Sad powszechny, I Ns 1155/16

(1), P. S.

(1), M. S. , O. S. i Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. S. w G. o zmianę postanowienia z dnia 30 października 2014 r. wydanego w sprawie o sygn. akt III Ns 1040/13 o stwierdzeniu nabycia spadku po R. S. postanawia: oddalić wniosek. Sygn. akt I Ns 1155/16 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 27 maja 2016 r. Gmina M. Ł. -Urząd Miasta Ł. wniosła o zmianę postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 30 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt III Ns 1040/13 o stwierdzenie nabycia spadku po R. S. i stwierdzenie, że spadek po zmarłym nabyli na podstawie ustawy E. S.

(1)i P. S.

(2)w częściach równych. W uzasadnieniu wniosku podano, że Miasto było uczestnikiem postępowania, jednak w wyniku przeprowadzonego przez Urząd postępowania wyjaśniającego ustalono, iż oprócz osób będących już uczestnikami postępowania istnieją potencjalni spadkobiercy ustawowi po zmarłym dziedziczący przed Miastem Ł. , tj. E. S.

(1)(córka brata spadkodawcy A. S. ) i P. S.

(1)(syn brata spadkodawcy A. S. ). Wnioskodawca wskazał również osoby dziedziczące w dalszej kolejności w przypadku odrzucenia spadku przez E. S.

(1)i P. S.

(1). /wniosek- k. 3-5/ Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowisk w przedmiocie wniosku, przy czym E. S.

(1)i P. S.

(2)złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku po R. S. . /oświadczenie- k. 16, protokół- k. 17-19, k.33-34/ Sąd zważył: R. S. zmarł w dniu 2 stycznia 2011 r. w Ł. , gdzie ostatnio stale zamieszkiwał. /bezsporne; akt zgonu- k. 9 zał. akt III Ns 1040/13/ W dniu 20 czerwca 2013 r. Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. wystąpiła do tutejszego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po R. S. . Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą III Ns 1040/13 i zakończyła się wydaniem postanowienia z dnia 30 października 2014 r., na mocy którego stwierdzono, że spadek po R. S. na podstawie ustawy nabyła Gmina Ł. w całości. /zarządzenie- k. 1 zał. akt III Ns 1040/13, wniosek- k. 3 zał. akt III Ns 1040/13, postanowienie- k. 65 zał. akt III Ns 1040/13/ Przed wydaniem postanowienia kończącego postępowanie w ww. sprawie odebrano od E. M. zapewnienie spadkowe, z którego wynikało, że R. S. z rodzeństwa miał tylko E. M. , nie zostawił zstępnych, był wdowcem, a jego rodzice i ich rodzeństwo zmarli przed nim. W dniu 31 października 2013 r. sąd zatwierdził złożone przez E. M. oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po R. S. . Zstępni E. M. również odrzucili spadek po R. S. . /zapewnienie spadkowe- k. 28 zał. akt III Ns 1040/13, postanowienie- k. 34 zał. akt III Ns 1040/13, oświadczenie- k. 28, k.31, k. 32, k. 56 zał. akt III Ns 1040/13, protokół- k. 55-56 zał. akt III Ns 1040/13/ W toku postępowania, postanowieniem z dnia 11 września 2014 r., wezwano do udziału w sprawie w charakterze uczestnika Gminę Ł. . Pomimo doręczenia gminie w dniu 18 września 2014 r. wypisu z protokołu rozprawy obejmującego postanowienie, odpisu wniosku oraz zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 30 października 2014 r., podmiot ten nie zajął merytorycznego stanowiska w sprawie i w jej imieniu nikt nie stawił się na terminie rozprawy. Gmina nie złożyła również pisma procesowego, ani wniosku o odroczenie rozprawy. /postanowienie- k. 56 zał. akt III Ns 1040/13, potwierdzenie odbioru- k. 61 zał. akt III Ns 1040/13, protokół- k. 64 zał. akt III Ns 1040/13/ R. S. oprócz E. M. miał również brata A. S. , który urodził się w Ł. i zmarł w dniu 14 listopada 1990 r. w Ł. , pozostawiając po sobie syna P. S.

