Sad powszechny, I ACa 1962/15

(1)i R. Z. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu (...) w W. o odszkodowanie na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt XVI GC 41/14 I. oddala apelację, II. nie obciąża powodów kosztami postępowania apelacyjnego. Jerzy Paszkowski Edyta Jefimko Joanna Staszewska Sygn. akt I ACa 1962/15 UZASADNIENIE I. Z.

(1)i R. Z. w pozwie skierowanym przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu (...) w W. domagali się zasądzenia kwoty 297 197, 57 zł wraz z odsetkami od dnia 3 sierpnia 2011 r. do dnia zapłaty, na którą składały się: - odszkodowanie w kwocie 124 000 zł tytułem obniżenia wartości nieruchomości powodów położonej przy ul. (...) w O. , - odszkodowanie w kwocie 173 197,57 zł z tytułu konieczności zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w budynku posadowionym na w/w nieruchomości. W uzasadnieniu pozwu wskazali, że są właścicielami zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej przy ul. (...) w miejscowości O. , która pozostaje w granicach obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska im. F. C. w W. – w tzw. strefie Z2. Wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania spowodowało powstanie po ich stronie szkody w postaci ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, wyrażającego się w konieczności znoszenia oddziaływania działalności pozwanego. W szczególności doszło do obniżenia wartości nieruchomości, ponadto powstała konieczność dokonania nakładów w celu zabezpieczenia zdrowia i życia ludzkiego przed niebezpieczeństwami wynikającymi z hałasu. Przedsiębiorstwo Państwowe (...) w W. wniosło o oddalenie powództwa w całości jako bezzasadnego. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazało, iż przedmiotowa nieruchomość przed wejściem w życie uchwały nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. była położona na obszarze ograniczonego użytkowania, ustanowionym na podstawie rozporządzenia nr (...) Wojewody (...) z dnia 7 sierpnia 2007 r. w sprawie utworzenia obszaru użytkowania dla (...) im. (...) w W. (w tzw. strefie M). Uchwała nr (...) w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania stanowiła wyłącznie zmianę obszaru ograniczonego użytkowania utworzonego na podstawie rozporządzenia nr (...) i nie skutkowała dla nieruchomości powodów żadnymi nowymi ograniczeniami, stąd też wobec bezskutecznego upływu 2 - letniego terminu zawitego na zgłoszenie roszczeń przysługujących powodom, na podstawie rozporządzenia Wojewody (...) nr (...) ,. powództwo już tylko z tej przyczyny powinno zostać oddalone. Wyrokiem z dnia 26 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, zasądzając od I. Z.

(1)i R. Z. solidarnie na rzecz pozwanego Przedsiębiorstwa Państwowego (...) w W. kwotę 7 217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok Sąd Okręgowy wydał na podstawie następujących ustaleń faktycznych i wniosków. I. Z.

(1)i R. Z. są właścicielami zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej przy ul. (...) (numer ewid. działki: (...) , obręb: (...) ) w miejscowości O. , dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą numer (...) . Przedmiotowa nieruchomość w całości została objęta obszarem ograniczonego użytkowania utworzonym na podstawie rozporządzenia Wojewody (...) nr (...) z dnia 7 sierpnia 2007 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla (...) im. (...) w W. i znajdowała się w tzw. strefie M. Na podstawie uchwały nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. wymieniona nieruchomość znajduje się w strefie obszaru ograniczonego użytkowania w strefie oznaczonej jako Z

1. Pismem z dnia 23 lipca 2013 r. powodowie wezwali pozwanego do zapłaty odszkodowania należnego im w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania, a w dniu 2 sierpnia 2013 r. złożyli do Sądu Rejonowego dla (...) w W. wniosek o zawezwanie do próby ugodowej. Przedsiębiorstwo Państwowe (...) w W. nie zaspokoiło ich roszczeń. Podstawą poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych były okoliczności bezsporne pomiędzy stronami oraz dowody z dokumentów. Sąd Okręgowy oddalił pozostałe wnioski dowodowe, w szczególności wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych i wniosek o przesłuchanie stron, albowiem materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. W szczególności przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów byłoby niecelowe z uwagi na uznanie, iż dochodzone pozwem roszczenia nie mogą zostać uwzględnione z uwagi na upływ terminu zawitego do ich zgłoszenia dłużnikowi. Sąd Okręgowy uznał powództwo w całości za bezzasadne. Zgodnie art. 129 ust. 1 - 4 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 672 z późn. zm. - powoływany dalej jako: „p.o.