Sad powszechny, I C 1057/14

Sygn. akt I C 1057/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Radomiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Kazimierz Mazur Protokolant: st. sekr. sądowy Wiesława Nurek po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 roku w Radomiu na rozprawie sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w R. przeciwko M. D. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną I. uznaje za bezskuteczną w stosunku do (...) sp. z o.o. w R. umowę darowizny udziału do 30/90 części we własności zabudowanej nieruchomości położonej w R. przy ulicy (...) oznaczonej jako działka (...) o powierzchni 0,1370 ha, dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi księgę wieczystą numer (...) , zawartą między D. C. a M. D. w formie aktu notarialnego Rep (...) przed Notariuszem M. C. - w celu zabezpieczenia przysługującej (...) sp. z o.o. w R. w stosunku do D. C. wierzytelności w wysokości 393 478 (trzysta dziewięćdziesiąt trzy tysiące czterysta siedemdziesiąt osiem) złotych stwierdzonej nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Okręgowy w Lublinie 29 października 2012 roku w sprawie X GNc 387/12, II. zasądza od M. D. na rzecz (...) sp. z o.o. w R. kwotę 9 617 (dziewięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. IC 1057/14 UZASADNIENIE Pozwem złożonym do Sądu Okręgowego w Radomiu 22 lipca 2014r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. wniosła o uznanie za bezskuteczną w stosunku do niej zawartą 18 lipca 201 lr. między D. C. a pozwanym M. D. w formie aktu notarialnego Rep. A (...) przed notariuszem M. C. umowę darowizny udziału do 30/90 części w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej w R. , oznaczonej jako działka (...) o powierzchni 0,1370 ha, dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr (...) - w celu zabezpieczenia przysługującej tej Spółce w stosunku do D. C. wierzytelności w wysokości 393 478 zł, stwierdzonej nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Okręgowy w Lublinie w dniu 29 października 2012r. w sprawie X GNc 387/

1. ( k.3-9). W uzasadnieniu swojego żądania powodowa Spółka podała, że przez wiele lat współpracowała z D. C. , której sprzedawała wyroby farmaceutyczne. Na dzień 28 czerwca 2010r. wierzytelność Spółki względem nie} wynosiła 382 226,45 zł , zaś we wrześniu 2012r. przekraczała kwotę 500 000 zł, co zostało potwierdzone w nakazie zapłaty wydanym przez Sąd Okręgowy w Lublinie w dniu 29 października 2012r. w sprawie X GNc 387/12, oświadczeniu z 28 czerwca 2010 r. o ustanowieniu hipoteki i poddaniu się egzekucji i umowy z 28 czerwca 2010r. o odnowieniu długu. W dniu 18 lipca 201 lr. D. C. darowała pozwanemu M. D. umową zawartą w formie aktu notarialnego Rep. (...) przed notariuszem M. C. udział do 30/90 części w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej w R. , oznaczonej jako działka (...) o powierzchni 0,1370 ha, dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr (...) ; strony umowy ustaliły wartość darowizny na kwotę 120 000 zł. W oparciu o wyżej wymienione tytuły wykonawcze Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomiu R. G. wszczął - z braku innych składników majątkowych - egzekucję z nieruchomości stanowiącej własność D. C. , położonej w miejscowości G. - W. , która została oszacowana na kwotę 244 744 zł; na pierwszej licytacji wyznaczonej w trakcie postępowania egzekucyjnego nie zgłoszono żadnej oferty nabycia przedmiotowej nieruchomości. O zamiarze pokrzywdzenia powoda jako wierzyciela świadczy to, że dłużniczka - w sytuacji systematycznego narastania zadłużenia - dokonała w krótkim odstępie czasu kilku czynności prawnych, na podstawie których pod tytułem darmym przekazała swoje składniki majątkowe na rzecz osób bliskich, w tym na pozwanego, który jest jej wnukiem. Wyżej wymienione okoliczności wskazują na spełnienie przesłanek z art.527 kodeksu cywilnego , warunkujących zasadność objętego pozwem żądania. ( k.4-8, 83-84, 89-91,94-100, 187-188). Pozwany M. D. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Wskazał, że D. C. dokonując na jego rzecz darowizn udziałów w nieruchomości nie działała ze świadomością pokrzywdzenia powoda jako wierzyciela. Wyjaśnił, że z tytułu prowadzonej z powodem współpracy gospodarczej jej zadłużenie na dzień 28 czerwca 2010r. wynosiło 382 226,45 zł; z tego względu w tym dniu ustanowiła na jego rzecz hipotekę kaucyjną do kwoty 400 000 zł na swojej nieruchomości położonej w G. - W. i zawarła z nim umowę, na podstawie której zobowiązała się do spłaty tego zadłużenia w ratach miesięcznych wynoszących co najmniej 10 000 zł. Od tego dnia do sierpnia 201 lr. spłaciła łącznie 150 000 zł zadłużenia. Na datę przedmiotowej darowizny była ona właścicielką nieruchomości położonej w G. - W. o wartości 400 000 zł i udziału w nieruchomości położonej w R. przy ulicy (...) o wartości 46 000 zł; na ten dzień jej zadłużenie wobec powoda wynosiło już tylko 232 226, 45 zł. Pozwany podniósł, że należności wskazane w nakazie zapłaty wydanym w sprawie IX GNc 587/12 Sądu Okręgowego w Lublinie dotyczyły jej długu powstałego po dniu dokonania przedmiotowej darowizny, wynikającego z kolejnych dostaw leków ( k.58-60, 89-91, 130, 187-188 ). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. od 19 dostarczała D. C. wyroby farmaceutyczne do prowadzonej przez nią apteki. 28 czerwca 2010r. D. C. z uwagi na swoje zadłużenie wynoszące wtedy 382 226,45 zł ustanowiła na rzecz Spółki hipotekę kaucyjną do kwoty 400 000 zł na swojej nieruchomości położonej we W. , dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr RA (...) , zawarła z nią umowę odnowienia długu, na podstawie której zobowiązała się do spłaty tego zadłużenia w ratach miesięcznych wynoszących co najmniej 10 000 zł i poddała się egzekucji co do zapłaty tego zadłużenia do kwoty 400 000 zł. D. C. do marca 2012r. spłacała swoje zadłużenie w ratach miesięcznych po 10 000 zł. ( dowód: zeznania stron - k. 187-188 , akt notarialny z 28 czerwca 2010r. - k. 38-40, umowa odnowienia długu z 28 czerwca 2010r. - k. 42, zeznania świadka D. C. - k. 127 - 129, polecenia przelewów - k.78-81 ). 29 października 2012r. Sąd Okręgowy w Lublinie wydał w sprawie IX GNc 387/12 nakaz zapłaty, w którym nakazał D. C. aby zapłaciła (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w R. kwotę 393 478 zł wraz z ustawowymi odsetkami od wymienionych w nim kwot, liczonymi za różne okresy rozpoczynające się najwcześniej od 8 października 201 lr. i najpóźniej od 14 września 2012r. 9 stycznia 2013r. Sąd Okręgowy w Lublinie wydał w sprawie IX GNc 387/12 postanowienie o nadaniu temu nakazowi klauzuli wykonalności. Na podstawie tego tytułu wykonawczego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomiu J. P. prowadzi postępowanie egzekucyjne, w którym dokonał oszacowania położonej we W. nieruchomości D. C. , składającej się z działek nr (...) o łącznej powierzchni 1 838 m kw., dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr (...) ; wartość tej nieruchomości została ustalona na kwotę 244 774 zł. 12 grudnia 2014r. Sąd Rejonowy w Radomiu z uwagi na brak ofert zakupu przysądził na rzecz powodowej Spółki własność tej nieruchomości za cenę 163 182,67 zł, zaoferowaną we wniosku Spółki o przejęcie przez nią tej nieruchomości. ( dowód: nakaz zapłaty z 29.
