Sygn. akt IV U 1824/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Andrzej Łotowski Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Krajewska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy W. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o prawo do emerytury na skutek odwołania W. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 10 października 2016 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje odwołującemu się W. S. prawo do emerytury od dnia 01 sierpnia 2016 r. SSR del. Andrzej Łotowski Sygn. akt: IV U 1824/16 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 10 października 2016 r., znak: (...) odmówił W. S. prawa do wcześniejszej emerytury wobec niespełnienia przesłanek z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W ocenie organu rentowego wnioskodawca wprawdzie ukończył 60 lat, posiada ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, ale nie udowodnił na dzień 1 stycznia 1999 r. 15 lat pracy w szczególnych warunkach, lecz jedynie 1 rok, 2 miesiące i 16 dni. Od powyższej decyzji odwołanie złożył ubezpieczony, wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu wskazał, że niewłaściwie została zweryfikowana przez ZUS dokumentacja dotycząca jego zatrudnienia, bowiem posiada ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Szczegółowo wymienił okresy świadczenia tej pracy oraz wskazał stanowiska, które zajmował. Argumentował, że pracował w szczególnych warunkach na następujących stanowiskach: kierowcy samochodu ciężarowego (...) pomocnika operatora żurawia, a następnie operatora żurawia, operatora żurawia samojezdnego, kierowcy samochodu ciężarowego (...) oraz operatora dźwigu. Podniósł również, że w okresie odbywania zasadniczej służby wojskowej był kierowcą bojowego wozu opancerzonego typu (...) , o masie ok. 16 ton. W załączeniu przedłożył plik kserokopii dokumentacji dotyczącej zatrudnienia w spornych okresach, w tym między innymi kopie świadectw pracy, legitymacji ubezpieczeniowej oraz książeczki wojskowej (dokumentacja w kopercie – k – 12 akt sprawy). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Podniósł, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych uprawniających do emerytury z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , lecz 1 rok, 2 miesiące i 16 dni. Organ emerytalny odmówił skarżącemu uwzględnienia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zgłoszonych w jego wnioskach dowodowych z uwagi na na brak świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Podniósł, że skarżący przedłożył jedynie „zwykłe” świadectwa pracy, które nie stanowią w ocenie Zakładu środka dowodowego na okoliczność wykazania pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. W konsekwencji, z uwagi na istniejące braki formalne w przedstawionej dokumentacji, w ocenie pozwanego, wnioskodawca nie wykazał 15 lat pracy w warunkach szczególnych i nie ma prawa do emerytury. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje : W. S. , urodzony dnia (...) , złożył do ZUS w dniu 1 lipca 2016 r. wniosek o wcześniejszą emeryturę. Do dokumentacji obrazującej przebieg aktywności zawodowej za okres przypadający przed dniem 1 stycznia 1999 r. skarżący załączył między innymi: - „zwykłe” świadectwo pracy z dnia 1 lipca 1975 r. z Przedsiębiorstwa (...) w O. ( (...) ) zawierające wskazanie, że od dnia 1 stycznia 1974 r. do 30 czerwca 1975 r. pracował na stanowisku operatora żurawia, - „zwykłe” świadectwo pracy z dnia 6 lutego 1976 r. wystawione przez Spółdzielnię Pracy (...) wskazujące, że był zatrudniony u tego pracodawcy od dnia 1 sierpnia 1975 r. do 6 lutego 1976 r. na stanowisku kierowcy operatora, a ostatnio jako kierowcy samochodu (...) , - „zwykłe” świadectwo pracy z dnia 31 marca 1979 r. ze Spółdzielni (...) potwierdzające, że w okresie od 6 kwietnia 1978 r. do 31 marca 1979 r. świadczył pracę u tego pracodawcy i pracował na stanowisku maszynisty operatora żurawia samojezdnego, - „zwykłe” świadectwo pracy z dnia 30 marca 1986 r. pochodzące z Zakładu Usług (...) w O. wskazujące, że w okresie od 1 czerwca 1979 r. do 31 marca 1986 r. pracował