Sygn. I C 307/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2017 r. Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Banaś Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Bugiel po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z o. o. w W. przeciwko M. W. o sprostowanie materiału prasowego
- nakazuje pozwanemu M. R. Naczelnemu Gazety (...) bezpłatnie opublikować w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku w tygodniku Gazeta (...) , w tym samym miejscu – dziale, co sporny artykuł, z wyraźnym zaznaczeniem przy zastosowaniu czarnej czcionki o wielkości nie mniejszej niż 14 pkt, na białym tle, pod widocznym tytułem (...) , tekstu następującej treści: „W nawiązaniu do nieprawdziwych treści zawartych w opublikowanym w dniu 11 lipca 2017 r., nr 21, błędnie oznaczonym jako „4 lipca 2017 r., nr (...) ”, materiale prasowym autorstwa M. W. pt.: „ (...) …”, oświadczam, że: - nie jest prawdą, że w dniu 4 lipca 2017 r. opublikowany został w Gazecie (...) list byłego pracodawcy M. W. , było to sprostowanie w trybie przepisów prawa prasowego , którego podstawę stanowił prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 5 maja 2017 r., nakazujący redaktorowi naczelnemu opublikowanie tej treści; - nie jest prawdą twierdzenie „próbowali za wszelką cenę storpedować konkurencyjny tytuł”; - nie jest prawdą twierdzenie, że „były m.in. prawnicze sztuczki i rachunki naliczone na podstawie pisanych drobnym drukiem dokumentów”, takie dokumenty pisane drobnym druczkiem nie istnieją, - nie jest prawdą twierdzenie, że zaległości M. W. względem (...) sp. z o.o. nie są potwierdzone prawomocnymi orzeczeniami sądowymi. Część postępowań już jest zakończona, a orzeczenia w całości uwzględniły żądania spółki. - nie jest prawdą, że celem publikacji sprostowania była chęć „unicestwienia” redakcji Gazety (...) , w sytuacji, gdy była to konieczność skorygowania nieścisłych i nieprawdziwych wiadomości zawartych w materiale prasowym; - nie jest prawdą, że (...) sp. z o.o. odmawia wydania M. W. kopii wniosków urlopowych. W. P. Prezes Oddziału G. (...) sp. z o.o.
- zasądza od pozwanego M. W. na rzecz powoda (...) spółki z o.o. w W. kwotę 1.337 zł (słownie: jeden tysiąc trzysta trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt IC 307/17 UZASADNIENIE Powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. , wniosła przeciwko R. Naczelnemu Gazety (...) , M. W. , pozew z żądaniem opublikowania sprostowania materiału prasowego, który ukazał się w wydaniu tygodnika Gazeta (...) w dniu 11 lipca 2017r. pt. " (...) " o treści; "W nawiązaniu do nieprawdziwych treści zawartych w opublikowanym w dniu 11 lipca 2017r. Nr (...) , błędnie oznaczonym jako „4 lipca 2017 Nr 20" materiale prasowym autorstwa M. W. pod tytułem „ (...) ..." oświadczam, że: - nie jest prawda, że w dniu 4 lipca 2017r. opublikowany został w Gazecie (...) list byłego pracodawcy M. W. . Było to sprostowanie w trybie przepisów prawa prasowego , którego podstawę stanowił prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku dnia 5 maja 2017r. nakazujący redaktorowi naczelnemu opublikowanie tej treści; - nie jest prawdą twierdzenie „próbowali za wszelką cenę storpedować konkurencyjny tytuł"; - nie jest prawdą twierdzenie, że "były m.in. prawnicze sztuczki i rachunki naliczone na podstawie pisanych drobnym drukiem dokumentów"; takie dokumenty pisane drobnym druczkiem nie istnieją; - nie jest prawdą twierdzenie, że zaległości M. W. względem (...) Sp. z o.o. nie są potwierdzone prawomocnymi orzeczeniami sądowymi. Część postępowań jest już zakończona, a orzeczenia w całości uwzględniły żądania spółki. - nie jest prawdą, że celem publikacji sprostowania była chęć „unicestwienia" redakcji Gazety (...) w sytuacji, gdy była to konieczność skorygowania nieścisłych nieprawdziwych wiadomości zawartych w materiale prasowym; - nie jest prawdą, że (...) Sp. z o.o. odmawia wydania M. W. kopii wniosków urlopowych W. P. Prezes Oddziału G. (...) spółka z o.o. Powódka zażądała, by treść sprostowania znalazła się na łamach tygodnika Gazeta (...) w tym samym miejscu (w tym samym dziale), co sporny artykuł z wyraźnym zaznaczeniem przy zastosowaniu czarnej czcionki o wielkości nie mniejszej niż 14 pkt na białym tle, pod widocznym tytułem (...) . Nadto powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieni zgłoszonego żądania powódka wskazała, że w dniu 11 lipca 2017r., w 21 numerze tygodnika Gazeta (...) (kilka stron oznaczonych jest błędnie jako wydanie z dnia 4 lipca 2017r., numer 20), którego pozwany jest redaktorem naczelnym, na stronie 2 ukazał się artykuł autorstwa pozwanego pod tytułem „ (...) ...". Artykuł ten w swoim założeniu miał być