Sad powszechny, V ACz 1221/13

Sygn. akt V ACz 1221/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSA Zofia Kołaczyk Sędziowie: SSA Urszula Bożałkińska SSA Anna Tabak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa F. S. przeciwko K. S. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach – Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt II C 14/11 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt V ACz 1221/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Gliwicach - na podstawie art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - odrzucił apelację powoda od wyroku tegoż Sądu z dnia 19 czerwca 2013 r., jako opłaconą po upływie ustawowego terminu. Na powyższe postanowienie powód wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia. Zdaniem skarżącego, art. 112 ust. 3 u.o.k.s.c. ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy w toku instancji sąd oddalił w całości wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis ten bowiem winien być interpretowany zgodnie z regułami wykładni celowościowej oraz podstawowymi zasadami postępowania cywilnego, w tym zasadą, iż wykonalne jest wyłączenie orzeczenie prawomocne. Wskazał, iż ustawodawca łącznie wymienia w powyższym przepisie postanowienie sądu I i II instancji, tymczasem, aby strony były związane orzeczeniem, musi ono być prawomocne. W ocenie skarżącego, postanowienie sądu I instancji o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, nie jest orzeczeniem ani prawomocnym, ani też natychmiast wykonalnym, bowiem może ono zastać zaskarżone, w terminie 7 dni, do sądu II instancji. Od daty zaś prawomocności tego orzeczenia rozpoczyna dopiero bieg termin siedmiodniowy do jego wykonania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, zaś rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W myśl art. 112 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: u.o.k.s.c. , jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma, na podstawie art. 130 k.p.c. Jednakże przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli jednak o zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancji, a strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a jeżeli postanowienie sądu drugiej instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia (ust. 3 art. 112 u.o.k.s.c. ). W niniejszej sprawie, powód zawarł w apelacji sporządzonej przez adwokata wniosek o zwolnienie ich od kosztów sądowych w zakresie opłaty od apelacji. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy zwolnił powoda od opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 1 000 zł, a w pozostałej części oddalił jego wniosek. Postanowienie powyższe zostało doręczone pełnomocnikowi powoda w dniu 26 sierpnia 2013 r. (akta sprawy k. 503). Zważyć należało, że ustawodawca w art. 112 u.o.k.s.c. – wbrew twierdzeniom skarżącego - nie ograniczył zastosowania normy w nim wyrażonej tylko do całkowitego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Częściowe oddalenie wniosku o zwolnienie strony od kosztów sądowych, którego konsekwencją jest konieczność uiszczenia przez stronę opłaty w części, z której nie została zwolniona, nie zmienia charakteru tej opłaty wynikającego z przepisów u.o.k.s.c. , określających jakiej opłacie podlega dane pismo procesowe. Zmienia się jedynie wysokość tej opłaty stosownie do postanowienia sądu określającego zakres zwolnienia strony od kosztów sądowych. Wysokość tej opłaty jest określona wprost w postanowieniu sądu o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych (tak jak w niniejszej sprawie) /por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I CZ 51/11, LEX nr 1274946/. W konsekwencji prawidłowo Sąd I instancji uznał, że termin do uiszczenia wymaganej opłaty sądowej od apelacji (w zakresie w jakim nie przyznano skarżącemu zwolnienia od kosztów tj. powyżej kwoty 1 000 zł) rozpoczął bieg w dniu 26 sierpnia 2013 r., tj. od daty doręczenia pełnomocnikowi powoda odpisu postanowienia tegoż Sądu z dnia 19 sierpnia 2013 r. w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i tym samym upłynął w dniu 2 września 2013 r. Ponieważ zaś powód uiścił opłatę dopiero w dniu 5 września 2013 r., to prawidłowo Sąd Okręgowy przyjął, że apelacja powoda została opłacona po terminie. Z tych przyczyn, skoro powód - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - nie opłacił apelacji w terminie o którym mowa w art. 112 ust. 3 u.o.k.s.c. , apelacja ta podlegała odrzuceniu na mocy art. 373 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. , co słusznie uczynił Sąd I instancji. Wobec powyższego, zażalenie – jako bezzasadne – podlegało oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.