jako monter instalacji wodno-kanalizacyjnej, - „zwykłe” świadectwo pracy wystawione przez Wojewódzki Związek Spółdzielni Rolniczych (...) Oddział Budowlano-Montażowy w O. według, którego odwołujący był zatrudniony w okresie od 10 lutego 1976 r. do 5 kwietnia 1978 r. na stanowisku operatora. (dowód: wniosek – k- 1-8, dokumenty dotyczące zatrudnienia – k- 10-23, plik- II akt ZUS) W oparciu o zgromadzone dokumenty, organ rentowy decyzją z dnia 6 września 2016 r., zaskarżoną w niniejszej sprawie na podstawie art. 184 i art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury z uwagi na nieudokumentowanie 15 lat pracy w szczególnych warunkach. (dowód: decyzja - k – 56, plik-II oraz k – 7, plik-III akt ZUS.) W. S. w czerwcu 1969 r. ukończył (...) Szkołę Budowlaną w zawodzie montera wewnętrznych instalacji sanitarnych. Następnie od czerwca do grudnia 1969 r. odbył wstępny staż pracy w (...) Przedsiębiorstwie (...) w O. w zawodzie montera instalacji sanitarnych. Przebieg aktywności zawodowej skarżącego co spornych okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, przedstawia się następująco: Swoją pracę zawodową W. S. rozpoczął zatrudnieniem w (...) jako maszynista pojazdu trakcyjnego, w którym pracował od dnia 2 lutego 1970 r. do 19 kwietnia 1971 r. Wymieniony okres pracy w wymiarze 1 roku, 2 miesięcy i 18 dni został uwzględniony przez organ rentowy do stażu pracy w warunkach szczególnych na etapie rozpoznawania wniosku o emeryturę. Po czym, w okresie od 20 kwietnia 1971 r. do 13 kwietnia 1973 r. odwołujący pełnił zasadniczą służbę wojskową w Wojsku Polskim. Po powrocie z wojska odwołujący pracował w (...) Przedsiębiorstwie (...) w okresie od 27 kwietnia 1973 r. do 18 sierpnia 1973 r. (3 miesiące i 23 dni) na stanowisku kierowcy (...) . W razie potrzeby był też operatorem ciężkich maszyn budowlanych (spycharki, koparki), które znajdowały w parku maszynowym tego przedsiębiorstwa. W Przedsiębiorstwie (...) w O. odwołujący pracował w okresie od 11 września 1973 r. do 30 czerwca 1975 r., przy czym najpierw na stanowisku pomocnika operatora, a od 1 stycznia 1974 r. do 30 czerwca 1975 r. na stanowisku operatora żurawia (1 rok i 6 miesięcy). Zakład ten na swoim wyposażeniu posiadał przede wszystkim żurawie samojezdne: (...) o masie 10 ton, (...) o masie 10 ton i (...) - 16 tonowy. Praca wnioskodawcy na stanowisku pomocnika operatora żurawia polegała na zastępowaniu maszynisty w czasie jego krótkiej nieobecności. Był on przygotowywany do samodzielnej pracy jako operator. Pod nadzorem maszynisty zasiadał do kabiny i obsługiwał urządzenie. Ponadto, jako pomocnik musiał rozłożyć dźwig, zaczepiał też właściwe liny pod podnoszony przedmiot oraz pilnował aby nikt nie wszedł pod transportowany element. Dbał o właściwy stan dźwigu - naprawiał, smarował i obsługiwał żurawia pod nadzorem maszynisty. W zakładzie praca odbywała się na dwie zmiany. Z dniem 2 grudnia 1973 r. ubezpieczony uzyskał uprawnienia maszynisty ciężkich maszyn budowlanych i drogowych o specjalności żurawie samojezdne kołowe. W Rejonowym Oddziale Przedsiębiorstwa Państwowego (...) " w O. skarżący pracował w okresie od 5 lipca 1975 r. do 16 lipca 1975 r. na stanowisku operatora żurawia samojezdnego (12 dni). Następnie w okresie od 1 sierpnia 1975 r. do 6 lutego 1976 r. W. S. pracował w Spółdzielni Pracy (...) w O. na stanowisku kierowcy (...) (6 miesięcy i 6 dni). W Wojewódzkim Związku Spółdzielni Rolniczych (...) Oddział Budowlano-Montażowy w O. odwołujący pracował w okresie od 10 lutego 1976 r. do 5 kwietnia 1978 r. (2 lata, 1 miesiąc i 27 dni) na stanowisku operatora żurawia samochodowego. Zakład ten prowadził między innymi budowę piekarni i masarni. Wnioskodawca jako operator żurawia samochodowego był wzywany na budowę do rozładunku samochodów z materiałami budowlanymi. Następnie podawał żurawiem te materiały na wyższe kondygnacje budynków. W Spółdzielni (...) ( (...) ) Oddział w O. w okresie od 6 kwietnia 1978 r. do 31 marca 1979 r. (11 miesięcy i 26 dni) odwołujący świadczył pracę jako operator koparki samojezdnej oraz operator dźwigu (...) . Spółdzielnia