Sygn. akt I C 578/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Magdalena Łukaszewicz Protokolant: st.sekr. sądowy Anita Topa po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. w Piszu sprawy z powództwa J. K. , I. K.
(1)przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę o r z e k a : I. Oddala powództwo. II. Odstępuje od obciążania powodów kosztami procesu. Sygn. akt C 578/16 UZASADNIENIE Powodowie J. K. i I. K.
(1)wystąpili z powództwem przeciwko Towarzystwu (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o zasądzenie kwoty 10 000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od 30 maja 2016 roku do dnia zapłaty tytułem świadczenia należnego zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia o numerze polisy NR (...) . W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że są spadkobiercami swojego syna P. K. , który zmarł 13 kwietnia 2016 roku w Klinice Intensywnej Terapii Kardiologicznej w W. na skutek niewydolności serca. Zdaniem rodziców zmarłego miało to związek z wypadkiem drogowym, który miał miejsce 09 kwietnia 2016 roku. Samochód marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , którym kierował P. K. , był ubezpieczony od następstw nieszczęśliwych wypadków na kwotę 10 000 złotych w Towarzystwie (...) S.A. , co według powodów stanowi podstawę do wypłaty świadczenia. Z tym stanowiskiem nie zgodziła się strona pozwana, która wniosła o oddalenie pozwu w całości. Swoje zdanie pozwana uzasadniła tym, że zgon P. K. nastąpił w wyniku choroby serca, a nie na skutek obrażeń powstałych w wyniku wypadku. Pozwany przyznał, że zmarły syn powodów był ubezpieczony określonym ubezpieczeniem. Wskazał jednak, iż zgodnie z rozdziałem 8 § 62 ust. 3 ogólnych warunków ubezpieczeń komunikacyjnych przyjętych uchwałą nr 6 zarządu (...) S.A. z dnia 20 listopada 2012 roku przedmiotem ubezpieczenia są następstwa nieszczęśliwych wypadków kierowcy i pasażerów pojazdu powstałe w związku z ruchem ubezpieczonego pojazdu, co według pozwanego nie miało miejsca w tym przypadku. Sąd ustalił, co następuje: P. K. zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wraz z rozszerzeniem o ryzyko następstw nieszczęśliwych wypadków w Towarzystwie (...) S.A o numerze polisy (...) . 09 kwietnia 2016 roku P. K. miał wypadek komunikacyjny, w wyniku którego został przewieziony do Szpitala w P. , gdzie rozpoznano u niego niewydolność wielonarządową. Z uwagi na zły stan zdrowia został przetransportowany do Kliniki Intensywnej Terapii Kardiologicznej, w której zmarł 13 kwietnia 2016 roku. (okoliczności bezsporne; dowód: polisa nr (...) k. 42-44, karta informacyjna z Kliniki Intensywnej Terapii Kardiologicznej w W. k. 4) Główną przyczyną zgonu P. K. były zmiany chorobowe w mięśniu sercowym i całym sercu. P. K. miał problemy zdrowotne związane z sercem i był zakwalifikowany do zabiegu przeszczepu tego organu. (dowód: opinia biegłych sądowych z zakresu kardiologii i medycyny sądowej k. 204-207, odpis protokołu Komendy Powiatowej Policji k. 58). Pismem z 30 maja 2016 roku Towarzystwo (...) S.A. w W. odmówiło wypłaty świadczenia z tytułu następstw nieszczęśliwych wypadków powołując się na ogólne warunki dobrowolnych ubezpieczeń. Zgodnie z regulacjami tam zawartymi ubezpieczenie dotyczy wyłącznie obrażeń powstałych w związku z ruchem ubezpieczonego pojazdu. (dowód: pismo z dn. 30.05.2016r. k. 5, wyciąg z ogólnych warunków dobrowolnych ubezpieczeń komunikacyjnych k. 45-46 obejmujący postanowienia dot. Ubezpieczenia (...) ). Sąd zważył, co następuje: Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków jest ubezpieczeniem dobrowolnym wobec czego zastosowanie ma art. 353 1 k.c. , który stanowi, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według własnego uznania, co wiąże się ze swobodą kształtowania warunków umowy i ogólnych warunków ubezpieczenia. W przypadku umowy ubezpieczenia od następstw od nieszczęśliwych wypadków obowiązuje zasada wyrażona w art. 12 ust. 3 ustawy o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. z 2003r., Nr 124, poz. 1151 ze zm.), która wymaga jednoznacznego i zrozumiałego formułowania warunków ubezpieczenia. Prawo do uzyskania świadczenia z umowy ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków zależne jest od ulegnięcia wypadkowi, który spowoduje skutki określone w warunkach umowy. Przedmiotem ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków są zatem skutki takie jak uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia powodujący trwały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć. Jak wynika z treści wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia zawartego 21 kwietnia 2016 roku przed notariuszem K. T. repetytorium A. numer (...) r., powodowie SA spadkobiercami P. K. . W przedmiotowej sprawie bezspornym był fakt zawarcia umowy ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków między synem powodów P. K. a Towarzystwem (...) S.A. z siedzibą w W. . Na podstawie treści tej umowy Sąd stwierdził, że dokument zawierający ogólne warunki ubezpieczenia został przedłożony P. K. wraz z deklaracją zgody przystąpienia do warunków tam wskazanych. W ocenie sądu warunki określone w umowie zostały wyrażone w sposób zrozumiały, więc syn powodów miał, a co najmniej powinien mieć świadomość zasad, na jakich umowa zostaje zawarta. Mając na uwadze jasne i konkretne zasady wyrażone w polisie Sąd nie znalazł podstaw by je kwestionować Zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia przyjętych uchwałą nr 6 zarządu (...) S.A. z 