Sygn. akt V U 205/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński Protokolant : star. sekr. sądowy Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. w Legnicy sprawy z wniosku J. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę na skutek odwołania J. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 4 listopada 2016 r. znak (...) zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 4 listopada 2016 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy J. G. prawo do emerytury od dnia 20 stycznia 2016 roku. SSO Krzysztof Główczyński Sygn. akt V U 205/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 04 listopada 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił wnioskodawcy J. G. prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczony udowodnił 8 lat, 6 miesięcy i 17 dni okresów pracy w szczególnych warunkach wobec wymaganych 15 lat. Jednocześnie do stażu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczył okresów jego zatrudnienia: - od 19 grudnia 1984 r. do 13 października 1986 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L. , ponieważ w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 31 maja 1989 r. stanowisko pracy oraz rodzaj pracy nie jest zgodny z podanym w zarządzeniu resortowym Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 01 lipca 1983 r., - od 01 czerwca 1989 r. do 31 grudnia 1993 r. w (...) w L. ze względu brak świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. G. wskazując, że w szczególnych warunkach pracował także w Niemczech. W odpowiedzi na powyższe odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z przedłożonymi wraz z odwołaniem świadectwami pracy w szczególnych warunkach - od 19 grudnia 1984 r. do 13 października 1986 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L. , - od 01 czerwca 1989 r. do 31 grudnia 1993 r. w (...) – A. S. we W. organ rentowy ustalił, że ubezpieczony posiada 10 lat, 4 miesiące i 13 dni okresów pracy w szczególnych warunkach, po uwzględnieniu okresu od 19 grudnia 1984 r. do 13 października 1986 r. Ponadto organ rentowy podał, iż nie ma podstaw do uwzględniania jako okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia ubezpieczonego od 01 czerwca 1989 r. do 31 grudnia 1993 r. w (...) w L. na stanowisku kierowcy samochodu S. o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, od 01 czerwca 1989 r. do 31 grudnia 1993 r. na podstawie zaświadczenia A. S. prowadzącego działalność gospodarczą (...) z uwagi na braki formalne przedłożonego zaświadczenia. Jednocześnie Oddział ZUS stwierdził, że nawet uwzględnienie powyższego okresu w całości nie pozwoli na ustalenie, ze ubezpieczony posiada co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach, ze wskazaniem, że w spornym okresie J. G. przebywał na zasiłkach chorobowych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. G. , ur. (...) , wiek 60 lat osiągnął w dniu (...) r., na dzień 01.01.1999 r. wykazał 26 lat, 9 miesięcy i 11 dni okresów składkowych, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i w uwzględnionych w postępowaniu przed organem rentowym w okresach: - od 21 maja 1975 r. do 29 sierpnia 1975 r. i od 17 października 1975 r. do 28 lutego 1976 r. w Zakładach (...) w N. , - od 19 października 1981 r. do 15 grudnia 1984 r. w Przedsiębiorstwie (...) w L. , - od 19 grudnia 1984 r. do 13 października 1986 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L. - 02 marca 1994 r. do 26 czerwca 1996 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L. , - od 04 lipca 1996 r. do 31 grudnia 1998 r. w Przedsiębiorstwie (...) w L. , udokumentował, według ustaleń organu rentowego łącznie 10 lat, 4 miesiące i 13 dni okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach. (o k o l i c z o ś ć n i e s p o r n a) W czasie od 01 czerwca 1989 r. do 31 grudnia 1993 r. J. G. pracował w Przedsiębiorstwie (...) w L. , gdzie według świadectwa pracy z dnia 31 grudnia 1993 r. i akt osobowych zajmował stanowisko kierowcy. Podstawę tego zatrudnienia stanowił jego wniosek z dnia 04 maja 1989 r., w którym informując o posiadaniu prawa jazdy kategorii A,B,C,D,E wyraził wolę pracy w (...) w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego. Wnioskodawca był kierowcą samochodów marki „ S. ” i „ J. ”. D o w ó d: zeznania świadków: K. K. , e-protokół: 00:04:00-00:07:00, M. L. , e-protokół: 00:07:00-00:10:00, wyjaśnienia wnioskodawcy: e-protokół: 00:11:00-00:20:00, akta osobowe, w aktach emerytalnych: pismo z dnia 10 grudnia 2015 r., k. 15, zaświadczenie z dnia 22 listopada 2016 r. W związku z przedłożeniem przez J. G. w dniu 24 kwietnia 2017 r. nowych dokumentów potwierdzających dalszy okres pracy w szczególnych warunkach, organ rentowy stwierdził, iż zostanie zaliczony okres pracy od 01 czerwca 1989 r. do 31 grudnia 1993 r. w Przedsiębiorstwie (...) we W. , po przedłożeniu oryginału świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 24 listopada 2017 r., wystawionego przez (...) we W. oraz informacji na podstawie jakich dokumentów osobowo-płacowych zostało wystawione. D o w ó d: stanowisko komórki merytorycznej z dnia 31 maja 2017 r., k.
