Sad powszechny, I C 2361/16

Sygn. akt I C 2361/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 03 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Lidia Staśkiewicz Protokolant: S. T. po rozpoznaniu w dniu 03 lipca 2017 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa M. T. przeciwko J. S. o zapłatę

1. oddala powództwo;
2. nie obciąża powoda M. T. kosztami procesu. Sygn. akt I C 2361/16 UZASADNIENIE Powód M. T. wniósł o zasądzenie od pozwanej (...) spółki jawnej z siedzibą w S. na swoją rzecz kwoty 10.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 72,90 zł tytułem refundacji kosztów leczenia z odsetkami ustawowymi od dnia 23.10.2013 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu. W uzasadnieniu powód podał, że w dniu 09 lutego 2013 r. poślizgnął się na oblodzonym chodniku przy ul. (...) w S. , doznając obrażenia prawej ręki. Wspólnota Mieszkaniowa „ S. – (...) ”, na terenie której doszło do zdarzenia, miała zawartą z pozwanym umowę, na mocy której pozwany odpowiedzialny był za utrzymanie czystości i porządku na terenie Wspólnoty. W wyniku upadku powód doznał złamania nasady dalszej kości promieniowej prawej z przemieszczeniem odłamu obwodowego kości promieniowej w kierunku grzbietowym. Powód do dnia dzisiejszego odczuwa skutki upadku, a jego ręka nie jest w pełni sprawna (pozew k. 2-8). Pozwany (...) spółka jawna z siedzibą w S. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany podniósł, że powód nie wykazał istnienia w obrocie prawnym takiego podmiotu jak „Wspólnota Mieszkaniowa S. – (...) ”, jak również nie wykazał stosownymi dokumentami, że chodnik na którym powód się poślizgnął rzeczywiście należy do Wspólnoty Mieszkaniowej „ S. – (...) ”. Dalej pozwany – powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – zakwestionował, aby chodnik, na którym doszło do zdarzenia objęty był obowiązkiem utrzymania go w należytym stanie w okresie zimowym przez wskazywaną wspólnotę mieszkaniową. Pozwany z ostrożności zarzucił również nieważność umowy zawartej między wspólnotą a pozwanym z uwagi na brak uchwały właścicieli lokali o wyrażeniu zgody na zawarcie takiej umowy i o udzieleniu zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Konsekwencją powyższego jest brak możliwości zwolnienia się przez wspólnotę z odpowiedzialności za powstałą szkodę na podstawie art. 429 kc , a co za tym idzie brak legitymacji biernej pozwanego. Pozwany zakwestionował również wysokość dochodzonego przez powoda roszczenia (odpowiedź na pozew k. 111-115). W toku sprawy doszło do przekształcenia podmiotowego po stronie pozwanej polegającego na przejęciu majątku (...) spółki jawnej w S. przez J. S. (pismo pozwanej k. 290-294). W dniu 1 grudnia 2014 r. tut. Sąd wydał wyrok wstępny w przedmiotowej sprawie uznając roszczenie za usprawiedliwione w zasadzie (wyrok wstępny k. 195). Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 415 kc w zw. z art. 429 kc , art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach , art. 6, art. 7 ust. 1 i art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali , art. 4 pkt 6 w zw. z art. 20 ustawy o drogach publicznych, art. 6 kc oraz art. 232 kpc i art. 233 § 1 kpc . W uzasadnieniu pozwany podkreślił, że szkice sytuacyjne i dokumentacja fotograficzna zawarta w aktach sprawy jednoznacznie wskazują, że w rejonie chodnika, na którym poślizgnął się powód znajduje się nie tylko Wspólnota Mieszkaniowa „ S. – (...) ”, ale także inne wspólnoty mieszkaniowe ( S. – (...) , S. – (...) , S. – G. 9A, S. – (...) ) oraz teren należący do Miasta S. (przedszkole), przy czym ani jeden z budynków tych wspólnot nie przylega bezpośrednio do chodnika, na którym upadł powód. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania (apelacja k. 205-211). Wyrokiem z dnia 08 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Słupsku w sprawie IV Ca 156/15 uchylił zaskarżony wyrok. