisów na umowie pożyczki przez pozwanych i braku przeprowadzenia na tą okoliczność dowodu z opinii biegłego z zakresu grafologii. Celowość przeprowadzenia i jakiekolwiek rokowania na uzyskanie miarodajnych wyników takiej opinii musi się jednak wiązać z dysponowaniem przez biegłego materiałem porównawczym w postaci bądź to nakreślonych w trakcie sporządzania opinii próbek pisma lub w postaci dokumentów, w których niewątpliwym będzie, że zawierają one próbki pisma mogące podlegać porównaniu do materiału badanego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie pozwani nie uczestniczyli osobiście, z uwagi na brak możliwości ustalenia ich miejsca pobytu i w związku z tym byli zastępowani ich przez kuratora, który również, co potwierdził na rozprawie apelacyjnej, nie dysponował dokumentami zawierającymi materiał porównawczy w postaci pisma pozwanych. Stąd też, skoro dopuszczenie dowodu z opinii grafologa było zupełnie bezcelowe, gdyż nie dawało podstaw do żadnych rokowań uzyskania, jak już wskazano, jakichkolwiek miarodajnych jej ustaleń i wniosków, to trafnie Sąd pierwszej instancji uznał zgłoszenie przez kuratora pozwanych wniosku dowodowego w tym przedmiocie za nieuzasadnione i oddalił powyższy wniosek na podstawie art. 217 § 3 k.p.c. Niezależnie natomiast od powyższych rozważań wskazać należy, że kurator pozwanych na rozprawie w dniu 3 lipca 2013r., na której oddalony został wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma, nie zgłosił zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 162 k.p.c. , co skutkuje tym, że pozwanym, co wynika z powyższego przepisu, nie przysługuje już prawo powoływania się na powyższe uchybienie w dalszym toku postępowania, a nie chodziło tu o przepisy postępowania, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, jak i nie zostało uprawdopodobnione, iż nie zgłoszenie zastrzeżeń nastąpiło bez winy strony. Gdy zatem strona powodowa, oprócz umowy pożyczki z podpisami pozwanych złożyła również szereg odpisów innych dokumentów przez nich podpisanych lub do nich należących (k. 63 – 70), to tym samym przyjąć należało, że roszczenie powódki zostało udowodnione, przeciwnie do zarzutów podnoszonych przez kuratora pozwanych, które nie zostały wykazane w żaden sposób. Wobec zatem prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego i braku jego skutecznego podważenia przez zarzuty apelacji, apelacja ta, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, nie mogła podlegać uwzględnieniu. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 kpc , oddalił apelację ( pkt I ), o kosztach postępowania apelacyjnego ( pkt II ) orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99 oraz art. 391 § 1 kpc i § 6 pkt 5 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.), a o kosztach należnych kuratorowi nieznanych z miejsca pobytu pozwanych ( pkt III ) orzeczono w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 sierpnia 1982r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów (Dz. U. z 1982r., Nr 27, poz. 197 ze zm.) w związku z § 6 pkt 5 i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).