Sad powszechny, XIII GC 708/17

Sygn. akt XIII GC 708/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi‑Śródmieścia w Łodzi, XIII Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia S.R. Dariusz Rogala Protokolant:st. sekr. sąd. Anna Hodała po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w Ł. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. o zapłatę 1) zasądza na rzecz (...) spółki akcyjnej z siedzibą w Ł. od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. kwotę 19.003,70 (dziewiętnastu tysięcy trzech i 70 /100) złotych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od 29 grudnia 2016 roku oraz kwotę 4.568 (czterech tysięcy pięciuset sześćdziesięciu ośmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; 2) oddala powództwo w pozostałej części. Sygn. akt XIII GC 708/17 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym 29 (...) spółka akcyjna z siedzibą w Ł. zażądała zasądzenia od pozwanej kwoty 19.003,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od wytoczenia powództwa oraz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma wskazano, że 10 IX 2015 powódka zawarła ze spółką (...) umowę finansowania wierzytelności; na gruncie tej umowy powódka nabyła określone wierzytelności wobec pozwanej. Powódka 7 XI 2016 wezwała pozwaną do zapłaty w oparciu o NO nr (...) Z. z 13 X 2016, która opiewała na odsetki powstałe od nieterminowych płatności faktur VAT. Pismem z 28 XI 2016 pozwana uznała swój dług wynikający z NO (pozew, k. 2 i n.) . W sprzeciwie od NZ, zaskarżając to orzeczenie w całości, (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. , wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwana przyznała, że pozostaje w zadłużeniu wynikającym z załączonych do pozwu not; jednakże zarzuciła, że powództwo winno zostać oddalone z uwagi na jego przedwczesność – jego wytoczenie nastąpiło z naruszeniem ustaleń zawartych pomiędzy przedstawicielami stron co do przedłużenia terminu płatności. Nadto pozwana wniosła o rozłożenie świadczenia na 10 równych rat płatnych do końca miesiąca, co pozwana uzasadniła przejściowymi trudnościami finansowymi pozwanej wynikającymi z opóźnieniami NFZ oraz inwestycjami (sprzeciw od NZ, k. 86) . Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny 10 IX 2015 powódka zawarła umowę finansowania wierzytelności ze spółką (...) , na mocy której została na nią przelana wierzytelności względem pozwanej na kwotę 340.168,98 zł (umowa finansowania wierzytelności, k. 44 i n.; oświadczenie, k. 56 i n.) . W związku z opóźnieniem przez pozwaną w spłacie należności głównych objętych ww. umową, po stronie powódki powstała wierzytelność o odsetki za opóźnienie w łącznej wysokości 19.003,70 zł. Do zapłaty takiej kwoty powódka wezwała pozwaną (wyliczenie, k. 9; NO, k. 10 i n.; wezwanie, k. 34) . W związku z otrzymanym wezwaniem do zapłaty, pismem z 23 XI 2016, pozwana prosiła o umorzenie połowy wysokości naliczonych odsetek w łącznej wysokości 19.003,70 zł (pismo, k. 33) . Powódka w odpowiedzi z 7 XII 2016 wskazała, że nie wyraża zgody na umorzenie połowy naliczonych odsetek wynikających z noty odsetkowej oraz że w przypadku braku wpłaty całej kwoty 19.003,78 zł do 16 XII 2016 r. sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego (pismo, k. 20) . Pozwana nie zapłaciła kwoty dochodzonej w pozwie (okoliczność bezsporna) . Sąd Rejonowy zważył, co następuje Powództwo, jako usprawiedliwione co do zasady, było usprawiedliwione w przeważającej części. W niniejszej sprawie ani legitymacja procesowa, ani wierzytelność (w szczególności co do wysokości) nie były kwestionowane; wręcz w sprzeciwie od NZ pozwana przyznała, że pozostaje w zadłużeniu wynikającym z załączonych do pozwu not (k. 86) . Wystarczające jest więc tu wskazane, że dochodzona w sprawie wierzytelność wynika z treści art. 481 KC oraz art. 509 KC , w szczególności § 2 ostatniego z przywołanych przepisów, zgodnie z którym wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Obrona pozwanej sprowadzała się do podniesienia zarzutu przedwczesności roszczenia. Orzecznictwo przedwczesność roszczenia wiąże między innymi z nadejściem jego zapadalności, a więc wymagalnością (vide wyrok SN z 26 VII 2001, IV CKN 407/00, Lex 448048). Podnosi się bowiem, że jeżeli wierzyciel nie otrzymał świadczenia w terminach z art. 455 KC , to nabywa jednocześnie uprawnienia do podjęcia kroków w celu przymusowego dochodzenia świadczeń i powództwa o takie świadczenia nie można uważać za przedwczesne (vide wyrok SN z 22 IV 1970, II CR 74/70, Lex 6719). Atoli zarzut pozwanej, że powództwo zostało wniesione z naruszeniem ustaleń co do wydłużenia terminu płatności, pozostał jednak gołosłowny. Z jednej bowiem strony z dołączonych do pozwu dokumentów wynika, że powódka, w odpowiedzi na pismo pozwanej o umorzenie części odsetek, 7 XII 2016 odpowiedziała, że