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że w niniejszej sprawie nie została wyjaśniona kwestia, czyją własnością była nieruchomość przylegająca do chodnika, na którym doszło do upadku powoda. Sąd Okręgowy wskazał dalej, że sąd I instancji powinien prowadzić postępowanie zmierzające do ustalenia, w jakim dokładnie miejscu doszło do zdarzenia oraz do ustalenia rzeczywistego właściciela nieruchomości przylegającej do chodnika, na którym upadł powód, który to właściciel mógłby odpowiadać na podstawie ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku wraz z ustnymi motywami rozstrzygnięcia k. 244-245). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 09 lutego 2013 r. około południa M. T. poślizgnął się na osiedlowym chodniku na wysokości budynku należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w S. , ok. 6 m od furtki prowadzącej na osiedlowy plac zabaw. Chodnik ten jest oddzielony pasami zieleni zarówno od ogrodzonego placu zabaw jak i budynku mieszkalnego przy ul. (...) . Przedmiotowy chodnik biegnie przez całe osiedle od bloku przy ul. (...) do ul. (...) . Każdy blok stanowi osobną wspólnotę mieszkaniową. Wzdłuż chodnika znajduje się również przedszkole miejskie (...) oddalone ok 10 m od miejsca upadku powoda. Dowód: pismo M. T. z dnia 18.02.2013 r. – k. 23, zeznania świadków: M. Ł. – k. 134, K. G. – k. 189-190, zeznania powoda w charakterze strony – k. 192-193, protokół oględzin miejsca zdarzenia wraz ze szkicem – k. 377-
3. W dniu zdarzenia chodnik był pokryty w niektórych miejscach lodem i przyprószony śniegiem. M. T. poślizgnął się w oblodzonym miejscu. Dowód: pismo M. T. z dnia 18.02.2013 r. – k. 23, zeznania świadków: M. Ł. – k. 134, J. N. – k. 135-136, K. G. – k. 189-190, zeznania powoda w charakterze strony – k. 192-
4. Na skutek upadku powód doznał złamania prawej ręki. Pierwsza pomoc medyczna została udzielona powodowi w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Wojewódzkiego Szpitala (...) w S. , gdzie nastawiono złamanie w znieczuleniu ogólnym i unieruchomiono rękę gipsem na okres 4 tygodni. Zalecono dalsze leczenie w (...) oraz Poradni Lekarza POZ, a także farmakoterapię, po czym wypisano powoda ze szpitala. Dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.02.2013 r. – k. 37, zgoda na znieczulenie – k. 34, wynik badania rtg z dnia 09.02.2013 r. – k. 38, ocena stanu zdrowia pacjenta – k. 39-40, historia choroby z Wojewódzkiego Szpitala (...) w S. – k. 41-54v. M. T. kontynuował leczenie w (...) . Dwukrotnie uzyskał skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne. Dowód: historia choroby z (...) – k. 29-32, , skierowanie na fizjoterapię z dnia 02.04.2013 r. i z dnia 26.04.2013 r. – k. 28,
5. M. T. przez pierwsze trzy miesiące po zdarzeniu wymagał pomocy osób trzecich. W wykonywaniu czynności dnia codziennego pomagała powodowi żona i sąsiadka B. F. . Dowód: zeznania świadków: G. T. – k. 137, B. F. – k. 135, zeznania powoda w charakterze strony – k. 192-
6. W dniu 08 listopada 2004 r. została podpisana pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową „ S. – (...) ” a (...) s.c. J. S. , M. S. umowa nr (...) dotycząca wykonania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na posesjach i klatkach schodowych budynków mieszkalnych. Do zakresu prac, jakie powinien wykonać wykonawca w celu zapewnienia porządku i czystości należało: 1) codzienne utrzymanie czystości klatek schodowych 2) mycie klatek schodowych raz na 2 tygodnie 3) mycie okien i lamperii dwa razy w roku – na zgłoszenie 4) sprzątanie korytarzy piwnicznych raz na miesiąc 5) bieżące opróżnianie korytarzy piwnicznych z odpadów wielkogabarytowych 6) codzienne utrzymanie czystości na terenach zewnętrznych 7) trzykrotne w roku koszenie trawników – na zgłoszenie 8) dwukrotne w roku przycinanie żywopłotów – na zgłoszenie 9) bieżące utrzymanie porządku w okresie zimowym, odgarnianie śniegu, posypywanie piaskiem – 4 godziny od ustania opadów. Dowód: umowa z dnia 08.11.2004 r. – k. 56-
