Sad powszechny, II Ca 1730/15

Sygn. akt II Ca 1730/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Dorota Gamrat - Kubeczak Sędziowie: SO Violetta Osińska SR del. Magdalena Pasieka - Paczek (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota J. Szlachta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 roku w S. sprawy z powództwa (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Fundusz Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w K. przeciwko J. N. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 października 2015 roku, sygn. akt VI Nc 317/15 oddala apelację. SSO Violetta Osińska SSO Dorota Gamrat - Kubeczak SSR del. Magdalena Pasieka - Paczek Sygnatura akt II Ca 1730/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 października 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt: I C 433/15 Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim oddalił powództwo (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w K. przeciwko J. N. . Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym i wywodach prawnych: W dniu 29.04.2009 r. pozwana J. N. zawarła z (...) Bankiem SA we W. umowę pożyczki kwoty 25367,16 zł z rzeczywistą roczną stopą oprocentowania w wysokości 42,59 %, która miała być spłacona w 60 ratach, przy czym pierwsza w kwocie 686,26 zł płatna do 28.05.2009 r. Zabezpieczeniem umowy było ubezpieczenie z tytułu śmierci, inwalidztwa oraz poważnego zachorowania w (...) SA (...) w W. . W chwili wypłaty pożyczki Bank pomniejszył wypłatę o kwotę 5098,80 zł tytułem składki na to ubezpieczenie. W związku z okolicznością, że pozwana nie regulowała należności, pożyczkodawca postawił całość należności w stan natychmiastowej wykonalności z dniem 03.03.2011 r., a następnie w dniu 15.12.2011 r. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) 1l/P, któremu Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim postanowieniem z dnia 13.01.2012 r. w sprawie I Co 19/12 nadał klauzulę wykonalności. Postępowanie windykacyjne prowadzone przez pożyczkodawcę okazało się bezskuteczne, w związku z czym prowadzone przez (...) Bank SA postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na wniosek wierzyciela, zaś wierzytelność w dniu 07.06.2013 r. została zbyta na rzecz (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w K. , który pismem z dnia 21.06.2013 r. poinformował pozwaną o tym fakcie i pismem z dnia 21.04.2015 r. wezwał ją do zapłaty należności. Pozwana nie uregulowała należności, na którą na dzień złożenia pozwu tj. 19.06.2015r. składała się kwota należności głównej 19524,08 zł, odsetki umowne w kwocie 1876,51 zł, odsetki karne w kwocie 15817,42 zł, koszty windykacji 186,16 zł. W tych okolicznościach faktycznych Sąd Rejonowy oddalił powództwo. Sąd Rejonowy wskazał, iż powód swoje roszczenie wywiódł z dyspozycji przepisu art. 509 kc. Podniósł, iż powód wystąpił z roszczeniem z tytułu cesji wierzytelności, wynikającej z umowy pożyczki z dnia 29.04.2009 r., która została w całości postawiona w stan wymagalności w dniu 04.03.2011 r., a następnie nabyta przez powoda w dniu 07.06.2013 r. od pierwotnego wierzyciela (...) Banku SA we W. . Powód dochodził również skapitalizowanych odsetek umownych za okres do 04.05.2015 r., oraz dalszych odsetek umownych liczonych od tego terminu do dnia zapłaty. Pozwana z kolei podniosła zarzut przedawnienia roszczenia. W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji podniósł, iż w myśl przepisu art. 117 kc , z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. W przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z przepisem art. 118 kc , termin przedawnienia wynosi trzy lata. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne ( art. 120 § 1 zd. 1 kc ). Zgodnie z przepisem art. 123 § 1 pkt 1 kc bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Taką czynnością jest między innymi wniesienie pozwu. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Sąd Rejonowy podniósł, iż w niniejszej sprawie pozew został złożony w dniu 07.05.2015 r., zaś ostatnia wcześniejsza czynność, która spowodowała przerwę i zawieszenie biegu terminu przedawnienia roszczenia to wydanie wskutek wniosku pierwotnego wierzyciela postanowienie Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim o nadaniu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z dnia 13.01.2012 r.