← Polska

Sad powszechny, IV U 231/17

Sygn. akt IV U 231/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2017 r. Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie Wydział IV w składzie: Przewodniczący SSO Marek Przysucha Protokolant Małgorzata Kłosowicz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. w Częstochowie sprawy W. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do emerytury na skutek odwołania W. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 29 grudnia 2016 r. Nr (...)

  1. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemu W. M. prawo do emerytury poczynając od dnia 7 stycznia 2017 roku;
  2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. na rzecz ubezpieczonego W. M. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 231/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 grudnia 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu W. M. praw do emerytury. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rentowy podniósł, iż ubezpieczony nie spełnia warunków wymaganych w art. 32 z związku z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy na dzień 1 stycznia 1999 r. uznał za udowodnione okresy składkowe w wymiarze 25 lat, 3 miesiące i 10 dni, w tym 5 lat, 4 miesiące i 12 dni pracy wykonywanej w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. ZUS wskazał, iż nie uwzględnił do okresów czasu pracy w warunkach szczególnych okresów pracy: - od 24 czerwca 1974 r. do 31 lipca 1975 r. w (...) S.A. na stanowisku przygotowywacza szkieletów form na formierni, gdyż brak jest dostatecznych dokumentów potwierdzających wydziały i stanowiska pracy ubezpieczonego; - od 1 marca 1980 r. do 31 sierpnia 1986 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) na stanowisku spawacza podstawowego, ponieważ brak jest szczegółowych informacji na jakich wydziałach i stanowiskach wykonywana była praca przez ubezpieczonego; - od 24 września 1986 r. do 14 maja 1987 r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w R. na stanowisku spawacza z uwagi na wykonywanie pracy w charakterze członka spółdzielni a nie ma podstawie umowy o pracę; - od 3 sierpnia 1987 r. do 31 października 1989 r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w P. ” na stanowisku spawacza z uwagi na wykonywanie pracy w charakterze członka spółdzielni a nie ma podstawie umowy o pracę; - od 5 grudnia 1989 r. do 31 grudnia 1990 r. w (...) na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego, gdyż przechowawca nie jest uprawniony do wystawienia świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a nadto nie sposób określić, iż praca stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach; - od 2 stycznia 1991 r. do 7 maja 1991 r. w (...) Sp. z o.o. na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego, gdyż przechowawca nie jest uprawniony do wystawienia świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a nadto nie sposób określić, iż praca stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach, jednocześnie brak jest informacji o obowiązkach na danym stanowisku oraz o charakterze działalności zakładu pracy; - od 8 maja 1991 r. do 30 kwietnia 1994 r. w (...) Sp. z o.o. na stanowisku spawacza elektrycznego i spawacza gazowego, gdyż przechowawca nie jest uprawniony do wystawienia świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a z załączonej dokumentacji nie można stwierdzić czy praca wykonywana była stale oraz pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, jednocześnie brak jest informacji o obowiązkach na danym stanowisku oraz o charakterze działalności zakładu pracy; - od 19 czerwca 1997 r. do 31 grudnia 1997 r. w Odlewnie (...) S.A. z uwagi na przedłożenie dwóch świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 8 lutego 2001 r. oraz z dnia 30 czerwca 2005 r., gdzie wskazano rozbieżne stanowiska pracy; - od 3 sierpnia 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. w (...) Sp. z o.o. z uwagi na brak informacji o zakresie obowiązków ubezpieczonego na stanowisku ślusarz-spawacz oraz jaki był charakter zakładu pracy. Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony. Domagał się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury oraz zasądzenie od organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wnosił o uwzględnienie do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów: - od 24 czerwca 1974 r. do 31 lipca 1975 r. w (...) S.A. na stanowisku przygotowywacza szkieletów form na formierni, - od 1 marca 1980 r. do 31 sierpnia 1986 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) na stanowisku spawacza podstawowego, - od 24 września 1986 r. do 14 maja 1987 r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w R. na stanowisku spawacza, - od 3 sierpnia 1987 r. do 31 października 1989 r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w P. ” na stanowisku spawacza, - od 5 grudnia 1989 r. do 31 grudnia 1990 r. w (...) na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego, - od 2 stycznia 1991 r. do 7 maja 1991 r. w (...) Sp. z o.o. na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego, - od 8 maja 1991 r. do 30 kwietnia 1994 r. w (...) Sp. z o.o. na stanowisku spawacza elektrycznego i spawacza gazowego, - od 19 czerwca 1997 r. do 31 grudnia 1997 r. w Odlewnie (...) S.A. Oddział - od 3 sierpnia 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. w (...) Sp. z o.o. na stanowisku ślusarz-spawacz. Dla potwierdzenia charakteru swojej pracy wnosił o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: W. M. urodził się (...) , wniosek o emeryturę zgłosił w dniu 12 grudnia 2016 r. Organ rentowy uznał za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe i nieskładkowe w wymiarze 25 lat, 4 miesięcy i 22 dni, w tym 5 lat, 4 miesiące i 12 dni pracy wykonywanej w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (od 1 sierpnia 1975 r. do 25 kwietnia 1977r., od 12 maja 1979 r. do 31 stycznia 1980 r., od 3 lipca 1995 r. do 10 września 1995 r., od 11 września 1995 r. do 11 czerwca 1996 r.). Odwołujący nie jest członkiem OFE. Ubezpieczony ukończył (...) Szkołę (...) , gdzie nabył specjalność spawacza gazowego i elektrycznego w 1974 r. Ukończył również ponadpodstawowy kurs spawania gazowego w 2004 r. Początkowo ubezpieczony w okresie od 24 czerwca 1974 r. do 31 lipca 1975 r. był zatrudniony w (...) S.A. na stanowisku przygotowywacza szkieletów form na formierni. Następnie ubezpieczony pracował na stanowisku spawacza podstawowego w (...) Przedsiębiorstwie (...) od 1 marca 1980 r. do 31 sierpnia 1986 r. 1 marca 1980 r. do 31 sierpnia 1986 r. W okresie od 24 września 1986 r. do 14 maja 1987 r. był członkiem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w R. na stanowisku spawacza. Następnie w okresie od 3 sierpnia 1987 r. do 31 października 1989 r. był członkiem w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w P. ” również na stanowisku spawacza. Ponadto w okresie od 5 grudnia 1989 r. do 31 grudnia 1990 r. w (...) pracował na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego. Również na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego pracował w okresie od 2 stycznia 1991 r. do 7 maja 1991 r. w (...) Sp. z o.o. W okresie od 8 maja 1991 r. do 30 kwietnia 1994 r. ubezpieczony zajmował stanowisko spawacza elektrycznego i spawacza gazowego w (...) Sp. z o.o. Następnie w okresie od 19 czerwca 1997 r. do 31 grudnia 1997 r. pracował w Odlewnie (...) S.A. Oddział gdzie zajmował stanowisko spawacza, upalacza, oczyszczacza. W okresie od 3 sierpnia 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. ubezpieczony zajmował stanowisko ślusarza-spawacza w (...) Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
  3. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa (ust. 2). Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których nowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust.
  4. Ust. 2 art. 32 ustawy stanowi, iż za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. W ust. 4 powołanego art. 32 ustawy wskazano, iż wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych tj. rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla mężczyzny okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat /§ 3/. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 60 lat, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych /§ 4 ust. 2/. Praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku /§ 2 ust. 1/. Ubezpieczony spełnia wszystkie powołane wyżej warunki do uzyskania prawa do emerytury, bowiem do dnia 1 stycznia 1999 r. osiągnął okres pracy w wymiarze ponad 25 lat, w tym ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych oraz w dniu 7 stycznia 2017 r. ukończył 60 lat. Ponadto odwołujący nie jest członkiem OFE. Sąd uznał w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż w okresie zatrudnienia w (...) S.A. od 24 czerwca 1974 r. do 31 lipca 1975 r. (1 rok, 1 miesiąc, 7 dni) ubezpieczony stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym, atomowowodorowym, który to rodzaj prac wymieniony jest w dziale XIV, poz. 12 wykazu A załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.). Ponadto Sąd uznał, iż w okresie zatrudnienia od 1 marca 1980 r. do 31 sierpnia 1986 r. (6 lat, 6 miesięcy) w (...) Przedsiębiorstwie (...) ubezpieczony stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym, atomowowodorowym, który to rodzaj prac wymieniony jest w dziale XIV, poz. 12 wykazu A załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.). W dalszej kolejności Sąd ustalił, iż ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 5 grudnia 1989 r. do 31 grudnia 1990 r. (1 rok, 27 dni) w (...) stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym, atomowowodorowym, który to rodzaj prac wymieniony jest w dziale XIV, poz. 12 wykazu A załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.). Następnie