zajmowała się dostarczaniem towarów spożywczych na terenie całego województwa. Wnioskodawca wykonywał prace rozładunkowe wagonów kolejowych z wapnem, nawozami, cementem i stalą. W Zakładzie Usług (...) w O. W. S. był zatrudniony okresie od 1 czerwca 1979 r. do 31 marca 1986 r. (6 lat i 10 miesięcy). Zakład produkował między innymi wyroby metalowe oraz świadczył usługi w tym zakresie. Odwołujący w zakładzie tym był przede wszystkim operatorem dźwigu (...) na podłożu samochodu ciężarowego „ (...) Jego praca polegała na ładowaniu materiałów na budowy. Następnie, już po przejechaniu na teren budowy, odwołujący rozładowywał wcześniej załadowane i przewiezione materiały. Skarżący odpowiadał materialnie za powierzony mu pojazd i obowiązany był do jego codziennej obsługi. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 18 grudnia 1980 r. wnioskodawca uprawniony był do obsługi dźwignic kategorii II-Ż. Posiadał prawo jazdy kat. A, B, C, D i E. Od dnia 1 kwietnia 1986 r. W. S. rozpoczął pracę w Zakładzie (...) w B. . (dowód: akta osobowe wnioskodawcy– k – 31, 37, 61, 127). Pełnomocnik wnioskodawcy (w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu) w załączeniu do pisma z dnia 18 kwietnia 2017 r. przedłożył ostateczne zestawienie okresów zatrudnienia W. S. wskazując, że staż pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych wynosi 15 lat, 10 miesięcy i 17 dni (k – 129-131 akt sprawy). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawcy jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakwestionował zatrudnienie W. S. w szczególnych warunkach, albowiem w ocenie organu rentowego nie udokumentował on 15 lat takiej pracy, lecz jedynie 1 rok, 2 miesiące i 16 dni. Przedłożone przez wnioskodawcę „zwykłe” świadectwa pracy zdaniem Zakładu, w świetle przepisów ubezpieczeniowych nie stanowią kluczowego dowodu potwierdzającego wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca wskazywał, że wbrew ocenie pozwanego, posiada ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych. W odwołaniu wskazywał, że pracował w szczególnych warunkach na następujących stanowiskach: kierowcy samochodu ciężarowego „ (...) pomocnika operatora żurawia, a następnie operatora żurawia, operatora żurawia samojezdnego, kierowcy samochodu ciężarowego (...) oraz operatora dźwigu. W świetle utrwalonej linii orzecznictwa, w sytuacji, kiedy brak jest wymaganego świadectwa pracy w warunkach szczególnych wystawionego przez pracodawcę, bądź, gdy budzi ono wątpliwości, Sąd może prowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy praca wykonywana przez stronę, była wykonywana w warunkach wymaganych przepisami rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (por. np. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. III AUa 3113/08). Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych : ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura, jeśli spełniają następujące warunki: 1) osiągną wiek wynoszący zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), co najmniej 60 lat dla mężczyzn (55 lat dla kobiet), 2) na dzień 1 stycznia 1999 r. posiadają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn (20 lat dla kobiet), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych wymienionych w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, 3) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wymagało, czy rację ma odwołujący twierdząc, że posiada wymagane przepisami 15 lat pracy w szczególnych warunkach, co dałoby podstawę do przyznania prawa do emerytury, albowiem organ rentowy na etapie rozpoznania wniosku o emeryturę uznał, że ubezpieczony nie wykazał żadnego okresu takiej pracy z uwagi na brak świadectwa pracy w szczególnych warunkach oraz rozbieżności co do zajmowanych stanowisk pracy w przedstawionych dokumentach potwierdzających zatrudnienie. