Sygn. akt II Ca 621/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Dariusz Mizera po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy z powództwa S. K. przeciwko M. M. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 20 czerwca 2016 roku, sygn. akt I C 584/16 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu za instancję odwoławczą. D. M. Sygn. akt: II Ca 621/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa S. K. przeciwko M. M. o zapłatę oddalił powództwo. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego. Powód S. K. prowadził działalność gospodarczą pod firmą (...) od 1.09.2009 r. do 31.08.2014 r. Pozwanego M. M. łączyły z powodem S. K. 4 umowy zlecenia , zawarte na okres: pierwsza o numerze (...) od 17.04.2013 r. do 16.05.2013 r., druga o numerze (...) od 17.05.2013 r. do 16.06.2013 r„ trzecia o numerze (...) od 17.06.2013 r. do 30.06.2013 r. i czwarta o numerze (...) od 1.07.2013 r. do 31.07.2013 r. Z tytułu powierzonych przez zleceniodawcę zadań pozwany otrzymał wynagrodzenie brutto w wysokości 1736,79 zł na podstawie umowy nr (...) , 1736,79 zł na podstawie umowy nr (...) , 810,50 zł na podstawie umowy nr (...) oraz 1736,79 zł na podstawie umowy nr (...) . Pozwany zaakceptował przedstawiony mu przez zleceniodawcę zakres obowiązków, do których zaliczało się: pozyskiwanie nowych klientów i obsługa już pozyskanych, poszukiwanie hoteli, ośrodków konferencyjnych, wypoczynkowych pod zakwaterowanie klientów, poszukiwanie podwykonawców dla pozyskanych klientów, nawiązywanie współpracy z hotelami, ośrodkami konferencyjnymi, wypoczynkowymi na świadczenie przez przedsiębiorstwo powoda usługi, umieszczanie informacji dotyczących klientów w systemie CRM, codzienne raportowanie zrealizowanych działań na skrzynkę e-mail powoda oraz wspólne opracowywanie akcji marketingowych. Pełnomocnik powoda wezwał pozwanego do zapłaty pismem z dnia 24.07.2014r., w którym domagał się zapłaty kwot 1736,79 zł i 810,50 zł wynikających z zawartych umów zlecenia o numerach (...) . Mając takie ustalenia Sąd zważył, iż roszczenie jako przedawnione podlegało oddaleniu. Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie ( art. 734 § 1 ). W braku odmiennej umowy zlecenie obejmuje umocowanie do wykonania czynności w imieniu dającego zlecenie. Przepis ten nie uchybia przepisom o formie pełnomocnictwa ( art. 734 § 1 ). Zgodnie z art. 750 k.c. do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Strony niniejszego sporu łączyła umowa nienazwana o świadczenie usług, do której zastosowanie mają przepisy o zleceniu. Na podstawie art. 751 k.c. roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju przedawniają się z upływem lat dwóch; to samo dotyczy roszczeń z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom. W niniejszej sprawie bezsporna była okoliczność, że pozwanego i powoda łączyła umowa o świadczenie usług, do której zastosowanie mają przepisy o zleceniu. Bezspornie także pozwany otrzymał od powoda wynagrodzenie za świadczone na jego rzecz usługi. Sąd I instancji rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do wniosku, że pozwany skutecznie podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda. Zdaniem Sądu roszczenia powoda o zwrot wynagrodzenia przedawniają się na zasadach określonych w art. 751 k.c. Należy podkreślić, iż do przedawnienia