2. 2012r. - k.21-35, postanowienie z 9.01.2013r. - k.36, protokół opisu i oszacowania nieruchomości z 11.04.2013r. - k.43-45, postanowienie z 12 grudnia 2013r.-k.102 ). D. C. była właścicielką udziału do 85/90 części w zabudowanej nieruchomości położonej w R. , składającej się z działki nr (...) o powierzchni 0.1370 ha, dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr (...) . 18 lipca 201 lr przed notariuszem M. C. za numerem Rep. (...) została sporządzona umowa, na podstawie której D. C. darowała udziały w tej nieruchomości: swojej córce E. D. udział do 10/90 części o wartości 40 000 zł, swojemu synowi L. C. udział do 40/90 części o wartości 160 000 zł i swojemu wnukowi M. D. udział do 30/90 części o wartości 120 000 zł. 8 sierpnia 201 lr przed notariuszem M. C. za numerem Rep. (...) została sporządzona umowa, na podstawie której D. C. darowała swojemu synowi L. C. udział do 5/90 części o wartości 20 000 zł ( dowód: umowa darowizny z 18 lipca 201 lr. - k. 17-20, umowa darowizny z 8 sierpnia 2011r.-k. 107-110). D. C. była właścicielką udziału do 1/2 części w stanowiącym przedmiot odrębnej własności lokalu mieszkalnym nr (...) o powierzchni 122,70 m kw. położonym w R. przy ulicy (...) , dla którego Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr (...) . 3 sierpnia 201 lr przed notariuszem M. C. za numerem Rep. (...) została sporządzona umowa, na podstawie której D. C. darowała swojemu wnukowi M. D. udział do 1/2 części o wartości 120 000 zł. ( dowód: umowa darowizny z 3 sierpnia 201 lr. - k.100-105, protokół z 25 sierpnia 201 lr. -k.106). D. C. była właścicielką udziału do 1/10 części w zabudowanej nieruchomości położonej w R. przy ulicy (...) , składającej się z działek nr (...) o łącznej powierzchni 0.9257 ha, dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr (...) . 22 sierpnia 2012r. przed notariuszem M. C. za numerem (...) została sporządzona umowa, na podstawie której D. C. darowała swojemu synowi L. C. udział do 1/20 części o wartości 46 000 zł i swojemu wnukowi M. D. udział do 1/20 części o wartości 46 000 zł. (dowód: umowa darowizny z 22 sierpnia 2012r. - k.l 11-113 ). Na dzień 12 listopada 2014r. egzekwowane zadłużenie D. C. względem powodowej Spółki wynosiło w sprawie Km 49/13 kwotę 393 478 zł należności głównej i 135 620 zł odsetek oraz koszty postępowania, w sprawie Km 134/13/ kwotę 127 948,11 zł należności głównej i 38 962,83 zł odsetek oraz koszty postępowania. ( dowód: informacje o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej - k.86-87). Wartość nieruchomości D. C. położonej we W. , dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr (...) , według jej stanu i cen na 28 czerwca 2010r. wynosiła 209 600 zł a według jej stanu i cen na dzień 18 lipca 201 lr. wynosiła 207 800 zł. ( dowód: opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego J. C. - k. 144-167 ). Sąd zważył co następuje: Roszczenie powodowej Spółki dotyczy uznania za bezskuteczną umowy z dnia 18 lipca 201 lr., na podstawie której jej dłużnik D. C. darowała swojemu wnukowi M. D. udział do 30/90 części w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej w R. , składającej się z działki nr (...) o powierzchni 0,1370 ha, dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr (...) . Zdaniem Spółki takie działanie dłużnika zostało dokonane z jej pokrzywdzeniem, gdyż nie może ona uzyskać pełnego zaspokojenia swoich należności w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Swoje roszczenie Spółka opiera na treści art. 527 par.l, 2 i 3 kodeksu cywilnego . Pozwany M. D. wniósł o oddalenie powództwa. Swoje stanowisko uzasadnił tym, że dłużnik powoda D. C. dokonując na jego rzecz darowizny udziału w przedmiotowej nieruchomości nie działała w zamiarze pokrzywdzenia powodowej Spółki jako swojego wierzyciela, gdyż na datę zawarcia umowy jej zadłużenie wynosiło tylko 232 226,45 zł i była wtedy właścicielem nieruchomości