Sad powszechny, V U 1949/13

Sygn. akt V U 1949/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Stanisław Stankiewicz Protokolant: Bożena Radziusz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy P. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o ustalenie nieistnienia ubezpieczenia na skutek odwołania P. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 10 października 2013 roku Nr (...)- (...) , nr (...) I. Zmienia zaskarżoną decyzję w pkt II i III w ten sposób, że ustala, iż P. C. nie ma obowiązku sporządzenia i złożenia dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych dotyczących okresu od 3 kwietnia 2000 roku do 30 czerwca 2003 roku. II. Oddala odwołanie w pozostałej części. III. Znosi wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego. Sygn. akt VU 1949/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 10.10.2013r. stwierdził, że P. C. podlegał od 3.04.2000r. do 30.06.2003r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowo podał wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz zobowiązał płatnika do złożenia dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych. W odwołaniu od tego orzeczenia ubezpieczony zarzucił O/ZUS naruszenie art.24 ust.4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych polegające na nieuwzględnieniu, że roszczenie o zapłatę składek przedawniło się. Na podstawie takiego zarzutu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Odwołanie częściowo jest zasadne. Analiza akt ubezpieczeniowych wskazuje na popełnienie przez organ rentowy w niniejszej sprawie kardynalnych błędów niedopuszczalnych w demokratycznym państwie prawnym. Treść pisma Placówki Terenowej KRUS w M. z 23.01.2012 r. potwierdza zwrócenie się przez O/ZUS 20.12.2011r. do tego organu w nieokreślonej sprawie. W odpowiedzi Kasa wysłała O/ZUS kserokopię decyzji z 23.01.2012 r. Na mocy tego orzeczenia P. C. został wyłączony z ubezpieczenia rolniczego jako domownik – w okresie od 1.10.2001 r. do 30.06.2003r. 24 lutego 2012 r. jego matka J. C. napisała do O/ZUS w sprawie syna. Postanowieniem z 20.03.2012 r. O/ZUS zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia podlegania przez P. C. ubezpieczeniom społecznym. Odpis postanowienia doręczono J. C. . Postępowanie zostało podjęte 10.10.2013 r. Tego dnia została wydana też zaskarżona decyzja. Oba orzeczenia zostały doręczone J. C. . Zdaniem Sądu, czynności O/ZUS w sprawie od początku do końca są nieprawidłowe. Całkowicie bezpodstawnie uznano J. C. za pełnomocnika syna. Zgodnie z treścią art.123 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w sprawach uregulowanych w niej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego , chyba że stanowi ona inaczej. Według art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. O wszczęciu postępowania z urzędu należy zawiadomić osoby będące stronami w sprawie. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjęto, że datą wszczęcia postępowania z urzędu jest data podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę. (Postanowienie NSA z 4.03.1981 – SA 654/81 – ONSA 1981/1/15). W niniejszej sprawie organ rentowy nie zawiadomił P. C. o żadnej swojej czynności. O decyzji z 10.10.2013 r. dowiedział się chyba przy okazji odwiedzin rodziców. Brak wszczęcia postępowania ma istotny skutek prawny, jeśli chodzi o bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Nie doszło bowiem do zawieszenia biegu tego terminu. W dacie wydania zaskarżonej decyzji składki były już przedawnione. Okoliczność tę organ rentowy potwierdził w swoim piśmie z dnia 28.11.2013 r. Prawdą jest, że rolnik lub domownik, który nie spełnia warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników podlega ubezpieczeniom na podstawie przepisów ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , jeśli prowadzi działalność gospodarczą. P. C. prowadził w spornym okresie taką działalność. Z mocy prawa podlegał więc obowiązkowym ubezpieczeniom. Obowiązek ten nie ulega przedawnieniu. Stwierdzenie przez O/ZUS jego istnienia w stosunku do P. C. ma swoje uzasadnienie prawne. Całkowicie niezrozumiałe jest natomiast żądanie od niego złożenia dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych. Ustawodawca na mocy art.38 ust.2 ustawy nałożył na płatnika składek obowiązek przekazania w terminie 7 dni od uprawomocnienia się decyzji Zakładowi dokumentów związanych z ubezpieczeniami społecznymi określonymi w ustawie za okres objęty decyzją. Płatnik jest także obowiązany obliczyć, rozliczyć oraz opłacić należne składki. W tym samym terminie musi przesłać deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłacić składki. Złożenie samych dokumentów w przypadku P. C. byłoby czynnością jałową, skoro nie ma on zamiaru opłacić składek. Obliczenie przez O/ZUS wysokości składek niewątpliwie miało na celu wywołanie u niego przekonania, że jest nadal dłużnikiem FUS i FUZ i powinien je opłacić. Prawdziwe swoje intencje O/ZUS ujawnił w uzasadnieniu postanowienia z 20.03.2012 r., w którym zawarł informację, że zawieszenie postępowania nie wstrzymuje naliczania odsetek. Kwestionowanie przez P. C. pkt II i III decyzji należało więc uznać za zasadne. Z podanych wyżej względów Sąd na mocy art.477 14 § 1 i 2 kpc orzekł jak w sentencji wyroku.