ś."), jeżeli w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości korzystanie z niej lub z jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości może żądać wykupienia nieruchomości lub jej części ( ust.1 ). W związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości ( ust. 2 ). Roszczenie, o którym mowa w ust. 1 i 2 , przysługuje również użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, a roszczenie, o którym mowa w ust. 2 , także osobie, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości. ( ust.3 ). Z roszczeniem, o którym mowa w ust. 1-3 , można wystąpić w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ( ust.4 ). Obszar ograniczonego użytkowania dla Portu Lotniczego im. (...) w W. został utworzony w drodze rozporządzenia nr (...) z dnia 7 sierpnia 2007 r. wydanego przez Wojewodę (...) , które obowiązywało do czasu wejścia w życie uchwały Sejmiku Województwa (...) nr (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla (...) im. (...) w W. . Nieruchomość powodów znajdowała się w całości w strefie obszaru ograniczonego użytkowania utworzonego na podstawie rozporządzenia Wojewody (...) nr (...) z dnia 7 sierpnia 2007 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla (...) im. (...) w W. – w tzw. strefie M. Natomiast na podstawie uchwały nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. znajduje się w strefie ograniczonego użytkowania – oznaczonej jako Z
2. Zgodnie z postanowieniami rozporządzenia nr (...) Wojewody (...) z dnia 7 sierpnia 2007 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla (...) im. (...) w W. w obszarze ograniczonego użytkowania zabroniono: 1) przeznaczania nowych terenów pod szpitale, domy opieki oraz zabudowę związaną ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży, a w strefie M także pod zabudowę mieszkaniową; 2) zmiany sposobu użytkowania budynków w całości lub w części na szpitale i domy opieki oraz na stały lub wielogodzinny pobyt dzieci i młodzieży, a w strefie M - także na cele mieszkaniowe - z zastrzeżeniem ust. 2; 3) budowy nowych szpitali, domów opieki, zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży, a w strefie M także budynków mieszkalnych, z zastrzeżeniem ust.
3. W obszarze ograniczonego użytkowania wprowadzono następujące wymagania techniczne dotyczące budynków: 1) w nowoprojektowanych budynkach należy zapewnić izolacyjność ścian zewnętrznych, okien i drzwi w ścianach zewnętrznych, dachów i stropodachów - zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi izolacyjności akustycznej przegród w budynkach oraz izolacyjności akustycznej elementów budowlanych; 2) w istniejących budynkach należy zastosować zabezpieczenia zapewniające właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach poprzez zwiększenie izolacyjności ścian zewnętrznych, okien i drzwi w ścianach zewnętrznych, dachów i stropodachów - zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi ochrony przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Natomiast zgodnie z postanowieniami uchwały nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla (...) im. (...) w W. w obszarze ograniczonego użytkowania wyróżnia się dwie strefy Z1 i Z2, w których wprowadzono ograniczenia z zakresie przeznaczenia terenu i sposobu korzystania z terenu, w szczególności: 1)w strefie Z1: a) zakazuje się przeznaczania terenów pod zabudowę mieszkaniową jedno i wielorodzinną, mieszkaniowo-usługową, zagrodową, zamieszkania zbiorowego, związaną ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, szpitale i domy opieki społecznej, b) zakazuje się lokalizowania budynków o funkcji mieszkaniowej, mieszkaniowo - usługowej, zagrodowej, zamieszkania zbiorowego, szpitali, domów opieki społecznej oraz o funkcjach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży; c) zakazuje się zmiany funkcji budynków istniejących na budynki o funkcji mieszkaniowej, mieszkaniowo-usługowej, zagrodowej, zamieszkania zbiorowego, szpitali, domów opieki społecznej oraz o funkcjach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży; 2) w strefie Z2: a) zakazuje się przeznaczania terenów pod szpitale i domy opieki społecznej oraz pod zabudowę związaną ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, b) zakazuje się lokalizowania budynków o funkcji szpitali, domów opieki społecznej oraz o funkcjach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, c) zakazuje się zmiany funkcji budynków istniejących na budynki o funkcjach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, szpitali i domów opieki społecznej. Sąd Okręgowy uznał, że powodowie doznawali ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości już wskutek wydania przez Wojewodę (...) rozporządzenia nr (...) , natomiast w związku z wejściem w życie uchwały nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. nie doszło do ustanowienia nowych ograniczeń na nieruchomości powodów czy też zwiększenia dotychczasowych. W strefie M istniały większe ograniczenia w użytkowaniu nieruchomości niż w obecnej strefie Z