roszczenia dającego zlecenie o zwrot nienależnie pobranego wynagrodzenia przepis art. 751 k.c. ma zastosowanie wtedy, gdy roszczenie to dotyczy czynności, które osoba przyjmująca zlecenie pełni stale, bądź wykonuje je w zakresie działalności przedsiębiorstwa. Zatem, aby stwierdzić, czy roszczenia podlegają przedawnieniu z upływem terminu dwuletniego, należało ustalić, że pozwany wykonywał czynności w sposób stały. Pojęcie „stale" oznacza wykonywanie czynności w sposób powtarzalny. W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 listopada 2004 r., o sygn. akt V CK 237/04 Sąd Najwyższy wskazał, iż przeciwieństwem stałego trudnienia się określonymi czynnościami (usługami), o którym mowa w art. 751 pkt 1 k.c. jest wykonywanie czynności danego rodzaju sporadycznie, dorywczo, nieregularnie. Stałe trudnienie się przez określoną osobę czynnościami danego rodzaju dotyczy czynności o charakterze powtarzalnym, których wykonywanie stanowi stałe zajęcie tej osoby, chociażby tylko na przestrzeni ściśle określonego czasu, i przynosi stały, (niekoniecznie wyłączny) dochód. Pozwany zawarł z powodem 4 umowy, a zatem wykonywał na jego rzecz czynności w sposób stały. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy przyjął, że roszczenie o zapłatę kwoty 1736,79 wynikającej z umowy (...) /2 zł przedawniło się 25 czerwca 2015r. zaś roszczenie o zapłatę kwoty 810,50 zł wynikającej z umowy (...) /4 zł przedawniło się 30 czerwca 2015 roku, natomiast powództwo wytoczono dopiero 17 grudnia 2015 roku. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Apelację od powyższego orzeczenia złożył powód za pośrednictwem swojego pełnomocnika. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, tj.:
- a)przepisu art. 751 pkt. 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż roszczenie sformułowane przez Powoda w pozwie z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania przez Pozwanego zobowiązań wynikających z zawartych umów zlecenia mieści się w zakresie pojęć „roszczeń o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujących osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju oraz roszczeń z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom", podczas gdy określony powołanym przepisem termin przedawnienia mógłby znaleźć zastosowanie wyłącznie do roszczeń przyjmującego zlecenie (Pozwanego w niniejszej sprawie) w stosunku do dającego zlecenie (Powoda w niniejszej sprawie) a nie roszczeń dającego zlecenie kierowanych do przyjmującego zlecenie z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań umownych;
- b)przepisu art. 118 in fine k.c. w zw. z art. 471 k.c. w zw. z art. 120 § 1 zd. 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie do ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, zgodnie z którym Powód dochodził od Pozwanego roszczenia z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań wynikających z zawartych umów zlecenia w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, i odmowę rozpoznania istoty sprawy z uwagi na błędne uznanie, iż do sformułowanego przez Powoda roszczenia nie znajduje zastosowania 3 - letni termin przedawnienia roszczeń; w konsekwencji spowodowało to nierozpoznanie przez Sąd I instancji istoty niniejszej sprawy z uwagi na błędne uznanie, iż sformułowane przez Powoda roszczenie uległo przedawnieniu.