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. Oznacza to, że pracownik wykonujący prace w warunkach szczególnych na danym stanowisku nie ma powierzonych innych obowiązków jak tylko te, które dotyczą pracy w warunkach szczególnych. Przy tym, warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku, stale tj. ciągle wykonuje pracę w szczególnych warunkach i nie wykonuje w tym czasie żadnych innych czynności nie związanych z zajmowanym stanowiskiem (por. np. uzasadnienie wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2012 r., III AUa 380/12, LEX nr 1223478, oraz np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283 ). Taki sam warunek odnosi się do wymagania stałego wykonywania takich prac, co oznacza, że krótsze dobowo (nie w pełnym wymiarze obowiązującego czasu pracy na danym stanowisku) lub periodyczne, a nie stałe świadczenie pracy, wyklucza dopuszczalność uznania pracy za świadczoną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wskutek niespełnienia warunku stałej znacznej szkodliwości dla zdrowia lub stałego znacznego stopnia uciążliwości wykonywanego zatrudnienia. W myśl przepisów powołanego rozporządzenia, prawo do emerytury nabywa mężczyzna, który osiągnął wiek 60 lat i legitymuje się minimum 15- letnim okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, które to zatrudnienie było wykonywane w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Przepis § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. stanowi, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Załączniki A i B do tego rozporządzenia wskazują wyraźnie jakie z prac określa się mianem prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym. Przyznanie świadczenia emerytalnego na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z § 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez organ rentowy następuje na podstawie świadectwa pracy potwierdzającego wykonywanie zatrudnienia w warunkach szczególnych, które - jak każdy dokument nieurzędowy w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c. , podlega kontroli zarówno co do prawidłowości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej, gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Wystawienie takiego dokumentu może jedynie sugerować, że wnioskodawca w spornym okresie pracował w warunkach szczególnych. Można zatem stwierdzić, że stosowne świadectwo pracy stwarza pewne domniemanie faktyczne, które z racji tego, iż ów dokument jest dokumentem prywatnym pozwala przeprowadzić postępowanie ponad wskazane w dokumencie okoliczności. Dokument ten podlega co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód. Świadectwo pracy jako dowód z dokumentu prywatnego nie ma natomiast silniejszej mocy dowodowej niż dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron (por. w tym zakresie np. uzasadnienie wyroku SN z dnia 5 października 2011 r. II UK 43/11 LEX nr 1108484; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2005 r., II UK 15/05, LEX nr 603168 oraz wyroki tego Sądu z dnia 3 października 2000 r., I CKN 804/98, LEX nr 50890; z dnia 30 czerwca 2004 r., IV CK 474/03, OSNC 2005 Nr 6, poz. 113; z dnia 9 kwietnia 2009 r., I UK 316/08, LEX nr 707858; z dnia 6 stycznia 2009 r., II UK 117/08, OSNP 2010 nr 13-14, poz. 167; z dnia 27 lipca 2010 r., II CSK 119/10, LEX nr 603161). Oczywistym jest, że przy ocenie, czy ubezpieczony świadczył pracę w szczególnych warunkach, nie ma znaczenie nazwa stanowiska na jakim był zatrudniony, ale to jakie czynności w rzeczywistości wykonywał. W ocenie Sądu Okręgowego, zaskarżona decyzja podlegała zmianie. Do kategorii prac w szczególnych warunkach należą m.in. prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych – wymienione w dziale V, poz. 3 wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) oraz prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony – wskazanych w dziale VIII, poz. 2 załącznika do cyt. rozporządzenia. Na wykonywanie właśnie tychże prac wskazywał wnioskodawca. W odwołaniu podnosił bowiem, że pracował w szczególnych warunkach na stanowiskach : kierowcy samochodu ciężarowego (...) pomocnika operatora żurawia, a następnie operatora żurawia, operatora żurawia samojezdnego, kierowcy samochodu ciężarowego „ (...) oraz operatora dźwigu. Zdaniem Sądu, odwołujący wbrew ocenie pozwanego, posiada 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach. Powyższą