4. W strefie określanej jako M zabronione było bowiem budowanie nowych budynków mieszkalnych czy przeznaczanie nowych terenów pod budowę mieszkaniową (§ 4 ust. 1 rozporządzenia), natomiast strefa Z2 nie zawiera już ograniczeń w zakresie budowy budynków mieszkalnych czy przeznaczania terenów na zabudowę mieszkaniową. Powodowie powoływali się na okoliczność, że w strefie Z2 istnieją dalej idące ograniczenia w postaci braku możliwości rozbudowy obiektów już istniejących. Jednakże w treści przedmiotowej uchwały brak jest regulacji, która ograniczałaby możliwość rozbudowy obiektów istniejących. Jedynie w treści jej uzasadnienia zostało wskazane, że w strefach Z1 i Z2 brak będzie możliwości takiej rozbudowy, jednakże samo uzasadnienie uchwały nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Takim źródłem prawa jest jedynie sama uchwała Nr (...) , w której powyższe ograniczenia nie zostały przewidziane. Zatem nie sposób było uznać, iż wskutek wprowadzenia uchwały nr (...) doszło do zwiększenia czy też ustanowienia nowych ograniczeń na nieruchomościach powodów. Początek biegu 2-letniego terminu z art. 129 ust. 4 p.o.ś. do dochodzenia roszczeń opartych na podstawie art. 129 ust. 1-3 p.o.ś., rozpoczyna się od wejścia w życie rozporządzenia lub aktów prawa miejscowego, mocą których zostaje ustanowiony obszar ograniczonego użytkowania. Jest to termin zawity, co oznacza, iż jego niedochowanie powoduje wygaśnięcie roszczeń, a fakt upływu tego terminu Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu. Powodowie mieli 2 lata - od dnia wejścia w życie rozporządzenia Wojewody (...) nr 50 z dnia 7 sierpnia 2007 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla (...) im. (...) w W. , a więc od dnia 25 sierpnia 2007 r., na zgłoszenie roszczeń pozwanemu (do dnia 25 sierpnia 2009 r.), ale tego nie uczynili. Mając na uwadze dowody zgromadzone w sprawie Sąd Okręgowy stwierdził, że ponieważ I. Z.

(1)i R. Z. zgłosili pozwanemu swoje roszczenia dopiero w lipcu 2013 r., a więc po upływie terminu zawitego, to musiało to skutkować oddaleniem powództwa. O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w art. 98 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożyli powodowie, zaskarżając orzeczenie Sądu Okręgowego w całości na podstawie następujących zarzutów: 1. rażącego naruszenia prawa materialnego, w szczególności

1. a)art. 129 ust. 2 p.o.ś. w zw. z art. 135 p.o.ś. w zw. z art. 136 ust. 3 p.o.ś. poprzez odmowę zasądzenia na rzecz powodów odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania i zmniejszenia wartości nieruchomości stanowiącej ich własność oraz nakładów, które należy ponieść, niezbędnych w celu zapewnienia właściwego klimatu akustycznego budynku mieszkalnego na niej posadowionego, w sytuacji gdy zasądzenie odszkodowania w świetle przywołanych przepisów jest w oczywisty sposób zasadne,
2. b)art. 129 ust. 4 p.o.ś. poprzez uznanie, że roszczenia powodów wygasły wobec przekroczenia 2 - letniego terminu zawitego w związku z wejściem w życie rozporządzenia Wojewody (...) nr (...) z dnia 7 sierpnia 2007 r. w sytuacji, gdy powodowie dochodzili roszczeń na podstawie uchwały Sejmiku Województwa nr (...) a rozporządzenie Wojewody (...) nr (...) utraciło moc obowiązującą już w dniu 15 listopada 2008 r. 2. rażącego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności:
3. a)art. 227 k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów w zakresie dokumentów załączonych do pozwu i uznanie, że operat szacunkowy i kosztorys wykonania izolacji akustycznej nie mają wystarczającej mocy dowodowej dla udowodnienia wysokości roszczeń powodów,
4. b)art. 227 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych, w sytuacji gdy dowód z tej opinii jest niezwykle przydatny celem potwierdzenia tez stawianych przez powodów w przedmiocie wysokości należnego im odszkodowania, a także uzupełnienia dokumentów załączonych do pozwu. W oparciu o powyższe zarzuty apelujący wnieśli o: 1.zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie powództwa w całości, 2.zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowania za obie instancje, w tym także kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, 3.przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości, na okoliczność ustalenia wysokości, o jaką nastąpiło obniżenie wartości nieruchomości powodów, ze względu na uciążliwości związane z faktem, iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się w obszarze ograniczonego użytkowania dla (...) im. (...) w W. ; 4.przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa i akustyki, na okoliczność ustalenia wysokości kosztów niezbędnych do poniesienia, w celu wypełnienia wymagań technicznych, o których mowa w § 6 uchwały Sejmiku Województwa (...) nr (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 128, poz. 4086), przez budynek mieszkalny powodów; ewentualnie: 5.uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. 