Sygn. akt IV C 526/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR (del.) Robert Masznicz Protokolant: sekretarz sądowy Marzena Grajek po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2017 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa powodów o imionach i nazwiskach J. Ł. , B. Ł. oraz A. Ł. przeciwko pozwanej jednostce organizacyjnej, którą jest Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości (...) przy ulicy (...) w W. o uchylenie uchwały nr (...) pozwanej Wspólnoty z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie odwołania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej 1) oddala powództwo; 2) zasądza od powodów na rzecz pozwanej kwotę 377,00 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym:
- a)kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem Okręgowym w Warszawie;
- b)kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie;
- c)kwotę 17,00 zł (siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa procesowego. Sygn. akt IV C 526/15 UZASADNIENIE WYROKU Pozwem złożonym dnia 2 czerwca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – k. 48), sprostowanym pismem procesowym z dnia 19 czerwca 2015 r. (data pieczęci biura podawczego Sądu Okręgowego w Warszawie – k. 51), J. Ł. , B. Ł. oraz A. Ł. (powodowie) żądali uchylenia uchwały nr (...) z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie odwołania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości (...) w W. (pozwana). W uzasadnieniu wskazali w szczególności, że zaskarżona uchwała narusza zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną oraz narusza interesy powodów związane z utraconymi korzyściami. (pozew – k. 2 i n., pismo procesowe - k. 51 i n.) W odpowiedzi na pozew z dnia 25 maja 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – k.245) pozwana żądała oddalenia powództwa w całości i zasądzenia od powodów kosztów procesu według norm przepisanych, zaprzeczając podniesionym przez powodów zarzutom względem uchwały. (odpowiedź na pozew – k. 232 i n.) Wskutek zażalenia powodów na wydane w sprawie postanowienie wydane dnia 8 marca 2016 r. przez Sąd Okręgowy w Warszawie, jako sąd pierwszej instancji, Sąd Apelacyjny w Warszawie, jako sąd drugiej instancji, oddalił zażalenie postanowieniem z dnia 27 października 2016 r., pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał w szczególności, że powodowie nie uprawdopodobnili żadnej z ustawowych przesłanek uchylenia zaskarżonej uchwały. (postanowienie – k. 128 i n., zażalenie – k. 138 i n., postanowienie – k. 202 i n.) Po przeprowadzeniu rozprawy i wysłuchaniu stron oraz przeprowadzeniu postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie, Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny. Na nieruchomości gruntowej, obejmującej działkę ewidencyjną nr (...) z obrębu (...) w W. przy ul. (...) , stanowiącej własność miasta stołecznego W. (nieruchomość), jest posadowiony budynek wielomieszkaniowy. W budynku znajduje się łącznie 8 (osiem) lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych. W chwili wydania zaskarżonej uchwały niżej wymienionym współwłaścicielom nieruchomości przysługiwały następujące udziały w nieruchomości wspólnej: 1) J. S. i S. S. łącznie udział o wielkości (...) , związany z prawem do lokalu nr (...) ( KW (...) ); 2) J. K. udział w łącznej wysokości (...) , stanowiący sumę udziałów następujących:
- a)udziału o wielkości (...) , związanego z prawem do lokalu nr (...) ( KW (...) ),
- b)udziału o wielkości (...) , związanego z prawem do lokalu nr (...) ( KW (...) ),
- c)udziału o wielkości (...) , związanego z prawem do lokalu nr (...) ( KW (...) ); 3) osobie o imionach i nazwisku A. M. udział o wielkości (...) , związany z prawem do lokalu nr (...) ( KW (...) ); 4) G. J. udział o wielkości (...) , związany z prawem do lokalu nr (...) ( KW (...) ); 5) osobom o imionach i nazwiskach B. Ł. i A. Ł. łącznie udział o wielkości (...) , związany z prawem do lokalu nr (...) ( KW (...) ); 6) J. Ł. udział udziału o wielkości (...) , związany z prawem własności lokalu nr (...) ( KW (...) ). Lokale nr (...) , stanowiące odrębny przedmiot własności J. K. , są oddzielnymi lokalami wyodrębnionymi, przy czym zostało pomiędzy nimi urządzone faktyczne bezpośrednie przejście, poprzez wykonanie otworu w stopie dzielącym lokale oraz zainstalowanie schodów. (fakty co do istoty bezsporne, udokumentowane odpisami zwykłymi ksiąg wieczystych – k. 8 i n. oraz k. 11 i n., potwierdzone informacją jawną, dostępną przez odpowiedni system teleinformatycznego dostępu do ksiąg wieczystych) W dniu 23 kwietnia 2015 r. współwłaściciele podjęli uchwały następujące: 1) uchwałę nr (...) w sprawie odwołania zarządu wspólnoty mieszkaniowej, zgodnie z którą odwołano zarząd pozwanej w osobach fizycznych o imionach i nazwiskach:
- a)J. K. ,
- b)A. M. ,
- c)S. S. ,
- d)B. Ł. ,
- e)J. Ł. ,
- f)G. J. , przy czym za przyjęciem uchwały głosowali wyłącznie J. K. oraz A. M. , reprezentujący łącznie (...) udziałów w nieruchomości wspólnej nieruchomości; 2) uchwałę nr (...) w sprawie wyboru zarządu pozwanej w osobach fizycznych, zgodnie z którą powierzono pełnienie funkcji zarządu współwłaścicielom o imionach i nazwiskach:
- a)J. K.
