z art. 180a kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk i za to po myśli art. 11 § 3 kk po zastosowaniu art. 37a kk na mocy art.
z art. 33 § 1 i 3 kk wymierza mu karę grzywny w wymiarze 130 (stu trzydziestu) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki za równoważną kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych; II. na mocy art. 42 § 3 kk orzeka wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio; III. na mocy art. 49 § 2 kk orzeka wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 10.000 zł (dziesięciu tysięcy złotych) na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (nr konta (...) ); IV. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem opłaty sądowej i obciąża go wydatkami poniesionymi w sprawie w wysokości 448,72 zł (czterysta czterdzieści osiem złotych siedemdziesiąt dwa grosze). Sygn. akt II K 292/16 UZASADNIENIE M. B.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Rypinie z 31 sierpnia 2015 roku w sprawie II K 76/15, za czyn popełniony 23 czerwca 2015 roku, orzeczono wobec niego karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata. Orzeczono ponadto środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat, grzywnę i świadczenie pieniężne. Na skutek skazania w przedmiotowej sprawie Starosta G. - (...) na mocy decyzji z 15 lutego 2016 roku cofnął M. B.
180a kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk . W tym zakresie sąd stanął na ugruntowanym już w orzecznictwie poglądzie, iż opis czynu z art. 244 kk w pełni zawiera się w znamionach czynu stypizowanego w art.
np. wyrok SN z 16.01.2014 r., V KK 213/13, Lex 1418900). Ze względu na to, iż wniosek o uzasadnienie dotyczył orzeczenia o karze, odstąpiono od szczegółowego omówienia kwestii oceny prawnej czynu oskarżonego. Zasadnym natomiast wydaje się wskazanie na wnioski prokuratora dotyczące kary i środków karnych. Oskarżyciel publiczny wystąpił o orzeczenie wobec oskarżonego: - kary 1 roku pozbawienia wolności; - dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych; - świadczenia pieniężnego w wysokości 15.000 złotych; - zasądzenie opłaty i wydatków w sprawie (k.127-128). Warto w związku z tym wskazać, iż jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego propozycje dotyczące kary i świadczenia pieniężnego przedstawione przez prokuratora były łagodniejsze dla oskarżonego (kara 10 miesięcy pozbawienia wolności, świadczenie pieniężne 10.000 złotych). Dla zmiany stanowiska w tym względzie trudno znaleźć racjonalne wytłumaczenie, zwłaszcza że w trakcie postępowania sądowego ujawniono okoliczności, które przemawiały raczej za łagodniejszym potraktowaniem oskarżonego. Po popełnieniu zarzucanego mu czynu M. B.
to 12%, art.
to 10% całości skazań na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Dalej projektodawca zauważa, iż niemal połowa osadzonych w zakładach karnych (na 85 000 osób) przebywa tam ze względu na zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności wcześniej zawieszonej, a na odbycie kary pozbawienia wolności - z różnych powodów - oczekuje ok. 70 000 osób. W cytowanym uzasadnieniu projektu ustawy wskazano ponadto na strukturę kar orzekanych w Polsce, zestawiając ją z danymi dotyczącymi krajów Unii Europejskiej. I tak, w większości krajów Unii Europejskiej proporcje orzekanych kar przedstawiają się zupełnie inaczej - o ile w Polsce wskaźnik grzywien samoistnych od kilkunastu lat utrzymuje się na poziomie ok. 20%, to np. w Wielkiej Brytanii wynosi on powyżej 70%, a w Niemczech powyżej 80%. Z kolei wskaźnik kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania w Polsce utrzymuje się w granicach 60%, a w krajach takich jak Niemcy, Wielka Brytania, Holandia - znacznie poniżej 20%. Dodać należy, że w krajach skandynawskich w kategorii kar bezwzględnego pozbawienia wolności dominujący charakter