6.zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowania za obie instancje, w tym także kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 227 k.p.c. Postępowanie dowodowe w procesie cywilnym powinno dotyczyć wyłącznie okoliczności istotnych, w rozumieniu art. 227 k.p.c. , dla rozstrzygnięcia sprawy, a o tym jakie fakty mają taki charakter decyduje natomiast przedmiot postępowania i twierdzenia faktyczne stron. Powoływane fakty powinny mieć znaczenie prawne. Stan faktyczny w każdym postępowaniu jest bowiem oceniany w aspekcie przepisów prawa materialnego. Przepisy te wyznaczają zakres koniecznych ustaleń faktycznych, które powinny być w sprawie dokonane. Przepisy prawa materialnego mają też decydujące znaczenie dla oceny, czy określone fakty, jako ewentualny przedmiot dowodu, mają wpływ na treść orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2000 r., I CKN 975/98, Lex nr 50825). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Okręgowy oddalił powództwo z uwagi na upływ terminu zawitego z art. 129 ust. 4 p.o.ś. i co do zasady mógł to uczynić a limine, bez konieczności ustalania, czy zachodzą wszystkie inne prawnomaterialne przesłanki uzasadniające powództwo o zapłatę odszkodowania, a ich badanie w takiej sytuacji było zbędne, w szczególności badanie wysokości doznanej przez powodów szkody (por. podobnie -w kwestii oddalenia powództwa w przypadku uznania, że podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia jest zasadny - uzasadnienie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 r., III CZP 84/05, OSNC 2006/7-8/114 oraz uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2010 r., I CSK 653/09, Lex nr 741022). W tej sytuacji brak było również podstaw do uwzględnienia przez Sąd II instancji, zawartego w apelacji wniosku o: przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa i akustyki oraz dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości. Sąd Apelacyjny w pełni podziela pogląd prawny Sądu Najwyższego zawarty w uchwale siedmiu sędziów z dnia 22 listopada 2016 r., III CZP 62/16, Legalis nr 1532498, stwierdzającej, iż rozporządzenie nr (...) Wojewody (...) obowiązywało do dnia wejścia w życie uchwały nr (...) , uznając za zbędne powtarzanie argumentacji prawnej przytoczonej w celu jego uzasadnienia. Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy ustalił, iż nieruchomość gruntowa położona przy ul. (...) (numer ewid. działki: (...) obręb: (...) ) została objęta strefą obszaru ograniczonego użytkowania utworzonego już na podstawie rozporządzenia Wojewody (...) nr (...) z dnia 7 sierpnia 2007 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla (...) im. (...) w W. i znajdowała się w tzw. strefie M. Natomiast na podstawie uchwały nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. wymieniona nieruchomość znalazła się w obszarze ograniczonego użytkowania w strefie oznaczonej jako Z2. W związku z wejściem w życie uchwały nr (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. powodowie mogliby skutecznie dochodzić roszczeń wskazanych w art. 129 ust. 1-3 p.o.ś w ciągu 2 lat od dnia wejścia w życie tego aktu prawa miejscowego tylko wówczas, gdyby mocą tej właśnie uchwały wprowadzone zostały nowe lub zwiększone zostały dotychczasowe ograniczenia co do sposobu korzystania z ich nieruchomości lub przedłużono na kolejny okres ograniczenia wprowadzone wcześniej na czas oznaczony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2015 r., II CSK 570/14, LEX nr 1790978). Skoro art. 129 ust. 2 p.o.ś. przyznaje odszkodowanie za szkodę spowodowaną wejściem w życie aktu prawnego wprowadzającego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób lub w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, szkoda podlegająca naprawieniu na podstawie tego przepisu nie powstaje, gdy kolejny akt prawa miejscowego jedynie utrzymuje dotychczasowe ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (por. wyrok Sądu Najwyższego w wyroku z 12 kwietnia 2013 r.