Sad powszechny, XIII Ga 750/17

Sygn. akt XIII Ga 750/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 marca 2017 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie z powództwa W. D. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8.490 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 25 czerwca 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty. W punkcie 2 wyroku ustalono prawo powoda do zwrotu całości kosztów procesu, których wyliczenie powierzono referendarzowi sądowemu. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na następującym stanie faktycznym sprawy: R. U. zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia Autocasco. Zgodnie z § 22 ust. 8 OWU umowy łączącej strony przewidziano zasady ustalania wysokości odszkodowania w przypadku zaistnienia szkody całkowitej. Odszkodowanie to miało być ustalane w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu w dniu ustalenia odszkodowania pomniejszonej o wartość pozostałości, z uwzględnieniem warunków ubezpieczenia. Wartość pozostałości powinna odpowiadać ich wartości rynkowej i jest ustalana indywidualnie w zależności od rozmiaru szkody i stopnia zużycia eksploatacyjnego ubezpieczonego pojazdu lub jego części ( zespołów) w odniesieniu do samej wartości pojazdu jaką przyjęto do wyliczenia szkody całkowitej. Pozwany może ustalić wartość pozostałości na podstawie oferty zakupu uzyskanej podczas aukcji internetowej. W dniu 25 maja 2013 r. samochód marki H. (...) rej. (...) , należący do R. U. uległ uszkodzeniu w wyniku kolizji drogowej. Poszkodowany posiadał ważne ubezpieczenie Autocasco u pozwanego. W pojeździe tym doszło do szkody całkowitej zgodnie z postanowieniami OWU. Pozwany ustalił wartość pojazdu H. (...) rej. (...) przed zaistnieniem szkody na kwotę 30.900,00 zł. Na prowadzonej przez siebie platformie aukcyjnej pozwany otrzymał oferty zakupu pozostałości pojazdu w kwotach od 8.860,00 zł (najniższa) do 18.600,00 zł (najwyższa). Pozwany wypłacił poszkodowanemu kwotę 9.510,00 zł ustalając wartość pojazdu przed szkodą na kwotę 30.900,00 zł i wartość pojazdu po szkodzie na kwotę 21.390,00 zł. W dniu 25 października 2013 roku poszkodowany R. U. przelał na rzecz powoda swoje prawa do odszkodowania przysługującego mu od pozwanego. W dniu 4 maja 2016 r. na zlecenie powoda sporządzona została prywatna kalkulacja szkody powstałej w dniu 25 maja 2013 r. w pojeździe marki H. (...) rej. (...) , zgodnie z którą wartość pojazdu przed szkodą wynosiła 32.000,00 zł wartość pozostałości po szkodzie wyniosła 14.000,00 zł. Zgodnie z opinią biegłego K. W. Sąd Rejonowy przyjął, iż w wyniku szkody z dnia 25 maja 2013 r. doszło do uszkodzenia w pojeździe, które skutkowało szkodą całkowitą. Wartość tego pojazdu sprzed zdarzenia drogowego wynosiła 31.800,00 zł. Wartość pojazdu w stanie uszkodzonym oszacowana metodą stopnia uszkodzenia wyniosła 13.700 zł. Biorąc za podstawę powyższe ustalenia Sąd Rejonowy na podstawie art. 805 k.c. i art. 821 k.c. i art. 812 k.c. i art. 361 § 2 k.c. , i OWUK w § 22 ust. 8 uznał, iż należy zastosować zasady ustalania wysokości odszkodowania w przypadku zaistnienia szkody całkowitej. Przy czym przy ustaleniu wartości szkody, Sąd Rejonowy oparł się na ustaleniach poczynionych przez biegłego z zakresu mechaniki pojazdów samochodowych K. W. , który określił wartość rynkową pojazdu marki H. (...) rej. (...) w stanie nieuszkodzonym na dzień kolizji na kwotę 31.800,00 zł brutto, wartość pojazdu w stanie uszkodzonym po zdarzeniu na kwotę 13.700 zł brutto. Odszkodowanie winno zatem odpowiadać różnicy w wartości pojazdu na dzień zdarzenia w stanie przed i po szkodzie w wysokości 18.100,00 zł. Przy czym Sąd Rejonowy nie podzielił w tym zakresie argumentacji pozwanego o zasadności