mają kary krótkoterminowe. Zwraca uwagę nie tylko relatywnie niski poziom obecności samoistnych grzywien w stosunku do innych państw europejskich w strukturze orzekanych kar (Polska 21%, a np. Belgia 91%), lecz także bardzo nieduża wysokość orzekanych kar tego rodzaju, nawet przy uwzględnieniu ograniczonej zamożności polskiego społeczeństwa. Jedynie 4% orzekanych grzywien przekracza średni dochód miesięczny, a tylko 1% skazań na grzywnę za przestępstwa przekracza górną granicę grzywny przewidzianej za wykroczenia, czyli 5.000 zł. Projektodawca zauważa także słusznie, że mimo dość czytelnej aksjologii Kodeksu karnego , sądy nie sięgają dostatecznie często po tzw. kary wolnościowe (grzywnę i karę ograniczenia wolności). Tak szerokie przedstawienie motywów powołanej ustawy z 20 lutego 2015 roku stanowić winno wstęp do rozważań dotyczących kary w przedmiotowej sprawie. Oczywiście, ze względu na obecną treść art. 69 § 1 kk nie mogła to być kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby. Jak już wskazano bowiem, pierwsze skazanie przez Sąd Rejonowy w Rypinie opiewało na taką karę. Sąd w powołanej sprawie nie pokusił się np. o orzeczenie kary grzywny, mimo iż oskarżony jest osobą czynną zawodowo. Orzeczenie obecnie kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania w wymiarze proponowanym przez prokuratora (1 rok) oznaczałoby in praxi, iż oskarżony zostałby osadzony w jednostce penitencjarnej na okres 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności w sprawie SR w Rypinie byłoby bowiem obligatoryjne ( art. 75 § 1 kk ). Tym samym wyrok zgodny z żądaniem prokuratora wpisywałby się w trudną do zaakceptowania dotychczasową praktykę sądów w zakresie reakcji na zjawisko drobnej i średniej przestępczości. Taka polityka karania doprowadziła do nadmiernej prizonizacji i stanu, w którym wobec znacznej części społeczności więziennej można było orzec sankcje o charakterze wolnościowym. Sąd nie podziela przy tym stanowiska oskarżyciela publicznego, iż w przedmiotowej sprawie tylko kara pozbawienia wolności jest w stanie spełnić cele zapobiegawcze i wychowawcze, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa ( art. 53 § 1 kk ). Prokurator zdaje się nie dostrzegać także, iż w wypadku przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat, ustawodawca wyraźnie daje prymat sankcjom o charakterze wolnościowym. Kara pozbawienia wolności stanowi swoiste ultima ratio, a więc środek ostatecznej potrzeby, który należy orzekać tylko wtedy kiedy inna kara lub środek karny nie może spełnić celów kary ( art. 58 § 1 kk ). Błędne jest założenie, iż po uprzednim orzeczeniu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem i niepomyślnym przebiegu okresu próby, konieczne jest orzeczenie kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jako sankcji surowszej. Zważyć w związku z tym trzeba, iż kara pozbawienia wolności orzekana w reżimie probacyjnym jest na ogół odbierana przez skazanych jako mało dolegliwa. Sama kara nie jest bowiem wykonywana. Tak też było w sprawie SR w Rypinie. Dość wskazać, iż poza obligatoryjnym świadczeniem pieniężnym, obok kary pozbawienia wolności orzeczono symboliczną wręcz karę grzywny w łącznej kwocie 600 złotych, co stanowiło mniej niż połowę miesięcznego wynagrodzenia netto oskarżonego. Nie dziwi zatem, iż oskarżony „nie odczuł” tak skonstruowanego orzeczenia jako dolegliwego. Wyrok nie mógł w związku z tym spełnić celów wychowawczych i prewencyjnych, zwłaszcza że nie towarzyszyły mu żadne obowiązki o charakterze probacyjnym. W ocenie sądu w niniejszej sprawie kara musi być dolegliwa na tyle, aby oddać społeczną szkodliwość czynu i stopień winy oskarżonego. Sąd nie bagatelizuje przy tym wagi czynu oskarżonego i zagrożenia, jakie niosło jego zachowanie. Stwierdzono wszak, iż w momencie prowadzenia pojazdu M. B.
