Sygn. akt XII Ga 20/17 UZASADNIENIE Kancelaria (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniósł pozew o zasądzenie od (...) Spółki Akcyjnej w S. kwoty 36.931,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 26 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2016 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt IV GC 876/15, Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku, w punkcie I. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 31.902,47 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 26 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty, zaś w punkcie II. oddalił powództwo w pozostałej części. Ponadto w punkcie III. wyroku Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.960,19 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W punkcie IV. wyroku nakazano ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku kwotę 109,35 zł tytułem nieuiszczonej części kosztów postępowania, zaś w punkcie V. wyroku nakazano ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku kwotę 17,21 zł tytułem nieuiszczonej części kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy wskazał na następujące ustalenia faktyczne. W dniu 18 stycznia 2012 roku doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki B. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , stanowiący własność S. C. . Szkoda została objęta postępowaniem likwidacyjnym (...) Spółki Akcyjnej w S. nr GD20/498/12 z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody. W dniu 13 lutego 2012 roku pozwany sporządził wycenę oraz ocenę techniczną, zgodnie z którą ustalono, że wartość rynkowa brutto uszkodzonego pojazdu marki B. (...) o numerze rejestracyjnym (...) w stanie przed szkodą, określona na dzień 18 stycznia 2012 roku wynosi 62.600 zł. Wartość pojazdu uszkodzonego wyniosła 49.500 zł. Różnica pomiędzy wartością pojazdu przed szkodą a wartością brutto pojazdu w stanie uszkodzonym ustalonym na dzień szkody wynosi 13.100 zł. W związku z powyższymi ustaleniami decyzją z dnia 9 marca 2012 roku pozwany zakwalifikował szkodę jako całkowitą i wypłacił odszkodowanie w kwocie 13.100 zł brutto. Poszkodowany odwołał się od decyzji ubezpieczyciela. Po dokonaniu ponownej analizy szkody decyzją z dnia 25 kwietnia 2012 roku pozwany zmienił kwalifikację szkody z całkowitej na częściową i dopłacił odszkodowanie w wysokości 6.783,32 zł. W dniu 3 marca 2015 roku poszkodowany S. C. na podstawie umowy cesji przeniósł na Kancelarię (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wszelkie wierzytelności z tytułu szkody powstałej w pojeździe marki B. (...) o numerze rejestracyjnym (...) . Pismem z dnia 4 marca 2015 roku powód wezwał pozwanego do uiszczenia kwoty 36.931,47 zł tytułem odszkodowania za uszkodzenie pojazdu marki B. (...) . W odpowiedzi na wezwanie pozwany wskazał, że w związku z faktem, że nie zostały przedłożone żadne rachunki za naprawę pojazdu szkoda została rozliczona w oparciu o kalkulację kosztów naprawy, opracowana na bazie protokołu z oględzin pojazdu przy zastosowaniu uśrednionych stawek za robociznę oraz cen części zamiennych na poziomie przeciętnych cen rynkowych. Stawki za roboczogodziny blacharsko – lakiernicze w wysokości 100/120 zł netto mieszczą się w przedziale środka cen stawek stosowanych przez przeciętne warsztaty rzemieślnicze I. i II. kategorii w promieniu 35 km od miejsca zamieszkania poszkodowanego. Koszt naprawy pojazdu po kolizji z dnia 18 stycznia 2012 roku z uwzględnieniem zakresu niezbędnej naprawy wynosi 51.785,79 zł brutto, albowiem za celowe należy uznać zastosowanie występujących na rynku części alternatywnych o jakości Q przy ich możliwym zakupie w firmie (...) . Pojazd nie posiadał oryginalnej komplementacji. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o zgromadzone w niniejszej sprawie dokumenty oraz materiały znajdujące się w aktach szkody o numerze GD20/498/12 oraz pisemną opinię biegłego sądowego w dziedzinie techniki samochodowej i ruchu drogowego. Sąd pierwszej instancji uznał dokumenty przedstawione przez strony za w pełni wiarygodne, ponieważ zostały sporządzone przez uprawnione podmioty, zaś ich autentyczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd ten wziął pod uwagę zeznania świadka R. W. słuchanego na okoliczność sporządzenia wyceny szkody oraz kalkulacji naprawy pojazdu. Na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2016 roku Sąd Rejonowy oddalił wniosek powoda o wydanie opinii uzupełniającej. Nadmieniono, iż zeznania świadka podlegają ocenie Sądu, a nie biegłego, to biegły a nie świadek wydaje opinię i stwierdza jakiego rodzaju części należało zastosować do naprawy pojazdu. Wskazano, iż biegły wypowiedział się co do tego jakiego rodzaju części należy stosować w niniejszej sprawie do naprawy pojazdu pozostawiając decyzję w tym przedmiocie do uznania Sądu. Przechodząc do merytorycznej oceny żądania pozwu wskazano, iż w przedmiotowej sprawie spór