nie wyraża na to zgody i wyznaczyła nieprzekraczalny termin do 16 XII 2016 na spłatę zaległej kwoty; jakiegokolwiek innego pisma nie przedstawiła pozwana. Z drugiej strony pozwana w tym zakresie zgłosiła wniosek o przesłuchanie stron; z tego względu na rozprawę z 30 III 2017 wezwano strony do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania (k. 97 i 98) , lecz mimo tego w szczególności przedstawiciel strony pozwanej nie stawił się na rozprawę (k. 102) . Miało to dwie konsekwencje: raz sąd postanowieniem z 30 III 2017 oddalił wniosek o przesłuchanie stron, a dwa – należało uznać, że strona pozwana nie udowodniła swojego zarzutu umownej prolongaty terminu płatności. Roszczenie należało traktować jako wymagalne. Oczywiście czym innym jest przedwczesność powództwa w sensie procesowym, ujmowana jako czasowa (przejściowa) niedopuszczalność drogi sądowej, lecz zagadnienie to nie występuje w sprawie. Niezasadnym był również wniosek pozwanej o rozłożenie świadczenia na raty w oparci o art. 320 KPC (zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie). Jednakże i w tym zakresie pozwana nie udowodniła jakichkolwiek okoliczności mogących przemawiać za zastosowaniem tego moratorium sędziowskiego – nie załączyła żadnych dokumentów do sprzeciwu od NZ, a nadto pozwana, mimo wezwania, nie stawiła się na rozprawę, co miało wskazane już skutki. Zasadne było więc w całości żądanie przez powódkę kwoty 19.003,70 zł tytułem roszczenia głównego – skapitalizowanych odsetek. Powódka dochodziła również odsetek od roszczenia głównego w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia wytoczenia powództwa. Już powyższe zważenie, z uwagi na akcesoryjność materialną roszczenia o odsetki względem roszczenia głównego (por. art. 481 § 1 KC ) przesądzało, że usprawiedliwione co do zasady było także żądanie otwartych odsetek od roszczenia głównego ( accessorium sequitur principale ). Odsetek tych powódka żądała od wytoczenia powództwa – 29 XII 2016 (k. 83) , a więc pamiętając że są to otwarte odsetki żądane od skapitalizowanych odsetek, tak określone żądanie było zasadne (por. art. 482 § 1 KC ). Tych otwartych odsetek powódka żądała w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych. Należy jednak wskazać, że – zgodnie z już przywołanym art. 482 § 1 KC – od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa. Niezasadnie więc powódka, od skapitalizowanych odsetek, żąda odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych (już pomijając niekoherencję powódki w tym zakresie w petitum pozwu i jego uzasadnieniu). Zakaz anatocyzmu w prawie polskim jest regułą z jedynie dwoma wyjątkami uregulowanym w art. 482 KC (vide wyrok SA w Katowicach z 20 XI 1996 r. I ACr 547/96) i z tego względu należy przyjąć, że skoro wyjątek ten określa również, jakie odsetki (w jakiej wysokości) się należą od zaległych odsetek, to od skapitalizowanych odsetek nie można żądać odsetek w wysokości odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, gdyż przepis art. 482 § 1 KC wyraźnie wskazuje, że od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie . Żądanie dalej idące było niezasadne. Z uwagi na powyższe – na podstawie przywołanych przepisów – należało zasądzić na rzecz powódki od pozwanej kwotę 19.003,70 zł wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od 29 XII 2016 (pkt 1 sentencji wyroku), oddalając powództwo w pozostałej części (pkt 2 sentencji wyroku). O kosztach procesu sąd – na podstawie art. 98 § 1 KPC – orzekł z zastosowaniem zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Znajduje to uzasadnienie w fakcie, że, w zakresie roszczenia głównego (a tylko ono, nie zaś roszczenie o odsetki od roszczenia głównego, wpływa na wartość przedmiotu sporu {por. art. 19 § 1 KPC i art. 20 KPC }), żądanie powódki, o którego oddalenie wnosiła pozwana, zostało w całości uwzględnione. To więc pozwana uległa w sprawie w zakresie swojego żądania i to ją winny ostatecznie obciążać koszty procesu, w tym koszty strony powodowej. Na koszty powódki składały się koszty sądowe w postaci opłaty od pozwu (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 21 uKSC) w wysokości 951 zł (k. 7) oraz koszty zastępstwa procesowego w postaci wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 3.600 zł (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych {Dz.U. 2015 r., poz. 1804, ze zm.}) i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od złożenia kopii dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w postępowaniu sądowym (k. 6 i 8) . Mając na uwadze powyższe – na podstawie art. 108 § 1 zd. I oraz art. 109 § 2 KPC w zw. z przywołanymi przepisami – sąd, w pkt. 1 sentencji wyroku, postanowił zasądzić na rzecz powódki od pozwanej sumę powyższych pozycji, tj. kwotę 4.568 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. ZARZĄDZENIE (...)