z art. 33 § 1 i 3 kk orzeczono wobec oskarżonego karę grzywny w wymiarze 130 stawek dziennych po 50 złotych stawka. Tak orzeczona kara stanowi realną dolegliwość dla oskarżonego. Stanowi równowartość prawie pięciu jego miesięcznych wynagrodzeń. Będzie zatem ciężarem, który oskarżony odczuje w swoim budżecie. Liczba stawek oddaje przy tym wagę czynu, uniemożliwiając zarazem zamianę grzywny na pracę społecznie użyteczną ( art. 45 kkw ). Oskarżony jest zatem zmuszony do wykonania kary w pierwotnej postaci. W innym bądź razie zaktualizuje się orzeczenie o zastępczej karze pozbawienia wolności. Wysokość stawki dostosowano z kolei do dochodów sprawcy, jego warunków osobistych, rodzinnych oraz stosunków majątkowych. Sąd miał przy tym na uwadze, iż oskarżony zaciągnął wraz z żoną kredyt hipoteczny w kwocie 206.500 złotych. Wybór rodzaju kary i jej wymiar wiązał się także z rozważaniami na temat konsekwencji orzeczenia bezwzględnej kary pozbawienia wolności. Zważyć w związku z tym trzeba, iż jej orzeczenie wiązałoby się z utratą pracy przez oskarżonego oraz jego długotrwałą izolacją na koszt państwa. Dodać należy, iż obecnie miesięczny koszt utrzymania osadzonego w jednostce penitencjarnej wynosi około 3.000 złotych. Również i ten argument przemawia za nieracjonalnością orzeczenia kary, o którą wnosił prokurator. Izolacja nie może być w tym wypadku – ze względu na charakter czynu - celem samym w sobie. W realiach niniejszej sprawy jeszcze raz należy podkreślić problem alkoholowy oskarżonego. Nie może bowiem budzić wątpliwości, iż to właśnie choroba alkoholowa stanowi główny powód konfliktu oskarżonego z prawem. Skoro tak to nie można pominąć milczeniem starań oskarżonego w walce z chorobą. Już po popełnieniu zarzucanego mu czynu oskarżony podjął leczenie odwykowe, przeszedł zabieg implantacji D. , zachowuje abstynencję. Okoliczności te uwzględniono przy wyborze rodzaju kary. Osadzenie oskarżonego w zakładzie karnym mogłoby starania te zniweczyć. Reasumując, w realiach niniejszej sprawy sąd nie znajduje racjonalnego uzasadnienia do orzeczenia wobec oskarżonego bezwzględnej kary pozbawienia wolności. Karą adekwatną do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu jest kara grzywny w wymiarze stanowiącym realną dolegliwość dla oskarżonego. Niejako dopełnieniem orzeczonej kary jest również orzeczone świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 złotych. Na skutek oczywistej omyłki wskazano przy tym jako podstawę jego orzeczenia art. 49 § 2 kk , podczas gdy winien nią być art. 43a § 2 kk . Orzeczenie świadczenia pieniężnego zwraca uwagę oskarżonego na problemy osób pokrzywdzonych przestępstwem. Zmusza do refleksji nad możliwymi konsekwencjami zachowania ustalonego w niniejszej sprawie. Stanowi dolegliwość ekonomiczną, która skutecznie zapobiega ponownemu popełnieniu przestępstwa. O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 627 kpk , zasądzając od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 650 złotych tytułem opłaty i obciążając go wydatkami w sprawie w kwocie 448,72 złotych. Orzeczenie w tej mierze uwzględnia wynik procesu, w którym ustalono sprawstwo oskarżonego. Poniesienie kosztów przez oskarżonego nie będzie wiązało się z istotnym uszczerbkiem w utrzymaniu oskarżonego i jego najbliższych. Oskarżony pracuje, osiąga stały dochód, podobnie jego żona. Dochód ten pozwala na obciążenie oskarżonego całością kosztów w sprawie.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.