- c)z ostrożności procesowej skarżący zarzucał naruszenie przepisu art. 117 § 2 k.c. w zw. z art. 61 § 1 k.c. w. zw. z art. 6 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie przez Sąd I instancji procesowego zarzutu przedawnienia podniesionego przez Pozwanego, podczas gdy Pozwany, wbrew ciężarowi dowodzenia, w żaden sposób nie wykazał, aby w sposób skuteczny złożył Powodowi materialonoprawne oświadczenie woli o uchyleniu się od zaspokojenia roszczenia z uwagi na upływ terminu przedawnienia. 2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a)przepisu art. 217 § 3 k.p.c. w zw. z art. 162 k.p.c. poprzez oddalenie prawidłowo zgłoszonych wniosków dowodowych o dopuszczenie i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków A. K. oraz A. S. , podczas gdy okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie zostały dostatecznie wyjaśnione zgodnie z twierdzeniami Powoda, a w konsekwencji Powód został pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń;
- b)przepisu art. 236 k.p.c. w zw. z art. 217 § 3 k.p.c. poprzez niewydanie przez Sąd I instancji postanowienia dowodowego w przedmiocie prawidłowo zgłoszonych przez Powoda wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron (punkt 3 petitum pozwu), dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu (punkt 4 petitum pozwu) oraz pominięcie wniosku o zwrócenie się przez Sąd I instancji do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, VII Wydziału Karnego, o nadesłanie akt sprawy prowadzonej pod sygn. akt (...) celem złożenia przez Powoda stosownych wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodu ze znajdujących się w aktach tej sprawy dokumentów potwierdzających fakt niewykonania lub nienależytego wykonania przez Pozwanego zobowiązań wynikających z zawartych z nim umów zlecenia (punkt 7 petitum pozwu), podczas gdy okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie zostały dostatecznie wyjaśnione zgodnie z twierdzeniami Powoda, a w konsekwencji Powód został pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń;
- c)przepisu art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn, dla których Sąd I instancji pominął wnioski dowodowe Powoda sformułowane w petitum pozwu. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jest w pełni zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Tryb. . Podstawą do oddalenia powództwa przez Sąd Rejonowy było uwzględnienie podniesionego już w sprzeciwie od nakazu zapłaty zarzutu przedawnienia. Sąd I instancji podkreślił bowiem , iż stosownie do art. 751 pkt 1 k.p.c. roszczenie powoda podlega przedawnieniu dwuletniemu, a okres przedawnienia upłynął przed wniesieniem pozwu. Pogląd zaprezentowany przez Sąd Rejonowy jest w sposób oczywisty błędny co słusznie akcentuje apelacja. Zgodnie bowiem z art. 751 pkt 1 k.p.c. który to przepis jest przepisem szczególnym wobec art. 118 k.c. dwuletniemu terminowi przedawnienia podlegają jedynie: 1) roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności, 2) roszczenia o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju, 3) roszczenia z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom. Analiza tego przepisu wskazuje, iż pozostałe roszczenia odnoszące się do umowy zlecenia, ale niewymienione przepisem art. 751 pkt 1 k.c. , przedawniają się w terminach określonych w art. 118 k.c. Tym samym roszczenie powoda jako dającego zlecenie mogłoby być objęte dwuletnim przedawnieniem tylko wtedy gdyby powód dochodził roszczenia z tytułu zaliczek udzielonych osobom które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju. Tymczasem powód w niniejszej sprawy nie dochodzi zwrotu zaliczek od pozwanego, a domaga się odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania przez pozwanego zobowiązań wynikających z zawartych umów zlecenia wskazując, iż szkodą w rozumieniu przepisu art. 471 k.c. była wysokość wypłaconego pozwanemu wynagrodzenia przewidzianego z tytułu realizacji obowiązków umownych, które de facto nie były realizowane. Sformułowane przez powoda roszczenie odszkodowawcze nie mieści się zatem w katalogu roszczeń, o których mowa w przepisie art. 751 pkt 1 k.c. , gdyż nie stanowi ani roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności, które jest roszczeniem przyjmującego zlecenie w stosunku do dającego zlecenie, ani nie stanowi roszczenia o zwrot poniesionych wydatków, które również jest roszczeniem przyjmującego zlecenie w stosunku do dającego zlecenie. Nie jest to także roszczenie o zwrot zaliczki gdyż dotyczy odszkodowania. Tego rodzaju roszczenie podlega zatem przedawnieniu na zasadach ogólnych ( art. 118 k.c. ). Sąd Rejonowy w sposób bezpodstawny oddalając powództwo z powodu przedawnienia i nie przeprowadzając praktycznie żadnego postępowania dowodowego nie rozpoznał istoty sporawy dlatego też nie rozważając pozostałych zarzutów apelacyjnych na podstawie art. 386§3 k.p.c. należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim pozostawiając na podstawie art. 108§ 2 k.p.c. temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za instancję odwoławczą. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe zgodnie z wnioskami stron i oceni zebrany materiał dowodowy oraz zasadność roszczenia powoda. SSO Dariusz Mizera