(wyrok SA w Katowicach z 07.05.2014 r. I ACa 1215/13). W dalszej części Sąd Rejonowy wskazał, iż zgodnie ze stanowiskiem SN wynikającym z wyroku z dnia 19.11.2014 r., II CSK 196/14 wniosek o wszczęcie egzekucji nie przerywa biegu przedawnienia, jeżeli komornik umorzył egzekucję na wniosek wierzyciela, który w toku tej egzekucji dokonał przelewu egzekwowanej wierzytelności. W związku z powyższym Sąd Rejonowy podniósł, iż skoro wierzytelność wynikająca z działalności gospodarczej, dochodzona w przedmiotowym postępowaniu stała się wymagalna w dniu 04.03.2011 r. z tym dniem zaczął biec termin przedawnienia, który został przerwany z chwilą złożenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu i zawieszony do dnia 13.01.2012 r. tj. do dnia wydania postanowienia Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Nowy trzyletni termin przedawnienia rozpoczął swój bieg z upływem tego dnia i upłynął z dniem 13.01.2015 r. tj. przed złożeniem przez powoda pozwu w przedmiotowej sprawie. W zakresie odsetek Sąd I instancji wskazał, iż traktować je należy jako świadczenie okresowe i co do zasady dotyczy ich trzyletni okres przedawnienia. Roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie uzyskuje z chwilą powstania byt niezależny od długu głównego i ulega przedawnieniu według własnych reguł, a więc osobno za każdy dzień opóźnienia. W wypadku jednak podniesienia przez dłużnika skutecznego zarzutu przedawnienia, odsetki podlegają uwzględnieniu tylko za okres do chwili przedawnienia roszczenia głównego. Wraz z przedawnieniem się roszczenia z tytułu należności głównej wygasły również roszczenia z tytułu odsetek umownych i ustawowych, a także przedawniły się roszczenia z tytułu kosztów ubocznych (wyrok SA w Białymstoku z dnia 29.04.2015 r. IACa 9/15). Apelację od powyższego orzeczenia wniósł powód – (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w K. - zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim w całości. Zaskarżonemu wyrokowi sądu I instancji apelujący zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 117 oraz 119 k.c. poprzez błędne przyjęcie , iż roszczenie powoda uległo przedawnieniu;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 123 § 1 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż bieg przedawnienia nie uległ przerwaniu w sytuacji, kiedy przeciwko pozwanej były podejmowane czynności przed sądem i organem egzekucyjnym;
3. naruszenie przepisów postępowania cywilnego, tj. art. 227 k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. poprzez uznanie, że roszczenie powoda ulegało przedawnieniu w sytuacji, gdy przeciwko pozwanej prowadzone były przez poprzedniego wierzyciela czynności egzekucyjne, które okazały się bezskuteczne, wobec czego postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. Komornik Sądowy przy SR w Kamieniu Pomorskim – K. C. umorzyła postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 824 § 1 ust 3 k.p.c. , a nie jak ustalił Sąd I instancji na podstawie art. 825 k.p.c. Wskazując na powyższe, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji poprzez uwzględnienie powództwa w całości, względnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania sądowego za obie instancje, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu apelacji powód wskazał, iż podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia i w konsekwencji uznanie przez Sąd I instancji, iż dochodzone niniejszym pozwem roszczenie uległo przedawnieniu są bezpodstawne. Wskazał, iż wobec podejmowania przez (...) Bank S.A. we W. (cedenta) czynności przed sądem poprzez złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, a następnie przed komornikiem w celu dochodzenia należności od pozwanej, bieg przedawnienia uległ przerwaniu zgodnie z treścią art. 123 § 1 k.c. Apelujący wskazał również, iż ostatnią czynnością podjętą przez komornika stanowiło postanowienie z dnia 21 grudnia 2012 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 ust. 3 k.p.c. wobec stwierdzenia bezskuteczności prowadzonej przeciwko pozwanej egzekucji w sprawie KM 572/
4. Zgodnie natomiast z treścią art. 124 § 2 k.c. z chwilą uprawomocnienia się powyższego postanowienia termin przedawnienia biegł na nowo. Apelujący podniósł również, że za chybione należy uznać rozważania Sądu I instancji powołującego się na orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące skutków umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, skoro w spornej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w oparciu o inną podstawę prawną tj. art. 824 § 1 ust. 3 k.p.c. Tym samym apelujący podniósł, iż za bezpodstawne należy uznać twierdzenie Sądu I instancji, aby w dniu złożenia pozwu roszczenie było przedawnione. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda okazała się bezskuteczna. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenie powoda, przyjmując za podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przywołane przepisy prawne, a następnie ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego w sprawie skutecznie został podniesiony zarzut przedawnienia roszczenia. W apelacji powód wskazał na datę postanowienia komornika sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego tj. 21 grudnia 2012r., które w jego ocenie skutkowało rozpoczęciem przerwanego biegu przedawnienia na nowo. Istotnie, przyjmując datę tego orzeczenia, można by uznać, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, gdyż pozew w przedmiotowej sprawie został wniesiony w dniu 11 maja 2015r. Przy ocenie niniejszej sprawy należy mieć jednak na uwadze zasady dotyczące postępowania egzekucyjnego, które toczy się z udziałem określonych podmiotów tj. wierzyciela i dłużnika. Należy tu przywołać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.11.2014 r., II CSK 196/14 i rozważania przytoczone w uzasadnieniu tego orzeczenia, a które Sąd Okręgowy w całości podziela. Zgodnie z treścią art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg terminu przedawnienia przerywa się przez każdą czynność (podjętą przez strony stosunku prawnego, leżącego u podstaw przedawniającego się roszczenia) przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Z istoty tej instytucji wynika, że przerwanie następuje w podmiotowych i przedmiotowych granicach czynności podjętej przez wierzyciela: dotyczy tego roszczenia, które jest zabezpieczone, dochodzone, ustalane lub egzekwowane, jest skuteczne przeciwko osobie, wobec której kieruje się czynność i z korzyścią na rzecz osoby dokonującej czynności. Czynnością przerywającą bieg przedawnienia przedsięwziętą w celu zaspokojenia roszczenia jest wniosek wierzyciela o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli. Czynnością taką jest też niewątpliwie wniosek o wszczęcie egzekucji. Niemniej wniosek o wszczęcie egzekucji wywoła, skutek w postaci przerwy biegu przedawnienia roszczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym jednak o tyle o ile będzie pochodził od wierzyciela, którego osobę wskazuje tytuł egzekucyjny i na rzecz, którego temu tytułowi została nadana klauzula wykonalności. Tak więc jeżeli w toku postępowania egzekucyjnego dojdzie do zawarcia umowy egzekwowanej wierzytelności to postępowanie egzekucyjne nie zmierza już do zaspokojenia wierzyciela, którego osobę wskazuje tytuł wykonawczy. W związku z tym przyjąć należy, że nabywca wierzytelności, przez umowę uzyskuje jedynie prawo do wierzytelności objętej dotychczasowym tytułem wykonawczym. W związku, z czym podmiot który nabył wierzytelność powinien po uzyskaniu na swoją rzecz klauzuli wykonalności, wszcząć nowe postępowanie egzekucyjne. W ocenie Sądu Okręgowego wskazać przy tym należy, iż nabywca wierzytelności nie będący bankiem powinien uzyskać sądowy tytuł egzekucyjny, a następnie klauzulę wykonalności, nadanie bowiem bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności na rzecz nabywcy wierzytelności nie będącemu bankiem nie jest dopuszczalne (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2004 r., III CZP 9/04, OSNC z 2005 r. nr 6, poz. 98). Tak więc, z racji następstwa prawnego, o którym mowa, prawo stwierdzone w tytule egzekucyjnym na rzecz dotychczasowego wierzyciela wygasa wskutek przejścia na inny podmiot, a tym samym wygasa uprawnienie do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez pierwotny podmiot. W okolicznościach faktycznych sprawy postępowanie egzekucyjne zostało przez komornika umorzone na podstawie art. 824 § 1 k.p.c. Strona powodowa zarzuciła w apelacji, iż Sad Rejonowy powoływał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela z art. 825 k.p.c. W ocenie Sądu Okręgowego stwierdzić należy, iż sama podstawa umorzenia nie ma znaczenia dla dalszych skutków. Wskazać należy, iż zarówno umorzenie na wniosek, jak i umorzenie z urzędu kończy postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie dotychczasowego tytułu wykonawczego i ma skutek wobec określonego wierzyciela i określonego dłużnika. Stwierdzić zatem należy, że następca podmiotu udzielającego pożyczkę, w tym przypadku (...) Banku S.A. z siedzibą we W. , nie może korzystać z okoliczności, które były podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy okoliczności, które nastąpiły w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą przenosić się na następcę podmiotu, który wszczął postępowanie egzekucyjne, uzyskał bankowy tytuł egzekucyjny oraz któremu została nadana klauzula wykonalności. Korzystanie zatem z okoliczności, które były podstawą rozstrzygnięć w postępowaniu egzekucyjnym przez (...) Bank S.A. we W. nie mogą mieć skutków na sytuację prawną (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w K. . W konsekwencji stwierdzić należało, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Wierzytelność dochodzona w niniejszym postępowania stała się wymagalna w dniu 4 marca 2011 r. , a zatem z tym dniem zaczął biec trzyletni termin przedawnienia. Reasumując powyższe, w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd Okręgowy podziela w całości stanowisko Sądu Rejonowego, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły podstawy do zasądzenia dochodzonego pozwem roszczenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.