tezę potwierdza w całości zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności w postaci zeznań świadków: E. K. , S. K. , J. D. , J. R. , J. S. , H. K. , T. P. i A. W. . Zeznania świadków w tym zakresie wzajemnie się uzupełniały, były przekonujące, wiarygodne i zasługiwały na uwzględnienie, a ich treść odpowiadała dokumentom w postaci akt osobowych wnioskodawcy pochodzących z poszczególnych zakładów pracy wnioskodawcy (k – 31, 37, 61 i 127 akt sprawy), które Sąd zgromadził w procesie. Świadkowie E. K. i S. K. zgodnie potwierdzili, że wnioskodawca w Zakładzie Usług (...) w O. był operatorem dźwigu. Świadek J. D. zeznał jednoznacznie, że odwołujący w (...) w O. był operatorem dźwigu (...) i koparki samojezdnej. Z kolei świadek J. R. wskazał, że w Zakładzie Budowlano- (...) w O. odwołujący był operatorem żurawia samochodowego. J. S. – brat odwołującego zeznał, że W. S. , po powrocie ze służby wojskowej w 1973 r. pracował w (...) Przedsiębiorstwie (...) jako kierowca samochodu ciężarowego (...) . Natomiast świadkowie T. P. i H. K. jednomyślnie zeznali, że w okresie pracy w (...) w O. wnioskodawca był najpierw pomocnikiem operatora żurawia, a następnie pracował jako operator żurawia. Powyższe zeznania były zbieżne z zeznaniami świadka A. W. , który potwierdził, że skarżący był operatorem żurawia o udźwigu co najmniej 10 ton i posiadał w tym zakresie odpowiednie uprawnienia. W ocenie Sądu orzekającego charakter pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach został dostatecznie wyjaśniony i nie budzi wątpliwości. Skarżący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. Dotyczyło to następujących okresów pracy wnioskodawcy: ● od 27 kwietnia 1973 r. do 18 sierpnia 1973 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) (3 miesiące 23 dni), ● od 1 stycznia 1974 r. do 30 czerwca 1975 r. w Przedsiębiorstwie (...) w O. (1 rok i 6 miesięcy), ● od 5 lipca 1975 r. do 16 lipca 1975 r. w Przedsiębiorstwie Państwowym (...) Rejonowy Oddział w O. (12 dni), ● od 1 sierpnia 1975 r. do 6 lutego 1976 r. w Spółdzielni Pracy (...) w O. (6 miesięcy i 6 dni), ● od 10 lutego 1976 r. do 5 kwietnia 1978 r. Wojewódzkim Związku Spółdzielni Rolniczych (...) Oddział Budowlano-Montażowy w O. (2 lata, 1 miesiąc i 27 dni), ● od 6 kwietnia 1978 r. do 31 marca 1979 r. w Spółdzielni (...) Oddział w O. (11 miesięcy i 26 dni), ● od 1 czerwca 1979 r. do 31 marca 1986 r. w Zakładzie Usług (...) w O. (6 lat i 10 miesięcy). Zdaniem Sądu poczynione ustalenia są uzasadnione, skoro ubezpieczony może wszelkimi dowodami wykazywać okoliczności, od których zależą jego uprawnienia, także wówczas, gdy z dokumentów wynika co innego (por. np. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 września 1995 r., OSNAPiUS 1996/5/77, oraz w sprawach: 177/5/2000, 325/9/2001), lub też kiedy nie dysponuje wymaganym świadectwem pracy w szczególnych warunkach. Sąd mając na uwadze orzecznictwo Sądu Najwyższego odnośnie zaliczenia służby wojskowej do stażu pracy w warunkach szczególnych, wymaganego do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, doliczył okres takiej służby skarżącego od 20 kwietnia 1971 r. do 13 kwietnia 1973 r. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt: III UK5/06, OSNP 2007/7-8/108, M.P.Pr. 2007/8/434 stwierdził, że … „ okres zasadniczej służby wojskowej odbytej w czasie trwania stosunku pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zalicza się do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym ( art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , jeżeli pracownik w ustawowym terminie zgłosił swój powrót do tego zatrudnienia”. W swoim stanowisku Sąd Najwyższy wskazywał , że pod rządem przepisów ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (t.j Dz.U. z 1963 r. Nr 20, poz. 108), w myśl art. 124 ust. 1 , zakład pracy, który zatrudniał pracownika w chwili powołania do czynnej służby wojskowej, obowiązany był go zatrudnić na poprzednio zajmowanym stanowisku lub stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz nie niżej opłacanym, jeżeli pracownik najpóźniej