położonej we W. o wartości 400 000 zł oraz udziału o wartości 46 000 zł w nieruchomości położonej w R. przy ulicy (...) . Pozwany podniósł także, iż dług D. C. , określony w nakazie zapłaty Sądu Okręgowego w Lublinie z 17stycznia 2013r. wydanym w sprawie IX GNc 387/12, powstał po dniu dokonania przedmiotowej darowizny i wynikał z kolejnych dostaw leków realizowanych po dacie tej darowizny. Z treści przepisu art.530 zdanie pierwsze kodeksu cywilnego wynika, że przepisy art.527-529 k.c. stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli a osoba trzecia uzyskała korzyść nieodpłatnie. Przepis ten oznacza sytuację, w której dłużnik zdawał sobie sprawę lub przynajmniej mógł sobie zdać sprawę przy zachowaniu należytej staranności, że w przyszłości będą wchodziły w grę określone zobowiązania; nie jest tu konieczne aby znał już wówczas konkretne osoby, którym będą przysługiwały wierzytelności; może on też nie wiedzieć dokładnie, kiedy te zobowiązania powstaną i jakie będą rozmiary jego obowiązków. Nie ma znaczenia też, jaki czas dzieli chwilę dokonania czynności przez dłużnika i powstanie przyszłych zobowiązań, byleby były one objęte zamiarem dłużnika co do pokrzywdzenia wierzycieli tych zobowiązań. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że D. C. przyjmując dostawy środków farmaceutycznych od powoda systematycznie zwiększała swoje zadłużenie wobec niego ( 290 923, 71 zł na dzień 31 grudnia 2009r., 382 226,45 zł na dzień 28 czerwca 2010r., 393 478 zł na dzień 14 września 2012r.) i to pomimo częściowej spłaty ratalnej po 10 000 zł miesięcznie swojego długu ( łącznie 150 000 zł w okresie od czerwca 2010r. do sierpnia 201 lr. ). Jednocześnie umowami z 18 lipca 201 lr., 3 sierpnia 201 lr. i 22 sierpnia 2012r. pozbywała się swojego majątku poprzez darowizny na rzecz osób bliskich posiadanych udziałów w nieruchomościach, które nie były obciążone hipotekami. Treść nakazu zapłaty z 29 października 2012r. wskazuje, że nie zapłaciła ona na ten dzień powodowi kwoty 393 478 zł z tytułu dostaw leków, za których zapłata miała być dokonana w okresie od 8 października 201 lr. do 14 września 2012r. Należności objęte tym nakazem zapłaty zostały zaspokojone do kwoty 163 182,67 zł z uwagi na przejęcie za taką kwotę przez powoda w postępowaniu egzekucyjnym położonej we W. nieruchomości D. C. , składającej się z działek nr (...) o łącznej powierzchni 1 838 m kw., dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr (...) . Z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego J. C. wynika, że wartość nieruchomości D. C. położonej we W. , dla której Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi Księgę wieczystą nr (...) , według jej stanu i cen na 28 czerwca 2010r. wynosiła 209 600 zł a według jej stanu i cen na dzień 18 lipca 201 lr. wynosiła 207 800 zł. W tej sytuacji nie można podzielić poglądu pozwanego, że D. C. na dzień dokonania darowizny na rzecz pozwanego posiadała majątek przekraczający wysokość jej zadłużenia u powoda. Wobec powyższego należy stwierdzić, że dłużnik D. C. zawierając ze swoim wnukiem M. D. w dniu 18 lipca 201 lr. przedmiotową umowę darowizny udziału w nieruchomości działała ze świadomością pokrzywdzenia swojego wierzyciela - powodowej Spółki. W tej sytuacji żądanie tej Spółki należało uznać za uzasadnione i dlatego Sąd orzekł o tym w punkcie pierwszym wyroku. Wobec takiego rozstrzygnięcia sprawy Sąd w punkcie drugim wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 9 617 zł obejmującą poniesione przez niego koszty procesu w postaci opłaty od pozwu w kwocie 6 000 zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3 617 zł. Orzeczenie w tym zakresie Sąd oparł na treści art.98 par.l i 3 kodeksu postępowania cywilnego , art.13 Ustawy z 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz par.2 ust.l i 2, par.6 pkt.6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . /na oryginale właściwy podpis/