Sad powszechny, VI U 261/13

Sygn. akt VI U 261/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2014 roku. Sąd Rejonowy w Białymstoku VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR Marta Kiszowara Protokolant: Urszula Ewa Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy M. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o jednorazowe odszkodowanie na skutek odwołania M. J. z dnia 14 maja 2013r. w sprawie 07- (...) oraz odwołania M. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 17 maja 2013 r. numer 07- (...) I. Odrzuca odwołanie z 14 maja 2013r. II. Zmienia zaskarżoną decyzję z 17 maja 2013r., nr 07- (...) w ten sposób, że uznaje, iż odwołujący M. J. wskutek wypadku przy pracy z dnia 10 grudnia 2011r. doznał 4% (cztery procent) długotrwałego uszczerbku na zdrowiu i przyznaje mu kwotę 2816 zł. (dwa tysiące osiemset szesnaście złotych) tytułem jednorazowego odszkodowania. VI U 261/13 UZASADNIENIE W piśmie z dnia 15.05.2013 r. M. J. wniósł o „uchylenie decyzji Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 17.04.2013 r. oraz o zmianę orzeczenia ustalającego 0% uszczerbek na zdrowiu” (k. 3). W odpowiedzi na w/w pismo, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego odrzucenie. Wskazał, iż orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS nie jest decyzją w sprawie i nie przysługuje od niego odwołanie do Sądu. Organ rentowy zaznaczył, iż zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego przysługuje od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (k. 13) Dnia 17 maja 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wydał decyzję, w której odmówił M. J. jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem wypadku w przy pracy z dnia 10 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że wypadek nie spowodował uszczerbku na zdrowiu odwołującego (k. 11 akt ZUS). Od decyzji tej odwołał się M. J. . Wskazał, że decyzja ta nie uwzględnia rzeczywistego stanu jego zdrowia. Nadmienił, iż w przedmiocie ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu zostało również przeprowadzone badanie lekarskie przez lekarza orzecznika ubezpieczyciela (...) S.A. Wówczas orzeczono o uszczerbku w wysokości 10% (k. 18-22). W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, wskazując, iż organ rentowy odmówił prawa do świadczenia, ponieważ komisja lekarska ZUS, orzeczeniem z dnia 17.04.2013 r. nie stwierdziła naruszenia sprawności organizmu, powodującego stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu w następstwie wypadku przy pracy z dnia 10.12.2011 r. Nadto organ rentowy wniósł o łączne rozpoznanie spraw z odwołań M. J. z dnia 14 i 23.05.2013 r. z uwagi na tożsamość stron i przedmiotu sporu (k. 25). Sąd przychylił się do wniosku organu rentowego wydając w tym przedmiocie stosowne zarządzenia (k. 15). Ostatecznie na rozprawie w dniu 08 stycznia 2014r. , organ rentowy , po opiniach biegłego , pozostawił decyzję do uznania Sądu (k.71). Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje: Bezsporne pozostaje, iż odwołujący w dniu 10.12.2011 r. uległ wypadkowi przy pracy. M. J. , jako pracownik banku, udał się w tym dniu do domu klienta. Na miejscu został zaatakowany przez klienta banku i jego sąsiada. Przyłożono mu pistolet do głowy z nakazem uzyskania telefonicznego kontaktu z Dyrektorem Banku oraz wypłacenia grożącemu drogą bankomatową spornej z bankiem kwoty 3.000 zł (akta ZUS). Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia zwanej ustawą wypadkową) pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy przysługuje jednorazowe odszkodowanie, jeśli doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Za uszczerbek taki uważa się zgodnie z art. 11 ust. 2 i 3 cytowanej wyżej ustawy takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na czas przekraczający 6 miesięcy. Lekarz Orzecznik ZUS ocenił iż w wyniku wypadku odwołujący nie doznał uszczerbku na zdrowiu (0%). W celu skontrolowania trafności oceny lekarza orzecznika ZUS Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych z zakresu psychologii i lekarza z zakresu psychiatrii (k. 32). Na postawie wywiadu, badania klinicznego, oraz badań dodatkowych biegli rozpoznali u odwołującego: 1) zaburzenia stresowe pourazowe w związku z przebytym stresem w dniu 10.12.2011 r. 2) zaburzenia depresyjna bez objawów psychotycznych w okresie leczenia psychotropowego w warunkach ambulatoryjnych. Mając na uwadze powyższe biegli wskazali, iż odwołujący w wyniku wypadku doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 4 %. Biegli są specjalistami w swojej dziedzinie, posiadają bogate doświadczenia zawodowe. Przeprowadzili badanie odwołującego, oraz zapoznali się z dokumentacją jego leczenia. W sposób jasny i przekonywujący przedstawili uzasadnienie rozpoznania. Wskazali, że następstwem traumatycznych wydarzeń z dnia 10.12.2011 r. było wystąpienie u odwołującego zaburzeń traumatycznych. Z upływem czasu nabrały one charakteru zaburzeń stresowych pourazowych i depresyjnych leczonych kilkakrotnie w Oddziale Nerwic Biegli zaznaczyli przy tym istnienie związku przyczynowo- skutkowego między urazem psychicznym doznanym przez odwołującego w dniu 10.12.2011 r., a w/w schorzeniami psychicznymi (k. 37-39). Zastrzeżenia do opinii biegłego wniósł organ rentowy. Organ rentowy zaznaczył, iż wysokość stwierdzonego przez biegłych uszczerbku na zdrowiu odwołującego nie odpowiada wartościom zawartym w tabeli uszczerbkowej. Zgodnie bowiem z punktem 10A, na który powołują się biegli, tj. „Zaburzenia adaptacyjne będące następstwem urazów i wypadków, w których nie doszło do trwałych uszkodzeń (...) A- utrwalone nerwice związane z urazem czaszkowo- mózgowym”, % uszczerbku został określony w granicach od 5 do 10% (k. 51). Celem odniesienia się do powyższych zastrzeżeń Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłych (k. 54). Biegli sądowi, w opinii uzupełniającej (k. 57-58) podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu opinii biegli zaznaczyli, że swoją ocenę uszczerbku (4%) oparli na pkt. 10A rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002 r. (Dz. U. nr 234, poz. 1974) w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania. Wprawdzie punkt ten określa inne stopnie (procentowo) uszczerbku na zdrowiu, niż w wydanej opinii, to zdaniem biegłych uraz odwołującego, odpowiada pozycji najbardziej zbliżonej do rozpoznania w punkcie. Biegli zaznaczyli, iż współczesne systemy klasyfikacyjne zaburzeń psychicznych, które są także akceptowane przez NFZ, niejednokrotnie nie mają swego odniesienia w rozpoznaniach szczegółowych- niektórych skal procentowych uszczerbku na zdrowiu. Organ rentowy nie zgodził się ze stanowiskiem biegłego, w dalszym ciągu utrzymując, iż biegli zastosowali dowolną (niezgodną z obowiązującą tabelą uszczerbkową) interpretację wysokości procentowego uszczerbku na zdrowiu odwołującego. Zdaniem Przewodniczącego Komisji Lekarskich ZUS biegłych sądowych obowiązuje tabela uszczerbkowa zawarta w w/w rozporządzeniu. W konsekwencji organ rentowy wniósł o ocenę uszczerbku odwołującego przez zespół innych biegłych (k. 67). Na rozprawie w dniu 08.01.2014 r. organ rentowy podniósł, iż pkt. 10A dotyczy „utrwalonych nerwic związanych z urazem czaszkowo- mózgowym”, podczas gdy u odwołującego nie wystąpił taki uraz. Nadto w dalszym ciągu utrzymywał, iż „widełki” w rozporządzeniu przewidują od 5-10 %, przez co biegli niezgodnie z przepisami przyznali 4% (k. 71). Ostatecznie organ rentowy decyzje w sprawie pozostawił do uznania Sądu. Sąd obie opinie biegłego ocenił jako pełne i rzetelne oraz sporządzone zgodnie z wytycznymi kodeksu postępowania cywilnego. Sąd podzielił i uwzględnił w rozstrzygnięciu zawarte w opiniach ustalenia w zakresie uznania naruszenia sprawności organizmu odwołującego, jako