(1)i córkę E. S.

(2)z domu S. (oboje urodzeni w Ł. ), którzy nie byli uczestnikami w sprawie spadkowej po R. S. . /akt zgonu- k. 24, akt urodzenia- k. 7, k. 8, zapewnienie spadkowe- k. 17-18/ Informacja o tym, że P. S.

(1)jest zstępnym A. S. – brata zmarłego R. S. była znana wnioskodawcy już w dniu 6 listopada 2014 r. /pismo- k. 9/ Powyższy stan faktyczny jest niesporny. Sąd zważył: Wniosek okazał się bezzasadny i jako taki podlegał oddaleniu. Stosownie do art. 679 § 1 k.p.c. dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność. Z powołanego przepisu w stosunku do osób, które były uczestnikami postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, wynika konieczność spełnienia dwóch przesłanek aby wniosek o zmianę stwierdzenia nabycia spadku mógł być skuteczny. Po pierwsze, żądanie to powinno opierać się na podstawie, której nie można było powołać w pierwszym postępowaniu, a po drugie wniosek taki należy złożyć w terminie jednego roku od dnia, w którym uzyskało się taką możliwość. W ocenie Sądu wnioskodawca, który był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po R. S. nie wykazał spełnienia żadnej z ww. przesłanek. Złożony w niniejszej sprawie wniosek Gmina Ł. oparła na tej podstawie, że w toku przeprowadzonego we wrześniu 2015 r. przez Urząd Miasta Ł. postępowania wyjaśniającego ustalono, że po R. S. istnieją potencjalni spadkobiercy ustawowi, którzy dochodzą do spadku przed wnioskodawcą – tj. E. S.

(1)i P. S.

(1)– dzieci brata spadkodawcy. W tym miejscu zważyć należy, że gmina jako jednostka samorządu terytorialnego w ramach zadań zleconych z zakresu administracji rządowej dokonuje rejestracji stanu cywilnego – art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2014 r poz. 1741 ze zm.). Ma zatem dostęp do wszelkich możliwych do uzyskania informacji w zakresie zgonów, urodzeń i małżeństw dokonywanych na jej terenie, a ponadto ma dostęp do baz danych meldunkowych ludności i bazy danych PESEL. Z przedłożonego do niniejszej sprawy aktu zgonu A. S. oraz z aktu zgonu R. S. znajdującego się w aktach sprawy III Ns 1040/13 jednoznacznie wynika, że obaj urodzili się i zmarli w Ł. , mieli tego samego ojca i prawdopodobnie tę samą matkę (w akcie zgonu A. S. brak danych odnośnie nazwiska matki). W tym stanie rzeczy ustalenie przez gminę, iż spadkodawca miał brata, który zmarł przed nim, a także ustalenie jego zstępnych, którzy również urodzili się w Ł. , było możliwe jeszcze w toku postępowania spadkowego w sprawie o sygn. akt III Ns 1040/13. Sąd ma przy tym świadomość, że poszukiwanie ewentualnych dalszych spadkobierców w oparciu o posiadane informacje i akty stanu cywilnego, może być żmudne i czasochłonne. Niemniej jednak Gmina w toku sprawy spadkowej mogła powołać się na konieczność przeprowadzenia dłuższych poszukiwań i wnosić o odroczenie rozprawy. Jej bierność w postępowaniu nie może jednak prowadzić do uznania, że w jego toku nie miała możliwości powołania się na tę okoliczność, że istnieją inni spadkobiercy ustawowi. Zatem jeśli wnioskodawca uznał, że Sąd nieprawidłowo stwierdził nabycie spadku po R. S. , winien był złożyć apelację od tego postanowienia. Skoro wnioskodawca w zakończonej prawomocnie sprawie spadkowej, pomimo wezwania go do udziału w niej, nie zajął nawet stanowiska merytorycznego, nie wnosił o odroczenie rozprawy, a także nie złożył apelacji, brak było podstaw do uznania przez Sąd spadku, że istnieją inni niż gmina potencjalni spadkodawcy po R. S. . Niezależnie od powyższego wskazać należy, że wnioskodawca zainicjował niniejsze postępowanie wnioskiem z dnia 27 maja 2016 r., a już z dołączonych do niego dokumentów tj. z pisma w którym Urząd Miasta Ł. jest informowany o tym, że R. S. miał brata A. S. wynika, iż wniosek ten był spóźniony. Pismo to zostało sporządzone w dniu 6 listopada 2014 r. i już w tym samym dniu, korzystając z dostępu do rejestru stanu cywilnego i bazy PESEL gmina mogła ustalić, że do kręgu spadkobierców należy włączyć P. S.

