Sad powszechny, VII Ka 969/13

Sygn. akt VII Ka 969/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski (spr.), Sędziowie: SO Magdalena Chudy, SO Małgorzata Tomkiewicz, Protokolant st. sekr. sądowy Katarzyna Filipiak przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marii Kuleszy-Chaleckiej po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013r. sprawy oskarżonego P. P. oskarżonego o przestępstwo z art. 27c ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 24 lipca 2013r., sygn. akt II K 1521/12 I zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: - za podstawę skazania i wymiaru kary w pkt. I sentencji przyjmuje art.27c ust.1 pkt.4 ustawy o rybactwie śródlądowym , - z opisu czynu w pkt. I sentencji eliminuje słowo „rybackiego”, - uchyla pkt. IV sentencji, II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sadowe za postępowanie odwoławcze, w tym kwotę 30 ( trzydzieści ) zł tytułem opłaty za II instancję. Sygn. akt VII Ka 969/13 UZASADNIENIE P. P. został oskarżony o to, że w dniu 12 kwietnia 2012r. na starorzeczu rzeki Ł. w miejscowości S. , gmina D. , woj. (...) , działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, za pomocą rybackiego narzędzia połowowego w postaci agregatu prądotwórczego wytwarzającego w wodzie pole elektryczne charakterystyczne dla prądu zmiennego, dokonał połowu dwóch sztuk ryb z gatunku okoń i karaś wartości około 10 zł. działając na szkodę (...) Związku (...) okręg w O. tj. o przestępstwo z art. 27c ust.1pkt 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym . Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 24 lipca 2013 roku, w sprawie II K 155/12: I oskarżonego P. P. uznał za winnego tego, że w dniu 12 kwietnia 2012r. w starorzeczu rzeki Ł. w miejscowości S. , gm. D. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami za pomocą rybackiego narzędzia połowowego w postaci agregatu prądotwórczego wytwarzającego w wodzie pole elektryczne charakterystyczne dla prądu zmiennego, dokonał połowu dwóch sztuk ryb z gatunku okoń i karaś powodując szkodę o wartości około 10 zł działając na szkodę (...) Związku (...) Okręg w O. tj. winnego popełnienia czynu z art..27 c ust.1pkt.2 ustawy o rybactwie śródlądowym i za to z mocy art. 27 c ust.1pkt. 2 ustawy o rybactwie śródlądowym skazał go na karę grzywny po 30 (trzydzieći) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych; II na podstawie art. 27c ust. 2 ustawy o rybactwie śródlądowym orzekł podanie wyroku do publicznej wiadomości przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta w O. przez okres 1 ( jednego ) miesiąca, III na podstawie art.27c ust.3 pkt.1 lit.b powołanej ustawy orzekł od oskarżonego nawiązkę na rzecz (...) Związku (...) Okręg w O. w wysokości 50 ( pięćdziesiąt ) zł, IV na podstawie art. 27c ust. 3 pkt 4 cytowanej ustawy orzekł zakaz składania ofert do konkursu ofert na oddanie w użytkowanie obwodu rybackiego na okres 1 (jednego) roku. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który na podstawie art. 425 § 2 kpk oraz art. 444 kpk zaskarżył go w całości na korzyść oskarżonego i zarzucił mu: 1/ obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności art. 4 kpk , art. 5 § 2 kpk , art. 7 kpk , art. 410 kpk i art. 424 kpk – polegającą na oparciu orzeczenia tylko na dowodach niekorzystnych dla oskarżonego i rozstrzygnięciu wszelkich istotnych wątpliwości co do jego winy na jego niekorzyść oraz przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, prowadzącą w efekcie do błędnego ustalenia, że w/w oskarżony dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa w sytuacji, gdy oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i tak: a/ nie dokonanie zgodnie z zasadami określonymi w powołanych przepisach krytycznej oceny rozbieżności zeznań strażników rybackich odnośnie przebiegu samego zdarzenia, b/ rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego praktycznie wszystkich istniejących wątpliwości w sytuacji, gdy żaden ze świadków nie wskazywał aby widział ww. stojącego na „czatach” czy w jakikolwiek sposób kontaktującego się z oskarżonymi Z. G. i J. W. , c/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na mylnym przyjęciu, iż oskarżony popełnił przypisane mu przestępstwo, podczas gdy w materiale dowodowym nie ma żadnego dowodu, który bezpośrednio wskazuje na sprawstwo ww., d/ nieuprawnione i błędne ustalenie w pkt. I zaskarżonego wyroku, iż dwie ryby z gatunku karaś i okoń o nieznanych wymiarach stanowiły wartość 10 zł, podczas gdy świadek H. G. wskazywał, iż rzeka Ł. nie jest zarybiana w/w gatunkami ryb, a w tym stanie rzeczy pisemna informacja (...) w O. jest całkowicie niewiarygodna, gdyż