Sygn. akt IX Ka 649/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2017 roku Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Barbara Plewińska Sędziowie SSO Wojciech Pruss SSO Marzena Polak (spr.) Protokolant st. sekr. sądowy Michał Kozłowski przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu Małgorzaty Zdrojewskiej - Gutowskiej po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 roku sprawy K. P. oskarżonego o czyn z art. 297 § 1 kk i art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 6 września 2016 roku sygn. akt II K 477/15 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że:
- w opisie czynu przyjmuje, że oskarżony doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych;
- w punkcie 4 przyjmuje, że kwota do naprawienia której oskarżony został zobowiązany wynosi 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zwalnia oskarżonego od uiszczenia kosztów sądowych za II instancję, a wydatkami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. IX Ka 649/16 UZSADNIENIE K. P. został oskarżony o to, że w dniu 21 czerwca 2013r. w G. w placówce (...) Bank SA ul. (...) doprowadził (...) Bank SA do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 12.015,63 złotych w ten sposób, że w trakcie procedury zawierania umowy kredytowej złożył stwierdzające nieprawdę i mające istotne znaczenie dla przyznania kredytu oświadczenie o swoim zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę w firmie (...) i osiągnięciu dochodów z ostatnich trzech miesięcy w kwocie 2.182,82 zł, na podstawie czego przedstawił nieprawdziwe potwierdzenie przelewu kwoty 2182,82 zł tytułem wynagrodzenia w powyższej firmie, a następnie zawarł umowę o kredyt gotówkowy na celem konsumpcyjne nr (...) w powyższej kwocie. Wprowadzając w błąd pracownika powyższego sklepu, co do prawdziwości oświadczenia, potwierdzenia wykonania przelewu wynagrodzenia i zamiaru sprawy rat, czym działał na szkodę (...) Bank SA we W. – tj. o czyn z art. 297 § 1 kk i art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk . Sąd Rejonowy w Grudziądzu wyrokiem z dnia 6 września 2016r. wydanym w sprawie II K 477/15 – stosując w myśl art. 4 § 1 kk przywołane poniżej przepisy w brzmieniu obowiązujący do dnia 30 czerwca 2015r. – uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia, tj. występku z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z tym ustaleniem, że oskarżony działał na szkodę wymienionego banku i za to w myśl art. 11 § 3 kk na mocy art. 286 § 1 kk wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 § 1 i § 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata. Na mocy art. 33 § 2 kk wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 20 stawek dziennych przyjmując jedną stawkę za równoważną kwocie 20 złotych. Nadto na mocy art. 46 § 1 kk zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zapłatę kwoty 12.015,63 zł na rzecz (...) Bank SA z siedzibą we W. . Ponadto Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180zł tytułem opłaty i obciążył go kosztami postępowania w kwocie 70 złotych. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżył wyrok w całości. Apelujący zarzucił temu orzeczeniu:
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 46 § 1 kk poprzez zobowiązanie oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zapłatę kwoty przekraczającej wysokość poniesionej przez pokrzywdzonego rzeczywistej szkody;
- błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na jego treść poprzez bezzasadne uznanie, że oskarżony wprowadził pokrzywdzonego w błąd również co do zamiaru spłaty rat, podczas gdy z jego wyjaśnień oraz zeznań świadków A. P.
(1)i A. P.
(2)wynika, że zamiarem oskarżonego była terminowa spłata rat kredytu a brak zapłaty spowodowany był wynikłymi później problemami finansowymi;
- rażącą niewspółmierność orzeczonej kary 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wymiarze 20 stawek dziennych poprzez zastosowanie wadliwych kryteriów jej wymiaru, tj. uznanie jego ze znamion przypisanego czynu za okoliczność obciążającą, bezzasadne uznanie, że oskarżony działał uporczywie a nadto nieuwzględnienie towarzyszącego oskarżonemu zamiaru spłaty zobowiązania. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:
- wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego oskarżonemu słów „i zamiaru spłaty rat”,
- wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby oraz grzywny w wysokości 15 stawek dziennych w kwocie 20 złotych każda;