w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej zgłosił swój powrót do pracy. Zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 125 tej ustawy, pracownikowi, który zgłosił się do pracy w terminie określonym w art. 124 ust. 1 zalicza się okres odbytej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień uzależnionych od ilości lat pracy, między innymi, w szczególnych warunkach, od których zależy nabycie tych uprawnień. Zatem okres odbytej zasadniczej służby wojskowej przez pracownika zatrudnionego poprzednio w szczególnych warunkach pracy, który po zakończeniu tej służby zgłosił swój powrót do tego zatrudnienia, traktuje się tak samo jak wykonywanie takiej pracy i uwzględnia się go do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym. Podkreślenia wymaga, że kwestia zaliczenie okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej do stażu uprawniającego do wcześniejszej emerytury była też przedmiotem Uchwały Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 16 października 2013 r., II UZP 6/13. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy jednoznacznie, na korzyść ubezpieczonych, rozstrzygnął wątpliwości prawne w przedmiocie zaliczania zasadniczej służby wojskowej –do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym (obniżonym) wieku emerytalnym. Podobne stanowisko Sąd ten zawarł w wyroku z dnia 5 sierpnia 2014 r., w sprawie I UK 442/13 (LEX nr 1491097, G. Prawna 2014/151/1), w którym stwierdził, że „ czas zasadniczej służby wojskowej zalicza się do okresu uprawniającego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Takie doliczenie jest możliwe tylko wówczas, gdy zainteresowany podjął prace w szkodliwych warunkach w ciągu 30 dni od opuszczenia wojska. Sąd orzekający podzielił powyższe zapatrywania Sądu Najwyższego, w które w sposób szerszy, to jest korzystniejszy dla ubezpieczonych rozstrzygają tę problematykę. Odwołujący spełnił bowiem ustawowy obowiązek w zakresie służby wojskowej i nie może z tego powodu ponosić negatywnych konsekwencji przy ustalaniu swoich uprawnień emerytalnych. Nie ulega wątpliwości, że W. S. przed rozpoczęciem zasadniczej służby wojskowej, to jest w okresie od 2 lutego 1970 r. do 19 kwietnia 1971 r. pracował w szczególnych warunkach. Bez wątpienia też po zakończeniu tej służby 13 kwietnia 1973 r., w ustawowym terminie 30 dni, powrócił do pracy. Od 27 kwietnia 1973 r. rozpoczął bowiem pracę w (...) Przedsiębiorstwie (...) . W konsekwencji, wymienione powyżej okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach na stanowiskach: kierowcy samochodu ciężarowego, operatora żurawia, oraz okres służby wojskowej od 20 kwietnia 1971 r. do 13 kwietnia 1973 r. wraz z udokumentowanym w postępowaniu przed organem rentowym okresem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 1 roku, 2 miesięcy i 18 dni) stanowią łącznie wymagane przepisami ponad 15 lat zatrudnienia, uprawniające do przyznania emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych (15 lat, 6 miesięcy i 17 dni). Na marginesie wskazać należy, że zestawienie okresów zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach przedstawione ostatecznie przez pełnomocnika W. S. w załączeniu do pisma procesowego z dnia 18 kwietnia 2017 r. (k – 129-131 akt sprawy) wskazuje, że staż ten wynosi łącznie 15 lat, 10 miesięcy i 17 dni. Podkreślenia wymaga, że odwołujący z dniem 2 grudnia 1973 r uzyskał uprawnienia maszynisty ciężkich maszyn budowlanych i drogowych o specjalności żurawie samojezdne kołowe, a od 1 stycznia 1974 r. rozpoczął pracę na stanowisku operatora żurawia. Przed tą datą był natomiast w (...) w O. pomocnikiem operatora żurawia, a praca na tym stanowisku nie jest wymieniona w wykazie A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Mając powyższe na uwadze, Sąd ocenił, że odwołujący spełnił przesłankę dotyczącą wykazania okresu pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat i na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 1 sierpnia 2016 r., to jest od daty złożenia wniosku. /-/ SSR del. Andrzej Łotowski
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.