Sąd ustalił, iż ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 2 stycznia 1991 r. do 7 maja 1991 r. (4 miesiące, 7 dni) w (...) Sp. z o.o. stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym, atomowowodorowym, który to rodzaj prac wymieniony jest w dziale XIV, poz. 12 wykazu A załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.). Nadto Sąd ustalił, iż ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 8 maja 1991 r. do 30 kwietnia 1994 r. (2 lata, 11 miesięcy, 24 dni) w (...) Sp. z o.o. stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym, atomowowodorowym, który to rodzaj prac wymieniony jest w dziale XIV, poz. 12 wykazu A załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.). W dalszej kolejności Sąd ustalił, iż ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 19 czerwca 1997 r. do 31 grudnia 1997 r. (6 miesięcy, 12 dni) w Odlewnie (...) S.A. Oddział stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym, atomowowodorowym, który to rodzaj prac wymieniony jest w dziale XIV, poz. 12 wykazu A załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.). Końcowo Sąd ustalił, iż ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 3 sierpnia 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. (4 miesiące, 29 dni) w (...) Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym, atomowowodorowym, który to rodzaj prac wymieniony jest w dziale XIV, poz. 12 wykazu A załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.). Z zeznań świadków wynika, iż ubezpieczony w powyższych okresach pracował jako spawacz cały czas i pełnym wymiarze czasu pracy. Zeznania świadków są spójne i nie budzą wątpliwości Sądu. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem dla oceny czy pracownik w danym okresie wykonywał prace w warunkach szczególnych istotny jest charakter jego pracy i wykonywane czynności, co w ocenie Sądu zostało przez ubezpieczonego wykazane. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wskazuje, że w powyższych okresach ubezpieczony faktycznie stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawalnicze. Jak wskazują świadkowie praca w (...) Przedsiębiorstwie (...) na stanowisku spawacza odbywała się w ciężkich i szkodliwych warunkach. Natomiast praca ubezpieczonego w (...) , (...) Sp. z o.o. oraz (...) Sp. z o.o. polegała na spawaniu gazowym jak i elektrycznym, w tym również ciężkich walców, rur na różnych wydziałach oraz w delegacjach. W dalszej kolejności należy wskazać za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2011 r., sygn. akt I UK 384/11, iż okres zatrudnienia w rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie jest zaliczany do pracy w szczególnych warunkach wymaganych do uzyskania wcześniejszej emerytury. Jej członek nie jest bowiem pracownikiem, a tylko on ma prawo do takiego świadczenia. Zatem okres członkostwa ubezpieczonego w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w R. od 24 września 1986 r. do 14 maja 1987 r. oraz w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w P. ” od 3 sierpnia 1987 r. do 31 października 1989 r. na stanowiskach spawacza nie stanowią podstawy do zaliczenia okresu pracy w szczególnych warunkach wymaganych ubezpieczonego. Stosownie do art. 2 k.p. , pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Gdyby zatem ubezpieczony w spornym okresie świadczył pracę na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, to nie byłoby przeszkód, aby okresy te uznane zostały za pracę w warunkach szczególnych, bez potrzeby przeprowadzania analizy porównawczej sposobu wykonywania pracy w odniesieniu do stosunku pracy. Wnioskodawca byłby wtedy bez wątpienia pracownikiem w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jednakże, że ustawodawca nie przewidział w rolniczej spółdzielni produkcyjnej formy zatrudnienia występującej w spółdzielni pracy, w których stosunek pracy pomiędzy spółdzielnią a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą umowę o pracę. Zatrudnienie członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej w tej spółdzielni wynika ze stosunku członkostwa, a nie ze spółdzielczej umowy o pracę. Należy wskazać, iż powyższe okresy pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wynoszą 12 lat, 11 miesięcy, 16 dni co wraz z uznanymi przez ZUS okresami wynoszącymi 5 lat, 4 miesiące, 12 dni pracy warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze daje ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Reasumując uwzględnione w niniejszym postępowaniu okresy pracy w warunkach szczególnych, łącznie z okresami uznanymi wcześniej przez ZUS, stanowią ponad 15 lat. Spełnia również pozostałe warunki do uzyskania emerytury. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji w oparciu o powołane przepisy oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804), a także § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1667).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.