Sad powszechny, V U 1096/13

Sygn. akt V U 1096/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku w S. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Sławińska- Klamann Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Adamczyk-Podolska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania R. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 16 maja 2013 r. znak (...) w sprawie R. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o emeryturę I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu R. N. prawo do emerytury począwszy od (...) r., nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego; II. zasądza od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz ubezpieczonego R. N. kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów procesu. Sygn. akt VU 1096/13 UZASADNIENIE Ubezpieczony R. N. wniósł odwołanie od decyzji z dnia 16 maja 2013 roku, znak: (...) domagając się jej zmiany, poprzez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, iż organ rentowy bezzasadnie nie zaliczył mu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 10 sierpnia 1989 r. do 31 października 1990 r. oraz od 1 listopada 1990 r. do 31 grudnia 1991 r. z tytułu zatrudnienia w Klubie Sportowym (...) , ponieważ nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Pozwany organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych podnosząc, że okres pracy w warunkach szczególnych stwierdza pracodawca na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach według ustalonego wzoru, a skoro ubezpieczony takiego dokumentu nie przedłożył w ocenie organu rentowego brak jest podstaw do uwzględnienia powyższego okresu. Podnosząc powyższe argumenty wskazał, że R. N. nie udokumentował piętnastoletniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych i tym samym nie nabył prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony R. N. , urodzony (...) , lat 60, złożył w dniu 18 kwietnia 2013 roku wniosek o emeryturę. Wraz z wnioskiem przedłożył zaświadczenia i świadectwa pracy, którymi udokumentował niekwestionowany przez organ rentowy staż ubezpieczeniowy wynoszący 29 lat, 9 miesięcy i 6 dni, w tym 14 lat ,5 miesięcy i 2 dni pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony nie należy do OFE. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 10 sierpnia 1989 r. do 31 października 1990 r. oraz od 1 listopada 1990 r. do 31 grudnia 1991 r. z tytułu zatrudnienia w Klubie Sportowym (...) . Zaskarżoną decyzją z dnia 16 maja 2013 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury. dowód: akta emerytalne: wniosek k. 1-3, kwestionariusz k.4 , zaskarżona decyzja k.56, karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999r.k.57 Ubezpieczony R. N. od 10 sierpnia 1989 r. do 31 października 1990 r. oraz od 1 listopada 1990 r. do 31 grudnia 1991 r. był zatrudniony w Klubie Sportowym (...) gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał obowiązki kierowcy autobusu A. o liczbie miejsc siedzących większej niż 15, którym przewoził członków klubu sportowego. Klub sportowy należał do (...) w S. . Zatrudnionych w nim było pięciu kierowców. W weekendy odbywały się zawody sportowe, w tygodniu odbywały się zawody i treningi kondycyjne. Ubezpieczony posiada prawo jazdy kat. D uprawniające do kierowania autobusami , które nabył w dniu 10 stycznia 1989 roku . Ubezpieczony pracował razem ze S. M. , W. Ś. . T. Ż. w ówczesnym czasie był odpowiedzialny za transport w Klubie Sportowym (...) . Dowód: akta sprawy: zeznania świadków: T. Ż. k. 58 verte , W. Ś. k.59, S. M. k.59, akta osobowe ubezpieczonego, zeznania ubezpieczonego w charakterze strony k.59 Praca ubezpieczonego od 10 sierpnia 1989 r. do 31 października 1990 r. ( 1 rok, 21 dni) oraz od 1 listopada 1990 r. do 31 grudnia 1991 r. (1 rok, 1 miesiąc) w Klubie Sportowym,, (...) była pracą w warunkach szczególnych . Ubezpieczony według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku po doliczeniu spornego okresu pracy uwzględnionego przez organ rentowy (t.j 14 lat , 5 miesięcy i 2 dni) posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Dowód: j/w Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego R. N. zasługuje na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227) oraz przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 , poz. 43 ze zm.). Zgodnie z art.184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 W myśl ust. 2 art. 184 emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 , to 25 lat w przypadku mężczyzny ( art. 27 pkt 2) . Wiek emerytalny wynika z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla mężczyzny jest to 60 lat. Wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych przewidziany w przepisach dotychczasowych, o którym mowa w art. 184 ust. 1, to okres 15 lat, o czym stanowi § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczony R. N. ma ukończone 60 lat, nie jest członkiem OFE, posiada wymagany ponad 25 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 01.01.1999 roku. Oznacza to, iż jedyną przesłanką którą musiał ubezpieczony udowodnić w przedmiotowej sprawie, było ustalenie czy legitymuje się 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych na dzień 01.01.1999r. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237 poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jeżeli pracownik ubiega się o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Jednak w spornych przypadkach, uwzględnienie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy tego zatrudnienia. Organ rentowy odmówił ubezpieczonemu uwzględnienia okresu zatrudnienia od 10 sierpnia 1989 r. do 31 października 1990 r. ( 1 rok, 21 dni) oraz od 1 listopada 1990 r. do 31 grudnia 1991 r. (1 rok, 1 miesiąc) w Klubie Sportowym,, (...) , ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 KPC , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok SN z 4 października 2007 r. I UK 111/07). W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w wykazie A, Dziale VIII – „W transporcie i łączności”, w poz. 2 wymienia – „Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów” W tych okolicznościach rzeczą Sądu było zatem ustalenie, czy praca ubezpieczonego od 10 sierpnia 1989 r. do 31 października 1990 r. ( 1 rok, 21 dni) oraz od 1 listopada 1990 r. do 31 grudnia 1991 r. (1 rok, 1 miesiąc) w Klubie Sportowym,, (...) mogła być związana z pracą w warunkach szczególnych oraz w jakich konkretnie okresach i wymiarze dobowym ubezpieczony wykonywał tę prace. Brak ograniczeń co do środków dowodowych w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe oznacza to, że Sąd jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym z przesłuchania świadków na okoliczność okresu pracy odwołującego w warunkach szczególnych. Prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Z zeznań słuchanych w sprawie świadków T. Ż. (k. 58v as.), W. Ś. (k. 59 as) , S. M. (k. 59 as) wynika, iż że w spornych okresach ubezpieczony wykonywał czynności zaliczane do prac w szczególnych warunkach. Z zeznań tych wynika, że będąc zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy autobusu. Ubezpieczony jeździł autobusem A. , który liczył ponad 30 miejsc wożąc sportowców na różnego rodzaju zgrupowania. Sąd uznał zeznania świadków za wiarygodne albowiem były one stanowcze, logiczne, zgodne i wzajemnie się uzupełniały. Odnosiły się to zarówno do okresu zajmowanego przez ubezpieczonego stanowiska, jak i rodzaju kierowanego przez niego pojazdu. Świadkowie byli osobami, które miały bezpośredni kontakt z ubezpieczonym w trakcie świadczenia przez niego pracy w przedmiotowym zakładzie pracy, zorientowane zatem były w materii będącej przedmiotem ich zeznań. Okres wykonywania pracy na stanowisku kierowcy autobusu potwierdzony został także dokumentami znajdującymi się w aktach osobowych ubezpieczonego. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił także na ustalenie , że ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 10 sierpnia 1989 r. do 31 października 1990 r. ( 1 rok, 21 dni) oraz od 1 listopada 1990 r. do 31 grudnia 1991 r. (1 rok, 1 miesiąc) w Klubie Sportowym,, (...) ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczył prace na stanowisku kierowcy autobusu., która to praca została wymieniona w Dziale Dziale VIII w transporcie i łączności w pkt 2 Wykazu A . Zatem na dzień 1 stycznia 1999 roku ubezpieczony posiada wymagany okres pracy w szczególnych warunkach, albowiem jeżeli do okresu wykonywania przez ubezpieczonego pracy w szczególnych warunkach, uznanego przez ZUS (14 lat, 5 miesięcy i 2 dni) doliczymy okres pracy od 10 sierpnia 1989 r. do 31 października 1990 r. ( 1 rok, 21 dni) oraz od 1 listopada 1990 r. do 31 grudnia 1991 r. (1 rok, 1 miesiąc) oznacza, to iż ubezpieczony udowodnił posiadanie 15-letniego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W tym stanie rzeczy z uwagi na to, że R. N. spełnił wszystkie warunki konieczne do przyznania mu prawa do emerytury na podstawie art. art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 32 ust. 2 i 4 tej ustawy i w zw. z § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu R. N. prawo do emerytury od (...) , o czym orzekł jak w punkcie I sentencji. Sąd Okręgowy na podstawie art. 118 ust.1a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, uznając, że dopiero postępowanie sądowe, a szczególności przeprowadzone w tym postępowaniu dowody z zeznań świadków, pozwoliły na ustalenie, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie zatrudnienia w Klubie Sportowym (...) wykonywał pracę w warunkach szczególnych wobec tego przesądziły ostatecznie o zasadności wniosku. Mając powyższe na względzie Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do emerytury, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie §11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w zw. z art. 98§1 kpc i art. 108§1 kpc – punkt II sentencji wyroku.