stałego uszczerbku na zdrowiu, jak również w zakresie wysokości doznanego uszczerbku. Również rozumowanie biegłego w zakresie kwalifikacji uszczerbku na zdrowiu odwołującego oraz procentowej wysokości doznanego uszczerbku (4%) Sąd uznaje za prawidłowe. Ustawa wypadkowa uzależnia przyznanie odszkodowania od zaistnienia uszczerbku na zdrowiu. W art. 11 ust. 2 i 3 w/w ustawy zawarta została definicja stałego i długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. I tak, za uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu : nierokujące poprawy (uszczerbek stały), oraz na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie (uszczerbek długotrwały). Powyższe oznacza, że w przypadku istnienia naruszenia sprawności organizmu, powodującego upośledzenie jego czynności i zakwalifikowania go jako uszczerbku według ustawy wypadkowej bez znaczenia jest, czy rodzaj stwierdzonego upośledzenia ujęty został w tabeli rozporządzenia z dnia 18.12.2002 r. (jw.). Jeśli coś jest uszczerbkiem według ustawy wypadkowej, to rozporządzenie, jako akt wykonawczy do ustawy poprzez brak szczegółowej kwalifikacji schorzenia w tabeli, nie może eliminować uznania danego schorzenia za uszczerbek. Ponadto § 8 pkt 3 cytowanego wyżej rozporządzenia upoważnia do oceny uszczerbku według punktu tabeli najbardziej zbliżonego do zaistniałego uszczerbku, jeśli w tabeli brak odpowiedniej pozycji. Oznacza to, że tabela uszczerbków zawarta w rozporządzeniu ma jedynie charakter przykładowy i nie można odmówić przyznania odszkodowania, jeśli ubezpieczony doznał uszczerbku w rozumieniu ustawy, a jedynie brak odpowiedniego punktu tabeli (tak też SN w wyroku z dnia 8.05.1980 r., III PRN 9/80, OSNC 1980/11/221). Powyższe rozważania dotyczą również ustalania stopnia % uszczerbku na zdrowiu. Skoro tabela nie zawierała punktu „wprost” odnoszącego się do stwierdzonego u odwołującego urazu, biegły zastosował najbardziej zbliżony pkt. 10A, przy czym w ten sam sposób potraktował określoną w tym punkcie skalę % uszczerbku. Sąd zwraca przy tym uwagę, iż ustalony przez biegłego 4% uszczerbek na zdrowiu był niższy, niż zawarta w pkt 10A skala od 5 do 10%, a więc biegły nie wyszedł „ponad” ramy określone w w/w rozporządzeniu. Na marginesie , należy podnieść ,ze do tych samych wniosków właściwie doszedł organ rentowy , co zostało przez jego pełnomocnika zaprezentowane na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014r.(k.71) . Reasumując, stosownie do argumentacji biegłego lekarza uznać należało, iż odwołujący w wyniku wypadku przy pracy z dnia 10 grudnia 2011 r. doznała 4% uszczerbku na zdrowiu. W konsekwencji na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. należało zaskarżoną decyzję zmienić oraz przyznać odwołującemu kwotę 2.816 zł tytułem jednorazowego odszkodowania (704 zł x 4= 2.816 zł). Przy powyższym obliczeniu Sąd miał na uwadze brzmienie obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej z dnia z dnia 08 marca 2013 r. ( M.P.2013.164 ) (pkt II wyroku). W pkt I wyroku Sąd odrzucił odwołanie M. J. z dnia 14.05.2013 r. Zgodnie z art.. 199 § 1 pkt 1) k.p.c. Sąd odrzuci pozew jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna. W postanowieniu z dnia 16 października 2009 r. I UK 116/09, Sąd Najwyższy zaznaczył, iż organ rentowy wydaje decyzje w sprawach zgłaszanych przez ubezpieczonych i od tych decyzji mają oni prawo odwołania do właściwego sądu (art. 83 ustawy z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych). Droga sądowa jest dopuszczalna po zakończeniu postępowania przed organem rentowym wydaniem decyzji (Patrz: Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28 marca 2013 r. III AUz 53/13). Tym samym, jako że orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 17.04.2013 r. nie było decyzją kończącą postępowanie przed organem rentowym, odwołanie z dnia 14.05.2013 r. należało odrzucić (pkt I wyroku).