Sad powszechny, V U 599/15

Sygn. akt VU 599/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2017 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Agnieszka Leżańska Protokolant st. sekr. sądowy Cezary Jarocki po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku W. U. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wysokość emerytury na skutek odwołania W. U. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 18 marca 2015r. sygn. (...) oddala odwołanie. Sygn. akt V U 599/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 marca 2015 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przyznał emeryturę W. U. od dnia 1 stycznia 2015 roku tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie podnosząc, iż kwota emerytury jest niższa od kwoty emerytury ustalonej decyzją z dnia 2 marca 2015 roku . W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 roku, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim na podstawie art. 177§1 pkt 1 k.p.c. zawiesił postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia spawy V U 597/

1. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2017 roku, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim podjął zawieszone postępowanie w sprawie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 16 stycznia 2015 roku przyznał W. U. ( urodzonemu (...) ) prawo do emerytury rolniczej od dnia 1 stycznia 2015 roku, uwzględniając potrącenia z tytułu zaległych składek. Decyzją z dnia 13 lutego 2015 roku, Prezes KRUS, po ponownym przeliczeniu emerytury rolniczej od dnia 1 marca 2015 roku, ustalił wysokość emerytury wnioskodawcy na kwotę 1.036,80 zł . (dowód: uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie V U 597/15 k. 18-19 akt sprawy V U 597/15). W dniu 28 stycznia 2015 roku skarżący złożył wniosek o emeryturę do ZUS, wskazując, że nie jest członkiem OFE (dowód: wniosek o emeryturę z dnia 28 stycznia 2015 roku k. 1-4 akt emerytalnych). Decyzją z dnia 2 marca 2015 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał odwołującemu emeryturę od 1 stycznia 2015 roku tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1967 roku do 1993 roku; wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 48,88%. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika podstawy wymiaru 48,88% przez kwotę bazową 3.191,93 zł. wyniosła 1.560,22 zł. Do ustalenia wysokości emerytury ZUS uwzględnił 25 lat, 10 miesięcy i 21 dni okresów składkowych oraz 1 miesiąc i 26 dni okresów nieskładkowych. ZUS nie uwzględnił okresów od 1 lutego 1991 roku do 30 września 1991 roku, od 1 października 2000 roku do 31 grudnia 2000 roku, od 1 lipca 1014 roku do 31 grudnia 2014 roku- nie opłacone składki na KRUS, od 1 października 1991 roku do 18 października 1991 roku – nie opłacone składki na ubezpieczenie społeczne. Wysokość emerytury została obliczona w następujący sposób 24%x3191,93=766,06 zł., (310x1,3%)/12x1560,22=523,92 zł., (1x0,7%)/12x1560,22=0,94zł., razem 1.290,92 zł. Nadto ustalono, iż do emerytury przysługuje zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie 175,22 zł., łączna kwota emerytury wyniosła więc 1.466,14 zł., p o waloryzacji od 1 marca 2015 roku - 1.502,14 zł . (dowód: decyzja z dnia 2 marca 2015 roku k. 28 akt emerytalnych). Decyzją z dnia 18 marca 2015 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wskazał, że przyznał W. U. emeryturę od 1 stycznia 2015 roku. Zakład nie uwzględnił okresów opłacania składek na KRUS, ponieważ zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury, na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz okresu od 1 października 1991 roku do 18 października 1991 roku- nie opłacone składki na ubezpieczenie społeczne. Wysokość emerytury obliczona wyniosła 1.290,92 zł. , a po waloryzacji od 1 marca 2015 roku 1.326,92 złotych (dowód: decyzja z dnia 18 marca 2015 roku k. 43 akt emerytalnych). Decyzją z dnia 10 kwietnia 2015 roku, ZUS po otrzymaniu decyzji z KRUS podjął wypłatę emerytury od 1 stycznia 2015 roku tj. daty przyznania emerytury (dowód: decyzja z dnia 10 kwietnia 2015 roku k. 49 akt emerytalnych). Pismem z dnia 30 kwietnia 2015 roku, ubezpieczony złożył wniosek do KRUS o cofnięcie wniosku o ustalenie prawa do emerytury rolniczej (dowód: uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie V U 597/15 k. 18-19 akt sprawy V U 597/15). Decyzją z dnia 18 maja 2015 roku, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił skarżącemu prawa do wycofania wniosku o emeryturę rolniczą . Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 roku, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie V U 597/15 oddalił odwołanie, zaś wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017 roku, Sąd Apelacyjny w Łodzi w sprawie III AUa 485/16 oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku I instancji (dowód: uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie V U 597/15 k. 18-19, 15,44 akt sprawy V U 597/15). Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny dowodów i zważył, co następuje: odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie wnioskodawca zakwestionował wysokość ustalonej decyzją z dnia 18 marca 2015 roku emerytury w kwocie 1.290,92 zł., która według niego jest zaniżona w stosunku do wysokości emerytury, ustalonej decyzją z dnia 2 marca 2015 roku (1.466,14 zł.). Analiza akt ubezpieczeniowych skarżącego wskazuje, iż decyzją z 2 marca 2015 roku ZUS przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury w kwocie 1.290,92 zł. wraz ze zwiększeniem z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie 175,22 zł . Wypłata tak ustalonej emerytury została jednak zawieszona do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego z KRUS w zakresie uprawnień do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników. Po wpływie informacji o ustaleniu decyzją z dnia 16 stycznia 2015 roku prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników przyznanej także od 1 stycznia 2015 roku, ZUS wydał decyzję z dnia 18 marca 2015 roku, mocą której nie uwzględnił okresu opłacania składek na (...) . Organ rentowy prawidłowo więc ustaloną pierwotnie kwotę 1.466,14 zł. obniżył o kwotę 175,22 zł. i ustalił wysokość emerytury wnioskodawcy na kwotę 1.290,92 zł. Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny, zaś istotną dla rozstrzygnięcia kwestią pozostawała zasadność dokonania przez organ rentowy zmniejszenia wysokości emerytury ubezpieczonego z ZUS z tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym rolników o kwotę 175,22 zł. Zauważyć należy, iż ogólną zasadą prawa ubezpieczeń społecznych jest, że świadczenia emerytalne na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS przysługują ubezpieczonemu, czyli osobie podlegającej ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, a do ustalenia prawa do emerytury oraz obliczenia jej wysokości uwzględnia się zasadniczo tzw. okresy składkowe i okresy nieskładkowe ubezpieczonego, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5-7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wyjątek od tej zasady stanowi przepis art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym w sytuacji, gdy ustalone na podstawie art. 5-7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS okresy składkowe i nieskładkowe okażą się krótsze od okresu wymaganego do uzyskania emerytury na podstawie przepisów tej ustawy, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu uwzględnia się także okresy pracy w gospodarstwie rolnym. Obliczanie wysokości emerytury z uwzględnieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym następuje jednak na zasadach określonych w art. 56 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 10 tej ustawy. Stosowanie do treści art. 56 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1383) osobie, której przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględniono okresy pracy w gospodarstwie rolnym określone w art. 10 , oblicza się wysokość przysługującego świadczenia jako część świadczenia obliczonego w myśl art. 53 , z uwzględnieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym, proporcjonalnie do udziału okresów składkowych i nieskładkowych w okresie stanowiącym sumę okresów składkowych, nieskładkowych i uwzględnionych okresów pracy w gospodarstwie rolnym ( ust. 1 ).
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osoby, która udowodniła co najmniej: 20 lat - kobieta lub 25 lat - mężczyzna okresów składkowych albo okresów składkowych uzupełnionych okresami nieskładkowymi w rozmiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2, lecz wysokość przysługującej jej emerytury oblicza się w myśl art. 53, z uwzględnieniem okresów składkowych i nieskładkowych, bez uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym.
3. Świadczenie, którego wysokość ustalono w myśl ust. 1 lub 2, zwiększa się o kwotę odpowiadającą części składkowej emerytury ustalonej według zasad wymiaru określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, z uwzględnieniem całego udowodnionego okresu pracy w gospodarstwie rolnym, z tym że okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym - bez podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu - po ukończeniu 16 roku życia, przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r., uwzględnia się, jeżeli przypadają nie wcześniej niż 25 lat przed ustaleniem prawa do emerytury.
4. Jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe nie zostały uzupełnione okresami wymienionymi w art. 10, emerytura ulega zwiększeniu za okres opłacania składek na Fundusz Emerytalny (...) , Fundusz Ubezpieczenia Społecznego (...) i ubezpieczenie emerytalno-rentowe rolników. Zwiększenie to ustala się według zasad wymiaru przewidzianych dla części składkowej w przepisach, o których mowa w ust.
6. Zwiększenie, o którym mowa w ust. 4, nie przysługuje osobie mającej ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników . Mając na uwadze powyższe uregulowanie należy uznać, że organ rentowy dokonał prawidłowego obliczenia wysokości należnej wnioskodawcy emerytury. Wysokość świadczenia wyliczono, postępując stosownie do dyspozycji przywołanego wyżej przepisu art. 56 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W tym miejscu trzeba też podkreślić, że art. 56 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 13 grudnia 2007 roku SK 37/06 Trybunał ów uznał jednak, że przepis ten jest zgodny z art. 67 ust. 1 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji . Pogląd ten wiąże sąd powszechny, w tym także w niniejszej sprawie. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego art. 56 ust. 5 nie narusza prawa do zabezpieczenia społecznego, ze względu na to, że nie pozwala doliczyć do świadczenia emerytalnego z ubezpieczenia powszechnego okresów, kiedy opłacane były składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Trybunał Konstytucyjny podniósł, że regulacji zawartej w art. 56 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie można badać pod kątem naruszenia zasady proporcjonalności. W przepisach ustawodawca przewidział bowiem możliwość zwiększenia świadczenia emerytalnego, z uwagi na pracę w gospodarstwie rolnym, po spełnieniu odpowiednich warunków. Art. 56 ust. 5 nie dotyczy tej sytuacji. Nie można więc mówić w tym wypadku o nieproporcjonalnym ograniczeniu wolności i praw, niezgodnym z art. 31 ust. 3 Konstytucji . Wobec powyższego bezzasadnym byłoby doliczenie do emerytury ubezpieczonego wypłacanej z ZUS składek na (...) . Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 477