przyjęcia wartości pozostałości w oparciu o system aukcyjny. Wskazał, że pozwany mógłby się posłużyć się przy określaniu tej wartości ceną uzyskaną na aukcji internetowej, gdyby odzwierciedlała ona cenę rynkową. Tymczasem zdaniem Sądu dane uzyskane z platformy internetowej Pomoc Online, bazowały jedynie na możliwej (hipotetycznej, nie realnej) do uzyskania cenie z tytułu sprzedaży pozostałości. Co więcej w ocenie Sądu Rejonowego oferta złożona przez pozwanego była jednorazową, złożoną na wniosek ubezpieczyciela, tym samym aukcja dostarczyła danych w przedmiocie czysto hipotetycznej pojedynczej transakcji w warunkach, których nie można zakwalifikować jako równoznacznych z wolnorynkowymi. Sąd Rejonowy podkreślił, iż kwota przyjęta przez pozwanego jako wartość pozostałości pojazdu tj. 21.390,00 zł jest odmienna od najwyższej kwoty osiągniętej w aukcji tj. 18.600,00 zł. W konsekwencji, uwzględniając wypłaconą dotychczas bezsporną część odszkodowania, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda żądaną kwotę 8.490,00 zł, a to z uwagi na pomniejszenie wartość przysługującego odszkodowania 18.100,00 zł o wypłaconą już przez pozwanego kwotę. Sąd Rejonowy o odsetkach od zasądzonej sumy orzekł w oparciu o przepis art. 817 k.c. i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.). Z uwagi na to, że roszczenie powoda zostało zaspokojone w całości Sąd Rejonowy nałożył na pozwanego obowiązek zwrotu powodowi całości kosztów procesu. Od powyższego orzeczenia apelację wniosła strona pozwana zaskarżając przedmiotowy wyrok w pkt 1 w zakresie uwzględniającym powództwo ponad kwotę 3.690 zł. oraz z pkt 2. W konsekwencji skarżący wnosił o zmianę wyroku i oddalenie powództwa w zaskarżonej części, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie od powoda, na rzecz pozwanego kosztów postępowania wg. norm przepisanych z I i II instancję. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie art. 805 k.c. , w związku z art. 65 k.c. i zapisami OWU AC tj. § 22 ust 8 poprzez jego niezastosowanie. Skarżący zarzucił także naruszenie swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że wartość pojazdu wyznaczona przez biegłego jest bliższa wartości rynkowej, niż wartość uzyskana poprzez wystawienie pojazdu na licytację. W odpowiedzi na apelację powód wnosił o oddalenie apelacji pozwanego i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego od pozwanego na jego korzyść. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja pozwanego jest bezzasadna. Albowiem Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe oraz dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, jak i ich oceny prawnej, które Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne. Ustalenia taktyczne poczynione przez Sąd I instancji znajdują, oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który został poddany analizie i ocenie przez ten Sąd w granicach swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c. zgodnie z logicznym rozumowaniem i doświadczeniem życiowym. Apelujący zarzucając w apelacji naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w istocie kwestionowała poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia w zakresie wartości pojazdu w stanie uszkodzonym, uznając je jedynie za prawidłowe, co do zastosowania dyferencyjnej metody obliczenia szkody, jako szkody całkowitej oraz co do wartości pojazdu przed szkodą. W ocenie apelującego wartość pojazdu po szkodzie, niezbędna do wyliczenia należnego powodowi odszkodowania, winna być ustalona metodą rynkową, na podstawie wyników aukcji przeprowadzonej na platformie P. (...) . Skarżący wskazał przy tym, że przy wystawianiu pozostałości pojazdu na aukcję, szczegółowo opisany został zakres uszkodzeń, o którym zostali poinformowani oferenci, jak też dane pojazdu i dokonana kalkulacja szkody. Inaczej postąpił jednak Sąd Rejonowy uznając, że wartość pojazdu po uszkodzeniu jako kwestia istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, winna zostać obliczona w oparciu o wiadomości specjalne biegłego, który w wydanej opinii odniósł się do ustalonej przez pozwanego wartości pozostałości pojazdu, wylicytowanej w wyniku przeprowadzonej aukcji na platformie internetowej, utworzonej przez pozwanego. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił niewiarygodność tych danych uzyskanych z aukcji ze względu na brak podania w czasie aukcji szczegółowych informacji na temat zakresu uszkodzeń pojazdu, kosztorysu naprawy, dokumentacji zdjęciowej, opisu indywidualnych cech pojazdu, oraz dysproporcję między najniższą i najwyższą wartością wylicytowaną. Dlatego też prawidłowo uznał Sąd Rejonowy, że podstawą rozstrzygnięcia winno być w sprawie oszacowanie wartość pojazdu w stanie uszkodzonym przez biegłego, zgodnie za pomocą programu komputerowego metodą stopnia uszkodzenia na kwotę 13.700 zł. Sąd Okręgowy, w okolicznościach niniejszej sprawy, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do tego, że brak jest podstaw do ustalenia wartości pozostałości pojazdu wyłącznie w oparciu o dane uzyskane z aukcji na platformie internetowej, które z kolei bazowały jedynie na hipotetycznej, a nie jak się okazało, realnej możliwości sprzedaży wraku pojazdu za wylicytowaną cenę (tak też Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 27 lipca 2015 r., sygn. akt III Ca 561/15). Prawidłowo zatem Sąd Rejonowy ustalił wartość pozostałości samochodu, opierając się na dowodzie z opinii biegłego sądowego, którego wiarygodności i mocy dowodowej strona pozwana nie zdołała zakwestionować. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowym dokonał też prawidłowej oceny prawnej ustalonych faktów, co czyni bezzasadnym podniesiony przez apelującego zarzut naruszenia prawa materialnego. Zasądzenie bowiem w niniejszej sprawie odszkodowania za doznaną przez poszkodowanego szkodę wyliczoną metodą dyferencyjną, jako różnicę pomiędzy wartością pojazdu ustaloną przez strony umowy AC a wartością pozostałości po uszkodzeniu ustaloną w oparciu o niezakwestionowaną opinię biegłego, nie narusza istoty umowy ubezpieczenia autocasco (AC) jaka wynika z art. 805 § 2 k.c. , a która przy ubezpieczeniu majątkowym w szczególności sprowadza się do wypłaty określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. W przedmiotowej sprawie ustalone przez Sąd odszkodowanie pozostaje w zgodzie z art. 363 § 1 k.c. przewidującym dwa sposoby naprawienia szkody tj.: przez przywrócenie stanu poprzedniego oraz przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Ponieważ w przedmiotowej sprawie dyferencyjną metoda rozliczenia szkody nie była przez poszkodowanego kwestionowana, a odpowiednia kwota odszkodowania ustalona została z uwzględnieniem postanowień umowy AC wiążącej jej strony, co do wartość pojazdu przed szkodą oraz w oparciu o dowód z opinii biegłego sądowego. Wobec powyższego zasądzona suma pieniężna z tytułu ubezpieczenia (z uwzględnieniem kwoty już wypłaconej) nie przewyższa poniesionej szkody, zatem pozostaje w zgodzie z art, 824 1 § 1 k.c. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację, a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. zasadzając od pozwanego, jako strony przegrywającej apelację, na rzecz powoda kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu (wynagrodzenie pełnomocnika powoda ustalono zgodnie z § 2 pkt 3 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800; zm.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1668.) Magdalena Rychter-Raj Mariola Szczepańska Beata Matysik