- zobowiązanie oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 6.662,56 złotych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest w znacznej części bezzasadna. Na samym wstępie stwierdzić należy, iż zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji przeprowadził przewód sądowy w sposób wszechstronny i wnikliwy, dokonując wszelkich niezbędnych czynności dowodowych, koniecznych dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego mieściła się w granicach sędziowskiej swobody, należycie uwzględniając zasadniczo zasady logiki i prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Pozostawała ona wobec powyższego – w zakresie utrzymującym w mocy - pod pełną ochroną dyspozycji art. 7 kpk , spotykając się w związku z tym – w tym zakresie - z akceptacją Sądu Okręgowego. Odnotowania wymaga również fakt, iż pisemne uzasadnienie zaskarżonego wyroku zasadniczo sporządzone zostało zgodnie ze wszystkimi wymogami, jakie stawia mu art. 424 kpk , pozwalając tym samym Sądowi II instancji na pełną i właściwą ocenę motywów, jakimi kierował się Sąd Rejonowy przy wydaniu orzeczenia. W szczególności, w uzasadnieniu tym w sposób wystarczający przedstawione zostały poczynione ustalenia faktyczne, jak i ocena zebranych dowodów. Rozpoznając niniejszą sprawę, w żadnym przypadku, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się także uchybienia przepisom postępowania karnego. Sąd I instancji w toku procesu zgromadził wszelki materiał niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, uwzględniając okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego. W związku z tym, iż Sąd Odwoławczy w istotnej części – utrzymującej wyrok w mocy - aprobuje stanowisko Sądu Rejonowego w zakresie ustalonego stanu faktycznego, oceny materiału dowodowego, jak i w przedmiocie winy oskarżonego - nie ma więc potrzeby, aby w tym miejscu szerzej przytaczać argumentację zawartą w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, a za wystarczające uznać należy odwołanie się do niej. Prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz – zasadniczo - właściwa, zgodna z wymogami art. 7 kpk , ocena dowodów, doprowadziły Sąd Rejonowy do, zasadniczo, trafnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego. Sąd II instancji aprobuje te ustalenia, które to znalazły odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Sprawstwo przypisanego czynu przez oskarżonego – przy uwzględnieniu zmian jakie wprowadził Sąd Odwoławczy - wykazane zostało ponad wszelką wątpliwość. Wbrew twierdzeniom apelującego, nie można uznać, że oskarżony wprowadzając pokrzywdzonego w błąd co do wysokości uzyskiwanych dochodów nie liczył się z ewentualnością niespłacania rat kredytu. Brak tego rodzaju dochodów zawsze czyni realnym, w pewnym momencie, brak możliwości uiszczania rat kredytu i każdy, uzyskujący w oszukańczy sposób kredyt, bierze pod uwagę zaistnienie braku możliwości jego spłaty. Zatem, tego rodzaju tłumaczenie jakie prezentuje oskarżony – co do możliwości spłacania rat kredytu - należy potraktować jedynie jako przyjętą przez niego linię obrony, której nie należy dać wiary. Co do wysokości szkody i tym samym kwoty należnej do zwrotu pokrzywdzonemu, to Sąd Odwoławczy ograniczył jej wysokość do 10 000 zł. Faktycznie, argumentacja zawarta w apelacji a dotycząca powyższej kwestii, w pewnym zakresie zasługuje na uwzględnienie. Faktem jest, że Sąd meriti nie dokonał dogłębnej analizy wysokości szkody podanej przez pokrzywdzonego. Tym samym, bezkrytycznie przyjął wysokość szkody zawartą w akcie oskarżenia. W ocenie Sądu Odwoławczego, jest to kwota zawyżona w porównaniu do faktycznej szkody jaką poniósł pokrzywdzony przestępczym czynem oskarżonego. Zatem, szkodą faktyczną jest ta kwota, która została faktycznie i fizycznie wypłacona oskarżonemu. Jakakolwiek wpłata tytułem rezygnacji z ubezpieczenia nie zmniejszyła tej faktycznej kwoty 10 000 zł. Zmniejszyła ona inne należności z tytułu kredytu ale nie kwotę główną – wypłaconą oskarżonemu. Zatem, mając powyższe na uwadze, doszło do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie wysokości szkody i tym samym wysokości obowiązku naprawienia szkody. Wymierzonych oskarżonemu kar nie można uznać za szczególnie surowe. Oscylują one raczej w okolicach dolnej granicy zagrożenia ustawowego. Uwzględniają wszelkie okoliczności łagodzące i obciążające i są adekwatne do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu. Sąd Rejonowy, w tym zakresie, podjął trafną decyzję, we właściwy sposób ją uzasadniając. Argumentacja zawarta w apelacji nie jest w stanie zdyskredytować zasadności rodzaju i wymiaru orzeczonych kar. W tej konkretnej sprawie, tymi adekwatnymi karami są te, wymierzone przez Sąd Rejonowy. Ponadto, należy zaznaczyć, iż zarzut apelacyjny dotyczący nadmiernej surowości kary grzywny nie jest zasadny, chociażby z tego względu, że proponowana przez apelującego zmiana, w zakresie wymiaru stawek dziennych grzywny, jest właściwie zmianą kosmetyczną - a więc zarzut jest daleki od zarzutu nadmiernej surowości tej kary. Orzeczonych kar nie sposób uznać za nadmiernie surowe nawet przy przyjęciu - za apelującym – że fakt działania w celu uzyskania korzyści majątkowej nie powinien być brany pod uwagę jako dodatkowa okoliczność obciążająca, przy przestępstwach przeciwko mieniu – a więc takim przestępstwie jak przypisane oskarżonemu. Ponadto, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które stanowiłyby przesłankę bezwzględnej przyczyny odwoławczej, i które stanowiłyby podstawę do uchylenia wyroku. Z uwagi na trudną sytuację majątkową i finansową oskarżonego, Sąd Okręgowy zwolnił go od uiszczenia kosztów sądowych za drugą instancję.