- W okresie od 30 marca 1976 r. do 14 sierpnia 1978 r. J. G. był zatrudniony w (...) Przedsiębiorstwie (...) (była NRD) w charakterze spawacza-ślusarza piecowego i mechanika piecowego i pracował przy utrzymaniu ruchu elektrowni. Była to elektrownia na węgiel brunatny. Wnioskodawca wykonywał prace remontowe nadmuchów do pieców na wysokości 9-36 metrów. W ramach tych prac w związku z koniecznością uzupełnienia blach, wycinał elementy z blachy, które następnie wymagały spawania. Każdy z 12 pieców miał po 12 młynów. Prace remontowe wykonywał cały czas, wykonując prace spawania elektrycznego i cięcia gazowego. Piece i młyny służyły do mielenia węgla brunatnego. Piece wyrzucały na wysokość 36 m pyły, które w piecu ulegały spalaniu i wytwarzały parę wodną do napędu bloków energetycznych. D o w ó d: wyjaśnienia wnioskodawcy, k. 76v., e-protokół: 00:11:00-20:00, w aktach emerytalnych: umowa o pracę, k. 25-26, świadectwo pracy, k. 27, tłumaczenie z języka niemieckiego, k.
- Sąd zważył, co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie albowiem ustalenie zaskarżonej decyzji wskazujące na brak wymaganych do najmniej 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach jest w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału nieuzasadnione. Zgodnie z treścią przepisu art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (01 stycznia 1999 r.) osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 . Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zgodnie z § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. z 1983 r., Nr. 10, poz. 49) okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Przewidziane w § 22 powołanego rozporządzenia ograniczenia dowodowe dotyczą wyłącznie postępowania przed organami rentowymi. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego (por. wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239). W sprawie bezsporny był fakt, iż na dzień 01.01.1999 r. wnioskodawca wykazał wymagane 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w dacie wydania decyzji przez organ emerytalny miał skończone 60 lat i nie jest członkiem OFE a także ostatecznie, na co wskazuje treść uzasadnienia odpowiedzi na pozew wraz z dodatkowo uwzględnionym okresem zatrudnienia od 19 grudnia 1984 r. do 13 października 1986 r., udokumentował łącznie 10 lat, 4 miesiące i 13 dni okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Sporną w świetle treści odwołania kwestią wymagają ustalenia Sądu było natomiast to, czy wnioskodawca w kwestionowanych nadal okresach zatrudnienia w: - Przedsiębiorstwie (...) od 01 czerwca 1989 r. do 31 grudnia 1993 r., w łącznym wymiarze 4 lat, 7 miesięcy i 1 dnia oraz - Przedsiębiorstwie (...) (w byłej NRD) od dnia 30 marca 1976 r. do 14 sierpnia 1978 r., w łącznym wymiarze 2 lat, 4 miesięcy i 16 dni wykonywał pracę w szczególnych warunkach i czy wraz z tymi okresami posiada wymagane 15 lat pracy w takich warunkach. W wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dni 07 lutego 1983 r. zawarto wykaz prac w szczególnych warunkach i w poszczególnych działach oraz pozycjach określono rodzaj prac, a nie nazwy stanowisk. Z tego względu należało przede wszystkim rozważyć, jakiego rodzaju prace wnioskodawca wykonywał w spornych okresach. W świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału uzasadniony jest wniosek, że w okresie zatrudnienia w (...) tj. od dnia 01 czerwca 1989 r. do 14 sierpnia 1978 r., J. G. będąc kierowcą samochodu ciężarowego marski „ S. ” wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego o masie całkowitej powyżej 3,5 tony, wymienione w stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. wykazie A, Dział. VIII, poz. 2 prace w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy wynika zarówno z dokumentów jak i zeznań świadków. Zebrany w sprawie materiał wskazuje także na szczególny charakter pracy wnioskodawcy jaką w czasie od 30 marca 1976 r. do 14 sierpnia 1978 r. wykonywał w elektrowni, w byłej NRD. Jak bowiem wynika z pisemnych dowodów tego zatrudnienia, J. G. wykonywał w oddziale (...) przy utrzymaniu ruchu III zmiany prace spawacza-ślusarza piecowego i mechanika piecowego. Jak wynika zaś z jego wyjaśnień, prace te wykonywał na oddziale będącym w ruchu, w którym jako podstawowe wykonywane są prace w szczególnych warunkach. Istnieją zatem w przekonaniu Sądu uzasadnione podstawy do uwzględnienia jako okresu pracy w szczególnych warunkach wymienionych w stanowiącym załącznik do wskazanego na wstępie powyższych rozważań rozporządzenia z dnia 07 lutego 1983 r. wykazie A, dział XIV, poz.
- Łącznie zatem wraz z niespornie udokumentowanymi okresami w łącznym wymiarze 10 lat, 4 miesięcy i 13 dni, J. G. udokumentował wymagane 15 lat okresów pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu wskazanych w uzasadnieniu przepisach. W uzupełnieniu należy wskazać, że o ile organ rentowy za niespornie ustalony przyjął udokumentowany wraz z dodatkowo uwzględnionym okresem pracy w (...) od 19 grudnia 1984 r. do 13 października 1986 r. łączny okres pracy w szczególnych warunkach w łącznym wymiarze 10 lat, 4 miesięcy i 13 dni, na co wskazuje treść uzasadnienia odpowiedzi na odwołanie (k. 7), to w przekonaniu Sądu ustalenie to jest błędne. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , uwzględniając uzasadnione odwołanie orzekł co do istoty sprawy.