Sad powszechny, III Cz 1034/16

Sygn. akt III Cz 1034/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia: SO Lucyna Morys – Magiera Sędziowie: SO Artur Żymełka SO Roman Troll (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. M. przeciwko P. M. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 31 grudnia 2015 r., sygn. akt I C 578/15 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Roman Troll SSO Lucyna Morys – Magiera SSO Artur Żymełka Sygn. akt III Cz 1034/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z 31 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w (...) zasądził od powódki na rzecz pozwanego 2417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z 30 listopada 2015 roku umorzono postępowanie wobec cofnięcia przez powódkę pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia, orzeczenie to doręczono pełnomocnikowi pozwanego 7 grudnia 2015 roku, a 14 grudnia 2015 roku wniósł on o zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego. Sąd Rejonowy przywołał regulację art. 203 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1 k.p.c. w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 października 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podnosząc, że wartość przedmiotu sporu wynosi 10113 zł i wskazując, że w skład kosztów postępowania wchodzi także kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zażalenie na to postanowienie złożyła powódka wnosząc o nieobciążanie jej kosztami procesu z uwagi na trudną sytuację materialną. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Okoliczności bezsporne w sprawie dotyczyły wartości przedmiotu sporu wynoszącego 10113 zł i cofnięcia przez powódkę pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia. Powódka przegrała sprawę, albowiem złożyła pozew dochodząc zwrotu nakładów na majątek wspólny po prawomocnym zakończeniu postępowania o podział majątku wspólnego za okres objęty tymże podziałem. Bez znaczenia w tym przypadku jest to, że w toku postępowania dowiedziała się o tym, iż – jak wskazuje – „wniosek o takie zasądzenie jest nieważny”. W toku prowadzonego postępowania strona pozwana była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika i złożyła odpowiedź na pozew żądaniem oddalenia powództwa i zasądzenia kosztów postępowania. Dopiero po przeprowadzeniu 3 listopada 2015 roku pierwszego posiedzenia wyznaczonego na rozprawę, gdzie dopuszczono dowody z dokumentów, a następnie odroczono rozprawę celem wezwania powódki, został przez nią cofnięty pozew ze zrzeczeniem się roszczenia. Sąd Rejonowy wówczas postanowieniem z 30 listopada 2015 roku umorzył postępowanie oraz zarządził doręczyć pełnomocnikowi pozwanego pismo powódki z wycofaniem pozwu, co spowodowało wniosek o zasądzenie od powódki na rzecz powoda kosztów procesu /k. 32/. Sąd Rejonowy orzekał w tym przypadku na wniosek strony pozwanej złożony w terminie 14 dni od zawiadomienia o cofnięciu pozwu (por. art. 203 § 3 k.p.c. , postanowienie Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2012 roku, sygn. akt III CZ 62/12, LEX nr 1231564). Zastosowanie art. 102 k.p.c. (zasady słuszności) dotyczyć musi szczególnie uzasadnionych wypadków i nie może być stosowane w każdej sprawie, jest to wyjątek od reguły odpowiedzialności za wynik procesu ( art. 98 k.p.c. ). Takie sformułowanie wprawdzie nie jest klauzulą generalną, jednak opiera się na zwrocie niedookreślonym, który może odsyłać również do argumentów natury aksjologicznej. Regulacja ta znajdzie zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, gdy z uwagi na okoliczności konkretnej sprawy, oparcie rozstrzygnięcia na zasadach ogólnych postępowania cywilnego dotyczących zwrotu kosztu procesu byłoby nieuzasadnione, ma ona charakter dyskrecjonalny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2013 r. III CZ 75/12, opubl. LEX nr 1353220). Powoływane przez powódkę w zażaleniu okoliczności, że pozwany pozostawił ją bez środków do życia, nie chciał płacić alimentów na 12-letnią córkę, otrzymał nieruchomość po podziale majątku, zaś rozwód nastąpił z jego winy, są nieistotne dla rozpoznania sprawy. Dlatego też nie ma nawet potrzeby badania, czy są one zgodne z rzeczywistością (powódka tylko je powołuje). Dodać należy, że powódka wskazuje także, iż została pokrzywdzona przez sąd nierównym podziałem majątku, ponieważ odrzucono sprawę zwrotu nakładów na mieszkanie i garaż z uwagi na brak formalnego wniosku. Należy jednak zaznaczyć, że w toku tamtego postępowania była reprezentowana przez adwokata, korzystała więc z fachowej pomocy prawnej. Przenoszenie przez powódkę okoliczności z innych postępowań, toczących się wcześniej pomiędzy stronami, na uzasadnienie nieobciążania jej kosztami obecnego postępowania nie jest zasadne, koszty postępowania są bowiem pochodną jego wyniku, chodzi więc o konkretne postępowanie, a nie postępowania je poprzedzające. Powódka wnosi o nieobciążanie jej kosztami na podstawie art. 102 k.p.c. wskazując na swoją trudną sytuację majątkową. Na którą składa się to, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1317 zł miesięcznie i posiada zadłużenia, które zaciągnęła celem spłaty pozwanego. Powódka pomija jednak zupełnie, że na skutek podziału majątku wspólnego otrzymała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze własnościowe prawo do garażu w łącznej kwocie przekraczającej 170000 zł. Prawomocne orzeczenie w tym zakresie zapadło 17 czerwca 2014 roku. Powódka posiada więc majątek znacznej wartości umożliwiający jej poniesienie ewentualnych kosztów wytoczonego przez nią i przegranego procesu. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że w rozpoznawanej sprawy nie zaszły szczególnie uzasadnione wypadki opisane w regulacji art. 102 k.p.c. Sąd Rejonowy prawidłowo uznał powódkę za przegrywającą sprawę i zastosował prawidłowe przepisy prawa. Dlatego też zarzuty zażalenia są bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 2 k.p.c. , należało orzec jak w sentencji. SSO Roman Troll SSO Lucyna Morys – Magiera SSO Artur Żymełka