kilogram świeżego karasia kosztuje około 6 zł, a jeden kilogram okonia około 8 zł, e/ błędne ustalenie, że współoskarżeni S. O. , Z. M. oraz P. P. , znajdując się na brzegu starorzecza i nie mając jakiegokolwiek kontaktu z pływającymi łódką Z. G. i J. W. chronili ww. stojąc na przysłowiowych czatach oraz, że wskazane dwie sztuki ryb pochodziły ze starorzecza rzeki Ł. . Podnosząc tak sformułowane zarzuty autor apelacji złożył wniosek o zmianę wyroku i uniewinnienie P. P. P. lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy oskarżonego co do zasady nie zasługuje na podzielenie. Na wstępie podnieść należy, iż Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie zachowania oskarżonego polegającego na dokonaniu wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami połowu dwóch sztuk ryb z gatunku okoń i karaś za pomocą narzędzia połowowego w postaci agregatu prądotwórczego wytwarzającego w wodzie pole elektryczne charakterystyczne dla prądu zmiennego i spowodowania szkody o wartości około 10 zł działając na szkodę (...) Związku (...) Okręg w O. . W tym zakresie swoje ustalenia Sąd I instancji oparł o trafną analizę materiału dowodowego i ta ocena nie zawiera błędów natury logicznej czy też faktycznej. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają powody takiego rozstrzygnięcia, a Sąd Okręgowy podziela przedstawioną tam argumentację. W istocie stawiane przez apelującego zarzuty nie mogły podważyć zasadności tej części zapadłego rozstrzygnięcia. W ocenie Sadu Okręgowego brak jest podstaw do podważenia relacji społecznych strażników rybackich , którzy przedstawili zachowanie oskarżonego z 12 kwietnia 2013r. A. P. , W. M. , S. L. , G. S. i M. M. byli dla P. P. obcy, wcześniej nie dokonywali wobec niego żadnych czynności i tym samym nie sposób przyjąć aby ich relacja wynikała z uprzedzeń czy też była nacechowana stronniczością. Wręcz przeciwnie analiza ich twierdzeń wskazuje. że zeznawali oni w sposób wyważony i podawali o okolicznościach, co do których zaistnienia byli przekonani. Odnosząc się do kolejnych zarzutów apelacji stwierdzić należy, że wprawdzie jedynie dowody zgromadzone w toku postępowania w stosunku do osób przebywających na łódce były dowodami bezpośrednio wskazującymi na ich sprawstwo, w przeciwieństwie do dowodów dotyczących osób przebywających na brzegu w tym oskarżonego, mających charakter poszlakowy, to jednakże pozostają one w takim wzajemnym związku, że pozwalają na pewne określenie roli w przestępstwie P. P. . Zauważyć przy tym należy, że współoskarżeni O. i M. wyroku nie zaskarżyli godząc się z ustaleniem Sądu I instancji, iż działali w ramach podziału ról. Analogiczne zaś zachowanie słusznie przypisano oskarżonemu. Taka postawa dowodzi prawidłowości wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustaleń między innymi w zakresie tego, że strażnicy rybaccy zanim przyjechali na miejsce pobytu oskarżonych uzyskali wiarygodną informację od świadka P. o „grupie pięciu mężczyzn poławiających ryby za pomocą prostownika”. W tej grupie osobowej bez wątpienia był i P. P. , który przecież sam przyznał, że był tam poproszony przez Z. G. jako kierowca pojazdu Natomiast udział w samym przestępstwie P. P. polegał na zabezpieczaniu czynności bezpośrednio znamionujących przestępstwo, realizowanych przez osoby znajdujące się w łódce. Tym samym akcentowany przez skarżącego fakt brak kontaktowania się przez P. P. ( w chwili interwencji ) z osobami w łódce nie może spowodować uwolnienia oskarżonego od odpowiedzialności za przypisany mu czyn skoro zważy się na całokształt ustalonych okoliczności, w tym celowe wywrócenie łódki, zabezpieczenie przedmiotów służących do kłusownictwa czy też wreszcie brak sieci, o których mówił oskarżony. Co więcej z relacji A. P. wynika, że oskarżony wraz z innymi osobami przebywającymi na brzegu zachowywał się w sposób wskazujący na obserwację terenu. Podkreślić należy również i to, że nie sposób jest pominąć badania przeprowadzonych dowodów, w tym i wyjaśnień oskarżonego przez pryzmat zasad wiedzy i doświadczenia życiowego, warunkowanych koniecznością logicznej konfrontacji z zeznaniami świadków. Trafnie zatem Sąd Rejonowy odrzucił wyjaśnienia P. P. albowiem nie sposób logicznie wyjaśnić dlaczego nie mając związku z rybactwem miałby wraz z innymi osobami podejmować walkę z kłusownictwem i to jeszcze w okolicznościach stwarzających realną podstawę do postawienia mu samemu takiego zarzutu. Nie sposób przy tym pominąć i tego, że współoskarżeni G. i W. podjęli nieudaną próbę pozbycia się narzędzi służących do poławiania prądem zmiennym oraz ryb. W konsekwencji konfrontacja dowodów osobowych prowadzi