(sygn. akt IV CSK 608/12, LEX nr 1347892). Zatem apelujący, z powołaniem się na uchwałę nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r., mogą domagać się naprawienia szkody spowodowanej ograniczeniem sposobu korzystania z ich nieruchomości, ale wynikającym wyłącznie z tej uchwały (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2017 r., III CZP 114/15, www.sn.pl), czyli ograniczeniem, które wcześniej, tj. pod rządami rozporządzenia Wojewody (...) nr (...) , nie miało miejsca. Ustalenie, czy wprowadzone (kolejno dwoma aktami prawnymi) ograniczenia były takie same, podobne, czy inne należy do kategorii ustaleń faktycznych, gdyż są to fakty, które podlegają dowodzeniu zgodnie z regułami określonymi w prawie procesowym cywilnym ( art. 227-305 k.p.c. ). Mogą być zatem na tę okoliczność powoływane środki dowodowe z katalogu określonego w tych przepisach, w tym również dowód z opinii biegłego sądowego. Prowadzenie dowodu z opinii biegłego nie jest jednak niezbędne (por. podobnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2008 r., III CSK 377/07, OSNC 2009/6/88). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia w tym zakresie na podstawie innych środków dowodowych niż dowód z opinii biegłego sądowego, stwierdzając, że powodowie doznawali ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości już wskutek wydania przez Wojewodę (...) rozporządzenia nr (...) , natomiast w związku z wejściem w życie uchwały nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. nie doszło do ustanowienia nowych ograniczeń na nieruchomości powodów czy też zwiększenia dotychczasowych. Wręcz przeciwnie w strefie M, (w której nieruchomość powodów znajdowała się w całości w wyniku wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania utworzonego na podstawie rozporządzenia Wojewody (...) nr (...) z dnia 7 sierpnia 2007 r.), istniały większe ograniczenia w użytkowaniu nieruchomości niż w obecnej strefie Z2, (w jakiej ich nieruchomość pozostaje na podstawie uchwały nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r.). Zatem nie można uznać, iż wskutek wprowadzenia uchwały nr (...) doszło do zwiększenia czy też ustanowienia nowych ograniczeń na nieruchomościach I. Z.

(2)i R. Z. . Do prawidłowo ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia Sąd I instancji w sposób właściwy zastosował art. 129 ust. 4 p.o.ś., oddalając powództwo z uwagi na wygaśnięcie roszczeń dochodzonych pozwem w związku z upływem terminu zawitego, który rozpoczął swój bieg w dniu wejścia w życie rozporządzenia nr (...) , tj. 25 sierpnia 2007 r., a zakończył w dniu 25 sierpnia 2009 r., zanim apelujący wezwali dłużnika do spełnienia świadczenia. Uznając apelację za bezzasadną Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł o jej oddaleniu. O kosztach procesu za II instancję rozstrzygnięto na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Reguła, odpowiedzialności za wynik procesu wynikająca z art. 98 § 1 k.p.c. , została uzupełniona przez ustawodawcę zasadami kompensacji, słuszności i zawinienia. Oparcie rozstrzygnięcia o kosztach procesu na jednej z uzupełniających zasad orzekania o kosztach, powinno być poprzedzone stwierdzeniem, że sytuacja zaistniała w sprawie wskazuje na celowość wyłączenia normy ogólnej, podyktowanego przewidzianymi w nich względami. Możliwość obciążenia strony przegrywającej jedynie częścią kosztów albo nieobciążenia jej w ogóle tymi kosztami, uzależniona jest, stosownie do art. 102 k.p.c. , od wyłonienia się w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, wskazujących że ponoszenie kosztów pozostawało w sprzeczności z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 r. V CZ 124/12, LEX nr 1341727). W judykaturze do kręgu okoliczności, które uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c. zalicza się nieuwzględnienie roszczenia z powodu prekluzji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1967 r., III PRN 78/67, OSNCP 1968/11/185). Również precedensowy charakter rozpoznawanej sprawy może uzasadniać zastosowanie przez Sąd regulacji z art. 102 k.p.c. (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 1973 r., I PR 188/73, PUG 1973, Nr 12, s. 413). W ocenie Sądu Apelacyjnego w rozpoznawanej sprawie obie wskazane okoliczności zaistniały. Sąd Okręgowy oddalił bowiem w całości powództwo uznając, iż dochodzone pozwem roszczenie wygasło wskutek upływu 2 – letniego terminu zawitego z art. 129 ust. 4 p.o.ś. Ponadto, wykładnia przepisów prawa, stanowiących podstawę prawną roszczeń dochodzonych w procesie, budziła w praktyce sądowej wątpliwości, które wymagały rozstrzygnięcia zagadnień prawnych w uchwałach Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2016 r., III CZP 62/16 i z dnia 9 lutego 2017 r., III CZP 114/15. W kontekście tych okoliczności, zdaniem Sądu Apelacyjnego, zachodzą podstawy do obciążenia powodów jedynie częścią kosztów postępowania, tj. do wysokości zasądzonej w wyroku Sądu Okręgowego, a tym samym odstąpienie od nałożenia obowiązku ich ponoszenia w II instancji. Jerzy Paszkowski Edyta Jefimko Joanna Staszewska