20 listopada 2012 roku pozwany ponosi odpowiedzialność za trwałe następstwa nieszczęśliwych wypadków kierowcy pojazdu i pasażerów, powstałe w związku z ruchem ubezpieczonego pojazdu, polegające na uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia, powodujące trwały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć. Pomiędzy wypadkiem komunikacyjnym P. K. z 9 kwietnia 2016 roku a jego śmiercią 13 kwietnia 2016 roku niewątpliwie istnieje związek czasowy z uwagi na kilkudniową odległość między tymi zdarzeniami. Nie jest to jednak okoliczność wystarczająca do uznania, że miał miejsce adekwatny związek przyczynowy, o którym stanowią ogólne warunki ubezpieczenia. Biegli sądowi powołani w sprawie wskazali, iż niemożliwym jest ustalenie, czy wjazd chorego do lasu był spowodowany całkowitą utratą czynności układu krążenia, czy też syn powodów był w tym momencie tylko z zaburzoną czynnością układu krążenia, a dopiero później doszło do całkowitej utraty tych czynności. Wydana na potrzeby niniejszej sprawy opinia biegłych z zakresu medycyny sądowej i kardiologii, o którą wnosiła strona powodowa, pozwoliła stwierdzić, że główną przyczyną zgonu P. K. były zmiany chorobowe w mięśniu sercowym i całym sercu. Biegli wskazali, że jedynie przyczyną poboczną, mniej istostną mogły być objawy stłuczenia płuc, co mogło pogłębić u chorego objawy niewydolności układu krążenia. Tym samym niemożliwe było ustalenie niewątpliwego związku przyczynowego pomiędzy wypadkiem komunikacyjnym a zgonem P. K. . Jak wynika z powyższego brak jest pewności (istnieje tylko prawdopodobieństwo), że zmiany pourazowe związane z wypadkiem komunikacyjnym, jakiemu uległ P. K. , w jakikolwiek sposób przyczyniły się do jego zgonu. Z całą pewnością nie były główną jego przyczyną. Sąd w pełni podziela opinię biegłych, bowiem spełnia ona stawiane wymogi i odzwierciedla staranność w badaniu zleconego zagadnienia oraz odpowiada w sposób zrozumiały na postawione pytanie, a przytoczona argumentacja jest w pełni przekonująca. Zauważyć należy, iż opinia biegłych podlega, jak i inne dowody, ocenie według art. 233 § 1 k.p.c , lecz odróżniają je szczególne kryteria oceny. Stanowią je: zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Opinia została sporządzona zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą specjalną. W szczególności biegli przy wydawaniu opinii dysponowali rozbudowaną dokumentacją medyczną zmarłego P. K. . Należy podkreślić, że wydana opinia nie była kwestionowana przez strony niniejszego procesu. Podsumowując stwierdzić należy, iż powodowie nie udowodnili, że przyczyną zgonu P. K. był wypadek komunikacyjny. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 k.c. ciężar dowodu istnienia związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zdarzeniem wywołującym szkodę spoczywa na osobie, która wywodzi z tego faktu skutki prawne, powodowie nie wykazali zaś istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy wypadkiem komunikacyjnym z 9 kwietnia 2016 roku a śmiercią P. K. w dniu 13 kwietnia 2016 roku. W świetle okoliczności niniejszej sprawy wskazane wyżej postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia oraz przepisy kodeksu cywilnego wyłączają odpowiedzialność pozwanego Towarzystwa (...) S.A z siedzibą w W. , zatem roszczenie I. i J. K. nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego też zostało oddalone. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu to strona przegrana ponosi koszty procesu. Odstępstwo od tej zasady stanowi art. 102 k.p.c. , którego zastosowanie pozwala na zasadzie słuszności nie obciążać przegrywającego kosztami w ogóle mając na uwadze szczególne okoliczności. To czy dana sytuacja ma charakter szczególny podlega swobodnej ocenie przez Sąd przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności konkretnej sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt V CZ 133/2012). W ocenie Sądu przedmiotowa sprawa ma charakter wypadku szczególnie uzasadnionego, który daje podstawę do nieobciążania strony powodowej kosztami procesu. Przepis art. 102 k.p.c. pozostawia – ze względów słuszności – sądowi pewną swobodę w przyznawaniu zwrotu kosztów procesu, w sytuacji gdyby zastosowanie zasady odpowiedzialności za wynik ( art. 98 k.p.c. ) nie dało się pogodzić z zasadami słuszności. Do kręgu okoliczności, które uzasadniają przesłankę wypadku szczególnie uzasadnionego zaliczyć należy zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, w tym charakter żądania poddanego rozstrzygnięciu sądu oraz subiektywne przekonanie strony o zasadności jej roszczeń, jak i fakty będące „na zewnątrz procesu”, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Należy wskazać, iż powodowie decydując się na wytoczenie przedmiotowego powództwa o wypłatę świadczenia, zgodnie z zawartą przez ich zmarłego syna umową dobrowolnego ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków, mieli prawo sądzić, że ich żądanie jest uzasadnione. Sąd wziął pod uwagę fakt, że pozwani utrzymują się z renty w kwocie 556,03 złotych przyznanej I. K.
(1). Powódka w związku z chorobą musi ponosić koszty leków i dojazdów do poradni lekarskiej. Należy podkreślić, że zła sytuacja majątkowa stanowiła już na wstępie procesu podstawę do zwolnienia od ponoszenia kosztów w całości. Sąd miał wzgląd na okoliczność, że dochodzone przez powodów roszczenie zaistniało po śmierci ich syna. Szczególnie trudna sytuacja życiowa i materialna przesądza o zastosowaniu odstępstwa od obciążania kosztami procesu z art. 102 k.p.c. .