dotyczył kwestii ceny, jak i jakości części zamiennych oraz wysokości stawek roboczogodzin. Sąd pierwszej instancji nadmienił, iż podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 20 października 1972 roku (II CR 425/72), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, iż w wypadku uszkodzenia rzeczy w stopniu umożliwiającym przywrócenie jej do stanu poprzedniego osoba odpowiedzialna za szkodę obowiązana jest zwrócić poszkodowanemu wszelkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy uszkodzonej, do których to wydatków należy także koszt nowych części i innych materiałów, jeżeli ich użycie było niezbędne do naprawienia uszkodzonej rzeczy. Ponadto Sąd ten wskazał, iż podziela również stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2003 roku (III CZP 32/03), iż za „niezbędne” koszty naprawy należy uznać takie koszty, które zostały poniesione w wyniku przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu jego technicznej używalności istniejącej przed wyrządzeniem szkody przy zastosowaniu technologicznej metody odpowiadającej rodzajowi uszkodzeń pojazdu mechanicznego. (...) Kosztami „ekonomicznie uzasadnionymi” są koszty ustalone według cen, którymi posługuje się wybrany przez poszkodowanego warsztat naprawczy dokonujący naprawy samochodu. Sąd Rejonowy wskazał, iż z treści pozwu wynika, że w ocenie powoda dla określenia kosztów naprawy wymagane jest zastosowanie stawek za roboczogodziny blacharsko – lakiernicze w wysokości po 135 zł netto. W ocenie pozwanego wystarczające jest zastosowanie stawek w wysokości po 50 zł netto. Zdaniem biegłego w warunkach gospodarki rynkowej cena powstaje jako wypadkowa popytu i podaży. Istotnym jest, aby cena za usługę zawierała się w przedziale ceny minimalnej – chroniącej interesy wykonawcy, do ceny maksymalnej – chroniącej interesy konsumenta. Cena za daną usługę powinna być ceną relatywną – realną, tzn. winna odnosić się do cen innych podmiotów. W sprawie niniejszej analizę rynkowych stawek za godzinę pracy przeprowadzono na terenie lokalnym dla miejsca zamieszkania poszkodowanego, nie zaś na terenie T. . W rozpatrywanej sprawie za teren lokalny uznano obszar o promieniu 35 km od miejsca zamieszkania poszkodowanego. Sąd pierwszej instancji zważył, iż jak wynika z analizy rynku na terenie S. i okolic (w tym K. , M. i T. ) w I. kwartale 2012 roku w przeciętnych warsztatach naprawczych stawki blacharskie zawierały się w przedziale 85-120 zł netto, stawki lakiernicze w przedziale 90-130 zł netto. Wskazano, iż stawki, o które wnosi strona powodowa po 135 zł netto nie będą więc stawkami z przedziału stosowanych cen. Zważono, iż jeśli za podstawę przyjęcia stawek uznać kryterium przeciętności, to w przedziale środka cen analizowanego zbioru danych znajdą się warsztaty stosujące stawkę blacharską w wysokości 100 zł netto za prace blacharskie i 120 zł netto za prace lakiernicze i takie uznano za realnie występujące na rynku. Następnie wskazano, iż jednym z założeń dla spełnienia warunku pełnej restytucji pojazdu jest zastosowanie części takiego samego rodzaju, tj. o takich samych własnościach wytrzymałościowych i estetycznych, a więc w realiach rynku – wyprodukowanych przez tego samego producenta, jakie istniały w pojeździe. Sąd Rejonowy zważył, iż przy założeniu, że kompletacja pojazdu przeprowadzona była w wytwórni producenta pojazdu, dla przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody wymagane byłoby zamontowanie części oryginalnych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że częściami o cechach jakościowych i wytrzymałościowych identycznych jak części oryginalne dystrybuowane przez sieć oficjalnego importera pojazdu są części o oznaczeniu Q lub inaczej (...) , które są częściami wyprodukowanymi przez tego samego producenta, co części oryginalne serwisowe. Różnica polega na ich oznaczeniu, inne jest też miejsce dystrybucji. Wskazano, iż części alternatywne o oznaczeniu Q nie posiadają logo producenta pojazdu oraz dystrybuowane są przez sieć niezależnych hurtowni samochodowych. Biegły określając koszty naprawy poddał analizie wskazania w archiwalnych cennikach modułu AudaOptima części alternatywnych i uwzględnił wykazane w cenniku systemu eksperckiego A. części alternatywne o jakości Q. Ponadto biegły wskazał, że zastosowanie części alternatywnych o jakości Q pozwoli na przywrócenie stanu technicznego pojazdu jak sprzed wypadku, może jednak nie przywrócić wszystkich cech, mianowicie nie będzie na takich częściach oznaczenia (logo) producenta pojazdu. Sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do naprawy pojazdu przy użyciu części oryginalnych, a to z tego z tego względu, że powód nie wykazał, czy uszkodzony pojazd posiadał oryginalną komplementację (w tym kierunku nie podjęto żadnej inicjatywy dowodowej). Wzięto przy tym pod uwagę, że pojazd poddany był wcześniejszym naprawom w strefie, która uległa uszkodzeniu. Sąd Rejonowy nadmienił, iż podzielił