7. Pismem z dnia 24 lipca 2013 r. (...) spółka z o.o. w L. w imieniu M. T. zgłosiła szkodę K. S. sp. j. w S. wnosząc o przyznanie kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i psychiczne związane z wypadkiem z dnia 09.02.2013 r. oraz kwoty 72,90 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych na leczenie. (...) spółka j. w S. odmówiła wypłaty odszkodowania, wskazując że w sposób należyty wywiązała się z umowy z dnia 08.11.2004 r. Dowód: pismo z dnia 22.10.2013 r. – k. 55, zgłoszenie szkody – k. 58-
8. K. – (...) ” s.c. (...) , M. S. została przekształcona w (...) spółkę jawną z siedzibą w S. . Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku przyznał powódce J. S. prawo do przejęcia majątku (...) spółki jawnej z siedzibą w S. z obowiązkiem rozliczenia się z M. S. . (...) spółka jawna z siedzibą w S. została wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS w dniu 17.09.2014 r. Dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 16.01.2014 r. – k. 292-294, wydruk z KRS – k.
9. Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zebranych w aktach sprawy dokumentów, którym dał wiarę wobec braku podstaw do zakwestionowania ich prawdziwości przez Sąd z urzędu oraz nie kwestionowania ich przez strony. Sąd oparł się również na zeznaniach przesłuchanych w sprawie świadków oraz powoda, którym dał wiarę w pełni jako korespondującym z pozostałym materiałem dowodowym w postaci zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu. Podstawą prawną zgłoszonego w stosunku do pozwanej roszczenia były art. 415 kc w zw. z art. 429 kc w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., Nr 1289). Zgodnie z powołanym art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Na użytek ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach definicja chodnika, zawarta w art. 5 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, ma charakter samodzielny i zupełny. Taki wniosek wynika z celu wprowadzenia tej definicji, która odnosi się wyłącznie do przewidzianego w w/w przepisie obowiązku sprzątania chodników z określonych zanieczyszczeń. Ustawodawcy chodziło w tym wypadku o uniknięcie ewentualnych wątpliwości co do sposobu rozumienia tego pojęcia i w rezultacie konieczności sięgania do regulacji zawartych w innych aktach prawnych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2007 r. w sprawie I ACa 1542/06, LEGALIS nr 746840). Przystępując do analizy zasadności roszczenia zgłoszonego przez powoda Sąd w pierwszej kolejności zważył, iż nie było pomiędzy stronami sporu co do faktu, iż w dniu 09 lutego 2013 r. powód, w wyniku upadku na chodniku, doznał obrażeń ciała w postaci złamania prawej ręki, z czym związane były cierpienia i dolegliwości. Sporna między stronami była natomiast przede wszystkim okoliczność, czy chodnik, na którym doszło do przedmiotowego zdarzenia, stanowił własność Wspólnoty Mieszkaniowej S. – (...) , a w konsekwencji czy na tej Wspólnocie spoczywał obowiązek utrzymania chodnika w okresie zimowym. W myśl ogólnej zasady wyrażonej w art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zgodnie z obowiązującą procedurą cywilną nie do sądu należy zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Innymi słowy sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności spornych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 kpc ). Obowiązek przedstawiania dowodów spoczywa bowiem na stronach ( art. 3 kpc ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 kpc ) spoczywa na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Powyższe stwierdzenia miały dla stron takie znaczenie, iż rzeczą powoda było wykazanie w niniejszym postępowaniu, iż chodnik w miejscu, w którym upadł powód w dniu 09 lutego 2013 r. należał do Wspólnoty Mieszkaniowej „ S. – (...) ” i że to na tej Wspólnocie ciążył obowiązek utrzymania chodnika w należytym stanie w okresie zimowym. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w ramach zakreślonych wnioskami stron, Sąd doszedł do wniosku, iż powództwo podlegało oddaleniu, albowiem strona powodowa nie sprostała ciążącemu na niej ciężarowi dowodu. Jak wynika z materiału dowodowego, w tym z wizji w terenie, w dniu 09 lutego 2013 r. M. T. poślizgnął się na osiedlowym chodniku na wysokości budynku należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w S. , ok. 6 m od furtki prowadzącej na osiedlowy plac zabaw . Chodnik ten jest oddzielony pasami zieleni zarówno od ogrodzonego placu zabaw, przedszkola jak i budynku mieszkalnego przy ul. (...) , nie przylegając bezpośrednio do nich. Przedmiotowy chodnik biegnie przez całe osiedle od bloku przy ul. (...) do ul. (...) . Każdy blok stanowi przy tym osobną wspólnotę mieszkaniową. Wzdłuż chodnika znajduje się również przedszkole miejskie (...) oddalone ok 10 m od miejsca upadku powoda. Biorąc zatem pod uwagę specyficzne uwarunkowania tego miejsca i wielość zlokalizowanych tam nieruchomości, a przede wszystkim bliskość w miejscu upadku innej nieruchomości – w postaci miejskiego placu zabaw i przedszkola, rzeczą powoda było precyzyjne wykazanie w niniejszym postępowaniu granic nieruchomości należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej „ S. – (...) ”, czego powód nie uczynił. Powód nie zaoferował na tę okoliczność żadnych wniosków dowodowych. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż w orzecznictwie sądowym wyrażono również stanowisko, że chodnikiem położonym bezpośrednio przy granicy nieruchomości nie jest wyłącznie chodnik biegnący dosłownie wzdłuż granicy tej nieruchomości, w związku z czym oddzielenie chodnika od granicy nieruchomości innym gruntem (np. trawnikiem), nie zwalnia właściciela sąsiedniej nieruchomości od obowiązku utrzymania go w czystości i porządku, w tym zimowego utrzymania tego chodnika w stanie bezpiecznym dla przechodniów. Przy wykładni użytego w art. 5 ust.1 pkt 4 w/w ustawy pojęcia „bezpośrednio” należy uwzględniać podejście funkcjonalne i kontekst potoczny, przez co należy rozumieć – że chodnikiem położonym bezpośrednio przy nieruchomości jest także chodnik, znajdujący się niedaleko (w bezpośredniej bliskości) od granicy tej nieruchomości, zwłaszcza wówczas, gdy między tym chodnikiem a nieruchomością sąsiednią nie ma już innych nieruchomości, których właściciele w pierwszej kolejności mieliby obowiązek jego utrzymania we właściwym stanie (tak uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2007 r. w sprawie I ACa 1542/06, LEGALIS nr 746840). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z wielością nieruchomości w okolicy miejsca upadku, zatem podstawową kwestią było wykazanie granic nieruchomości należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej „ S. – (...) ”, a w konsekwencji wykazanie, że zimowe utrzymanie chodnika w tym miejscu należało do Wspólnoty Mieszkaniowej (...) , a nie do innego podmiotu. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i rozważania, zbędnym było odnoszenie się do innych zarzutów pozwanego, w tym ważności umowy nr (...) z dnia 08 listopada 2004 r. zawartej pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową „ S. – (...) ” a (...) s.c. J. S. , M. S. dotyczącej wykonania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na posesjach i klatkach schodowych budynków mieszkalnych, jak również zarzutu dotyczącego wysokości dochodzonego przez powoda roszczenia. Sąd biorąc pod uwagę charakter dochodzonego roszczenia, nie obciążył go kosztami procesu należnymi pozwanej, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 102 kpc .