- b)A. M. , przy czym za przyjęciem uchwały głosowali wyłącznie J. K. oraz A. M. , reprezentujący łącznie (...) udziałów w nieruchomości wspólnej nieruchomości. (uchwała nr (...) – k. 218, uchwała nr (...) – k. 219) Przed zamknięciem rozprawy jedna z powódek złożyła w oddzielnym postępowanie wniosek o ustanowienie zarządcy przymusowego na nieruchomości. (fakt bezsporny) Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny na podstawie odpisów dokumentów urzędowych i prywatnych załączonych do pism procesowych zgodnie z art. 244 i 245 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ( k.p.c. ), z uwzględnieniem faktów przyznanych i bezspornych odpowiednio do art. 229 i 230 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron (k. 261), gdyż okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione za pomocą dowodów z dokumentów z uwzględnieniem faktów przyznanych i bezspornych, po wysłuchaniu stron na podstawie art. 212 k.p.c. Ustaliwszy powyższe, Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Powództwo podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała o odwołaniu całego zarządu nie jest sprzeczna z ustawą i nie narusza określonych w ustawie zasad prawidłowego zarządzania nieruchomością, jak również nie narusza chronionych ustawą interesów powodów, a właściciele nie zawarli umowy, która wykluczałaby odwołanie całego zarządu. Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego opiera się na wyżej przedstawionych ustaleniach faktycznych oraz niżej objaśnionej podstawie prawnej. Zgodnie z art. 20 ust. 1 w zw. z art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892), jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest na nieruchomości wspólnej więcej niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną stosuje się przepisy tej ustawy, a nie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, organ zarządu tworzą osoby wybrane na mocy uchwały właścicieli lokali, przy czym – zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy – cały zarząd może być w każdej chwili odwołany na mocy uchwały właścicieli lokali. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy, uchwały właścicieli lokali zapadają większością głosów, liczoną według wielkości udziałów. Z przytoczonych przepisów wynika, że jakkolwiek każdy ze współwłaścicieli ma prawo do zasiadania w zarządzie, do którego został powołany na mocy uchwały właścicieli, ma również obowiązek natychmiastowego ustąpienia z zarządu, jeżeli został z niego odwołany uchwałą podjętą większością głosów liczonych według udziałów. Z przytoczonych przepisów wynika również, że uchwała właścicieli lokali o odwołaniu zarządu może być podjęta w każdym czasie. Ustawa nie warunkuje podjęcia takiej uchwały spełnieniem jakichkolwiek dodatkowych przesłanek. W szczególności nie wymaga wykazania, że odwoływany zarząd działał wadliwie lub że odwołanie zarządu jest gospodarczo uzasadnione. Oznacza to, że właściciele lokali mogą w każdym czasie odwołać również zarząd działający doskonale, a uchwała o odwołaniu takiego zarządu nie jest przez to sprzeczna z ustawą. Oznacza to również, że ustawa nie przyznaje żadnemu z właścicieli prawa do zachowania funkcji w zarządzie, choćby doskonale wykonywał czynności zarządzania, zatem uchwała o odwołaniu takiego właściciela z zarządu nie stanowi naruszenia prawem chronionego interesu takiego właściciela. Uchwała o odwołaniu całego zarządu mogłaby zostać oceniona jako naruszająca zasady prawidłowego zarządzania, gdyby celowała w trwałe lub długotrwałe pozbawienie nieruchomości jakiegokolwiek zarządu, czyli gdyby sprawdzała skutek sprzeczny z przewidzianym w art. 20 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy wymogiem ustanowienia organu zarządu na nieruchomości. W ustalonym stanie faktycznym taki