wnioski i ustalenia pisemnej opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i bezpieczeństwa ruchu drogowego T. M. . Wskazano, iż opinia biegłego jest obszerna, szczegółowa, wyczerpująca i przekonująca, zawiera kategoryczne i spójne wnioski, których uzasadnienie jest czytelne. Ponadto wnioski opinii biegłego nie budziły wątpliwości tegoż Sądu, uznano także, iż zawarte w niej ustalenia wyczerpują tezę dowodową na okoliczność której została sporządzona. Biegły sporządził opinię w oparciu o cały materiał dowodowy, opierając się również na załączonych aktach szkody. W oparciu o sporządzoną opinię biegłego Sąd pierwszej instancji przyjął za uzasadnione stawki za roboczogodziny blacharsko – lakiernicze z przedziału środka cen stawek stosowanych przez przeciętne warsztaty rzemieślnicze, tj. stawki w wysokości 100/120 zł netto za prace blacharsko – lakiernicze oraz przyjął za celowe zastosowanie części alternatywnych o jakości Q przy możliwym ich zakupie w filmie P. , co dało koszt naprawy pojazdu w wysokości 51.785,79 zł brutto. Wskazano następnie, iż zdaniem Sądu zarzucany przez pozwanego brak udowodnienia faktu naprawy, ani niewskazanie ich wysokości stosownymi dokumentami nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż jak słusznie zważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 sierpnia 2003 roku, IV CKN 387/01, szkoda powstaje zwykle w chwili wypadku komunikacyjnego i podlega naprawieniu według zasad określonych w art. 363 § 2 k.c. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać. Przy takim rozumieniu obowiązku odszkodowawczego nie ma w zasadzie znaczenia prawnego okoliczność, czy poszkodowany dokonał naprawy oraz czy i jakim kosztem to uczynił. Zgodnie bowiem z art. 363 § 2 k.c. , wysokość tak określonego odszkodowania powinna być ustalona według poziomu cen części zamiennych i usług koniecznych do wykonania naprawy. W ocenie Sądu Rejonowego celowy i ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy pojazdu marki B. (...) o numerze rejestracyjnym (...) po kolizji z dnia 18 stycznia 2012 roku z uwzględnieniem zakresu niezbędnej naprawy wynosi 51.785,79 zł brutto. Nadmieniono, iż koszt naprawy należy pomniejszyć o wypłacone przez pozwanego odszkodowanie w łącznej kwocie 19.883,32 zł. Z tych względów Sąd pierwszej instancji na mocy art. 822 k.c. oraz art. 361 k.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 31.902,47 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty, o czym orzekł w punkcie I. wyroku. W pozostałym zakresie powództwo oddalono, z przyczyn podanych powyżej. O odsetkach Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu na podstawie art. 481 § 1 k.c. O kosztach procesu Sąd ten orzekł w punkcie III. wyroku na podstawie art. 100 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 490) uznając, że powód wygrał sprawę w 86,4%, a przegrał w pozostałym zakresie. Po wzajemnym potrąceniu należności Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.960,19 zł. Z uwagi na fakt, iż zaliczka na poczet opinii biegłego wyniosła 700 zł a wynagrodzenie biegłego sądowego wyniosło 826,56 zł, przy czym 126,56 zł zostało biegłemu wypłacone tymczasowo ze Skarbu Państwa, orzeczono o konieczności ściągnięcia od każdej ze stron procesu odpowiedniej kwoty stanowiącej procent od kwoty 126,56 zł w zależności od stopnia, w jakim każda ze stron wygrała postępowanie, o czym orzeczono w punktach IV. i V. wyroku. Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód zaskarżając go w części oddalającej powództwo co do kwoty 5.029 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 26 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty oraz co do punktu III. w zakresie, w jakim niesłusznie nie zasądzono należnych powodowi od pozwanego całości kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz w punkcie IV. w zakresie, w jakim niesłusznie obciążono powoda częścią nieuiszczonych kosztów postępowania i zarzucono: 1. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 232 k.p.c. poprzez przyjęcie, że powód nie wywiązał się z obowiązku udowodnienia okoliczności, iż samochód posiadał oryginalną komplementację, w sytuacji gdy to na pozwanym spoczywał ciężar dowodu okoliczności przeciwnej, to jest że samochód nie posiadał oryginalnej komplementacji, a także pominięcie przez Sąd pierwszej instancji zawnioskowania przez powoda i przeprowadzenia przez Sąd dowodu z opinii biegłego sądowego, kalkulacji naprawy, a także zeznań świadka rzeczoznawcy z ramienia pozwanego R. W. , który na podstawie wykonanych przez pozwanego szczegółowych oględzin samochodu potwierdził zasadność dokonania naprawy przedmiotowego samochodu w autoryzowanym serwisie z wykorzystaniem nowych oryginalnych części zamiennych; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 i 2 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. mające wpływ na wynik sprawy poprzez:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.