(1)i E. S.

(1). Tym samym termin do wystąpienia z wnioskiem w niniejszej sprawie upłynął z dniem 6 listopada 2015 r. (co znamienne wnioskodawca nie złożył do akt sprawy dokumentów w oparciu o które ustalił zstępnych A. S. z datą ich sporządzenia). Na marginesie zauważy wypada, że informacja o danych brata spadkodawcy z dnia 6 listopada 2014 r. została pozyskana przez wnioskodawcę w okresie, kiedy postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku nie było prawomocne, co umożliwiało jego skuteczne zaskarżenie. Tytułem uzupełnienia wskazać należy, że postępowanie przewidziane w art. 679 k.p.c. nie służy ani naprawieniu błędów Sądu popełnionych w postępowaniu spadkowym, ani usunięciu skutków nieznajomości prawa przez uczestników tego postępowania, lecz jedynie umożliwieniu zmiany postanowienia spadkowego w razie wykrycia okoliczności i dowodów, których zainteresowany nie mógł powołać w postępowaniu spadkowym (zob. m.in. post. SN z dnia 4 lutego 2000 r., II CKN 740/98, LEX nr 1425655; post. SN z dnia 13 października 2004 r., III CK 82/03, LEX nr 589986, post. SN z dnia 15 stycznia 2016 r., I CSK 1079/14, LEX nr 1977914, post. SN z dnia 29 kwietnia 2016 r., I CSK 298/15, LEX nr 2043732; stanowisko takie jest też w pełni akceptowane w orzecznictwie Sądu Okręgowego w Łodzi – zob. m.in. postanowienia z dnia 29 stycznia 2016 r., III Ca 1253/15 i z dnia 13 października 2016 r., III Ca 798/16, niepubl.). W orzecznictwie przesądzono też, że przez uczestnictwo w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku - w rozumieniu art. 679 k.p.c. - należy rozumieć formalny udział w postępowaniu, a nie stopień aktywności, bierność, czy nawet całkowitą bezczynność zainteresowanego występującego w sprawie. Zgadzając się z przytoczonymi poglądami oraz mając na względzie poczynione ustalenia, brak było podstaw do tego aby wniosek wywiedziony w niniejszej sprawie uwzględnić. Postępowanie oparte o art. 679 § 1 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłego wypełnienia przesłanek złożonego wniosku. Ponieważ Gmina mogła aktywnie uczestniczyć w postępowaniu spadkowym i wówczas prowadzić poszukiwania we własnych rejestrach, co do osób będących spadkobiercami R. S. , nie sposób uznać, że wskazując potencjalnych spadkobierców powołała się na podstawę, której nie mogła powołać w toku postępowania spadkowego. Nadto wobec tego, że uzyskała możliwość wskazania tych spadkobierców co najmniej w dniu 6 listopada 2014 r. to z dniem 6 listopada 2015 r. utraciła prawo do występowania z przedmiotowym wnioskiem i tym samym wniosek z dnia 27 maja 2016 r. był spóźniony. Z powyższych względów wniosek należało oddalić.