skutek nie nastąpił, gdyż równocześnie z zaskarżoną uchwałą o odwołaniu zarządu właściciele lokali podjęli uchwałę o powołaniu nowego zarządu. Sąd Okręgowy rozumie motywację powodów w zaskarżeniu ustawy, w szczególności ich rozżalenie oraz poczucie bezsilności wynikłe z układu stosunków współwłasności nieruchomości wspólnej, w którym dwoje sąsiadów stanowi samodzielnie zarówno organ zarządu, decydujący o bieżących sprawach wspólnoty bez współudziału pozostałych właścicieli, jak również podejmuje faktycznie samodzielnie wszystkie decyzje, zastrzeżone dla uchwał właścicieli, wyzyskując bezwzględną większość sumy własnych udziałów w nieruchomości. Ponieważ przedmiotem sprawy jest wyłącznie legalność zaskarżonej uchwały o odwołaniu zarządu z 2015 r., a nie ocena gospodarności zarządu sprawowanego później przez nowy skład tego organu, Sąd Okręgowy nie był w niniejszej sprawie ani obowiązany ani uprawniony do badania zarzutów co do niegospodarności zarządu sprawowanego przez organ w nowym składzie. Jeżeli nawet usprawiedliwione są wszystkie zarzuty powodów względem nowego zarządu, nieusprawiedliwione jest wywodzenie stąd zarówno zakazu odwoływania poprzedniego zarządu, jak i nakazu, aby w zarządzie zasiadali wszyscy współwłaściciele. Takie zakazy lub nakazy byłyby oczywiście sprzeczne z ustawą, która przecież nie przyznaje żadnemu ze współwłaścicieli prawa do zasiadania w zarządzie wbrew woli większości współwłaścicieli, jak też nie udziela gwarancji nieodwołalności zarządowi w całości lub jego poszczególnym członkom, choćby organ zarządu i jego poszczególni członkowie wykonywali zadania bez zarzutu. Jeżeli zarzuty powodów względem nowego zarządu są usprawiedliwione, a osoby sprawujące nowy zarząd nie mogą zostać odwołane z przyczyny układu stosunków współwłasności w nieruchomości, wystarczającym i właściwym środkiem ochrony interesów właścicieli mających mniejsze udziały jest możliwość żądania ustanowienie zarządcy przymusowego na podstawie z art. 26 ust. 1 ustawy, z czego powodowie skorzystali zresztą, zgłaszając odpowiednie żądanie w oddzielnym postępowaniu. Dlatego Sąd Okręgowy oddalił powództwo o uchylenie zaskarżonej uchwały o odwołaniu zarządu. Na podstawie art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. , Sąd Okręgowy rozstrzygnął w wyroku o kosztach postępowania, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. Na tej podstawie w wyroku zasądzono od powodów na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu, wynikłych z ustanowienia przez pozwaną pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Na zasądzoną z tego tytułu sumę 377,00 zł złożyły się kwoty następujące:
- a)kwota 180,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem Okręgowym w Warszawie, ograniczonych do stawki wynagrodzenia jednego adwokata ( adw. M. M. ),
- b)kwota 180,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. akt VI ACz 1669/16), ograniczonych do stawki wynagrodzenia jednego adwokata ( adw. M. Ś. ),
- c)kwota 17,00 zł tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa procesowego (zaświadczenie – k. 113), ograniczonych do stawki opłaty od pierwszego ze złożonych pełnomocnictw procesowych. Stawka wynagrodzenia pełnomocnika procesowego za czynności podjęte w sprawie przed Sądem Okręgowym w Warszawie oraz Sądem Apelacyjnym w Warszawie została określona na podstawie § 11 ust. 1 pkt 1 oraz § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.), obowiązującego w chwili wszczęcia postępowania, a nadal mającego zastosowanie w sprawie na mocy odrębnych przepisów przejściowych, zgodnie z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.). Z tych przyczyn i na podstawie przytoczonych przepisów Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji. ZARZĄDZENIE (...)
- a)(...)
- b)(...)
- c)(...) (...)