do wniosku, że jedynie dowody obciążające oskarżonego można obdarzyć przymiotem wiarygodności. Świadczą one bowiem o współdziałaniu P. P. o poławianiu ryb za pomocą urządzeń wytwarzających prąd zmienny, co jest zakazane i wyczerpuje znamiona przestępstwa. Wbrew zarzutowi apelacji wartość ryb nie jest znamieniem przestępstwa przypisanego oskarżonemu i stanowi jedynie przesłankę dla określenia wysokości nawiązki, która została orzeczona w stosunkowo niskim wymiarze. Odrzucić również należy zarzut apelacji jakoby zatrzymane ryby nie mogły występować w starorzeczu Ł. , albowiem takim gatunkiem wód tych się nie zarybia. Zważyć bowiem należy na charakter otwarty zbiornika wodnego, migrację ryb, jak też zeznania świadka H. G. , który podał, że oba gatunki ryby, o których mowa w czynie przypisanym występują w wodach przedmiotowego akwenu. Natomiast z zeznań świadka S. L. wynika, że stan wody powodował połączenie głównego nurtu rzeki z jej starorzeczem. Tym samym nie jest możliwe uznanie, że nie zarybianie określonym gatunkiem ryb jest równoznaczne z niewystępowaniem tego gatunku. Niezależnie od zarzutów apelacji w oceni Sądu Okręgowego konieczna była wobec treści zarzutu zmiana kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, przy czym w żaden sposób nie powoduje to pogorszenia sytuacji procesowej oskarżonego. P. P. został bowiem oskarżony między innymi o to, że działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, za pomocą rybackiego narzędzia połowowego w postaci agregatu prądotwórczego wytwarzającego w wodzie pole elektryczne charakterystyczne dla prądu zmiennego, dokonał połowu dwóch sztuk ryb. Zatem oskarżonemu nie zarzucono znamienia czynu, że działał on „ nie będąc uprawnionym do rybactwa ”. Zgodnie z przepisem art. 27c ust.1pkt.2 ustawy o rybactwie śródlądowym karalne jest poławianie ryb rybackimi narzędziami połowowymi lub urządzeniami połowowymi przez osobę „nie będąca uprawnionym do rybactwa albo osobę poławiającą na jego rzecz”. Natomiast połów ryb przez wytwarzanie w wodzie pola elektrycznego charakterystycznego dla prądu zmiennego jest z mocy prawa niedozwolony- porównaj art. 8 ust.1pkt.6 ustawy o rybactwie śródlądowym . W konsekwencji narzędzia wytwarzające prąd zmienny nie mogą być również rybackimi narzędziami połowowymi. W przypisanym P. P. czynie zawarto faktycznie wszystkie znamiona przestępstwa kwalifikowanego z art. 27ust.1 pkt.4 w zw. z art.8ust1pkt.6 ustawy o rybactwie śródlądowym i tym samym błędnie w zaskarżonym wyroku zakwalifikowano go z art. 27ust.1 pkt.2 ustawy. Takie poprawienie kwalifikacji prawnej czynu było w ocenie sądu odwoławczego dopuszczalne albowiem nie jest ono dla oskarżonego niekorzystne. Jednocześnie z opisu czynu wyeliminowano słowo „rybackiego” albowiem urządzenie, którego użyto do połowu ryb nie jest żadnym z urządzeń dopuszczonym przez ustawę o rybactwie śródlądowym – porównaj wykaz rybackich narzędzi połowowych i rybackich urządzeń połowowych zawarty w §9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 listopada 2001r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie ( Dz. U. nr 138, poz.1559, ze zm.). Z urzędu także uznano za celowe uchylenie rozstrzygnięcia z pkt. IV sentencji podzielając w tym zakresie argumenty wynikające z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2013r. w sprawie III KK 429/12. We wskazanym orzeczeniu miedzy innymi stwierdzono, że środek karny z art.27cust.3pkt.4 przedmiotowej ustawy stosuje się odpowiednio, co oznacza, że nie jest on w każdym wypadku obligatoryjny. Tym samym uwzględniać należy w każdym wypadku specyfikę określonego układu procesowego. W konsekwencji orzekanie takiego środka jest obligatoryjne jedynie co do osoby, która należy do osób uprawniony do rybactwa w myśl art.4 ustawy lub też z okoliczności sprawy wynikać może, że będzie się ubiegać o zawarcie umowy o użytkowanie obwodu rybackiego. Te okoliczności bez wątpienia P. P. nie dotyczą. Mając powyższe na uwadze zaskarżony wyrok zmieniono w ten sposób, że: - za podstawę skazania i wymiaru kary w pkt. I sentencji przyjęto art.27c ust.1 pkt.4 ustawy o rybactwie śródlądowym , - z opisu czynu w pkt. I sentencji wyeliminowano słowo „rybackiego”, - uchylono pkt. IV sentencji, II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy, III zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sadowe za postępowanie odwoławcze, w tym kwotę 30 ( trzydzieści ) zł tytułem opłaty za II instancję. O kosztach procesu postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk w zw. z art.3ust.1 i art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity Dz. U. Nr 49 poz. 223 z 1983 roku z późn. zm.).