repliką do sprostowania powoda opublikowanego w Gazecie (...) w dniu 4 lipca 2017 r. w wykonaniu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 5 maja 2017r. wydanego w sprawie sygn. akt: I C (...) . W replice tej pozwany nie tylko powielił opisywane już przez siebie nieprawdziwe informacje, ale też zawarł szereg innych, fałszywych twierdzeń, które miały na celu wyłącznie zdyskredytowanie powoda - pracodawcy w oczach opinii publicznej, czytelników oraz umniejszenie znaczenia wydanego wyroku. W dniu 21 lipca 2017r. powód skierował do pozwanego wniosek o opublikowanie sprostowania podanych w artykule prasowym „ (...) ..." nieprawdziwych informacji - tożsamy w swej treści z żądaniem niniejszego pozwu. Pozwany odebrał wniosek w dniu 28 lipca 2017r., jednak do dnia dzisiejszego pozostało ono bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Pozwany R. Naczelny Gazety (...) M. W. nie złożył w zakreślonym terminie odpowiedzi na pozew. Na rozprawie w dniu 19 października 2017r. oświadczył, że nie zgadza się z żądaniem pozwu i wniósł o jego oddalenie. Sąd ustalił co następuje; W październiku 2014 r. (...) Sp. z o.o. Oddział w G. rozpoczęła wydawanie tygodnika o nazwie (...) , którego redaktorem naczelnym został pozwany. Zajmował się on całokształtem spraw związanych z redakcją (...) , odpowiadał on za sprawy redakcyjne i finansowe, wybór tematów do publikacji. W lutym 2017r. pozwany rozwiązał stosunek pracy z powódką bez zachowania okresu wypowiedzenia, i rozpoczął wydawanie własnej gazety - tygodnika Gazeta (...) . bezsporne W pierwszym numerze Gazety (...) (z dnia 21 lutego 2017r.) opublikowany został artykuł pod tytułem (...) , autorstwa pozwanego, w którym zawarł on szereg nieprawdziwych twierdzeń odnoszących się do działań powoda, takich jak: „ Tygodnik M. nadal jest, bo korporacja nie odpuszcza, ale najlepsi dziennikarze z niego odeszli" „ Wypowiedzieli nam wojnę, ale się nie damy." „ Wydzwaniają do miasteckich sklepów rozsiewając negatywne informacje na nasz temat." „Czekam więc na uwagi pod nowym numerem telefonu, bo poprzedni korporacja zabrała - 883 967 838." dowód: artykuł prasowy Gazety (...) z dnia 21 lutego 2017r. , k.17 Z tego względu powód skierował do pozwanego wniosek o opublikowanie sprostowania podanych w materiale prasowym nieprawdziwych informacji. Pozwany jednak odmówił, co doprowadziło do wniesienia przez powoda pozwu o opublikowanie sprostowania materiału prasowego, a w konsekwencji do wydania przez Sąd Okręgowy w Słupsku, I Wydział Cywilny w dniu 5 maja 2017r. wyroku nakazującego pozwanemu uczynić zadość żądaniom powoda w terminie 7 dni od jego uprawomocnienia. dowód; odpis wyroku z uzasadnieniem w aktach sprawy SO w Słupsku sygn. IC (...) . Pozwany M. W. redaktor naczelny Gazety (...) , opublikował sprostowanie 4 lipca 2017r., przy czym zamieścił wzmiankę o planowanej w kolejnym numerze odpowiedzi. W dniu 11 lipca 2017r. w (...) numerze Gazety (...) , na drugiej stronie tygodnika (oznaczonej błędną datą i numerem wydania) opublikowany został tekst autorstwa pozwanego pod tytułem „ (...) ...". Tekst ten mający być w swym założeniu repliką na sprostowanie powoda z 4 lipca 2017 r., nie tylko powielał nieprawdziwe informacje zawarte w tekście (...) , ale też zawierał nowe bezpodstawne oskarżenia, mające na celu godzić w dobre imię spółki. Pozwany określił sprostowanie powoda, opublikowane w wyniku prawomocnego orzeczenia, jako „list byłego pracodawcy", którego celem było „unicestwienie" Gazety (...) . Zarzucił, że powód bądź jego pracownicy próbowali storpedować Gazetę (...) jako konkurencyjny tytuł, czy też stosowali oni w tym celu jakiekolwiek „sztuczki" czy inne wątpliwe etycznie zabiegi. Na podstawie „pisanych drobnym drukiem dokumentów" z którymi się nie zgadza, istnieją rachunki nazywane długiem, jeszcze przed wydaniem prawomocnego wyroku. dowód; artykuł prasowy „ (...) ..." k.
- W dniu 21 lipca 2017r. powód skierował do pozwanego wniosek o opublikowanie sprostowania podanych w artykule prasowym „ (...) ..." nieprawdziwych informacji - tożsamy w swej treści z żądaniem niniejszego pozwu. Pozwany odebrał wniosek w dniu 28 lipca 2017r., jednak pozostał on bez jakiejkolwiek odpowiedzi. dowód; wniosek o sprostowanie artykułu ,„ (...) ..." k. 18-
- R. Naczelnym tygodnika Gazeta (...) jest M. W. bezsporne Sąd zważył: Powództwo zasługuje na uwzględnienie w całości. Podstawę prawną roszczenia powoda stanowi art. 31 a ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. Prawo prasowe Dz. U. Nr 5, poz. 24 z późn. zm., zwana dalej Prawo prasowe . Stan faktyczny jest między stronami był bezsporny. Powód złożył do akt sprawy kopie przedmiotowych artykułów prasowych. Termin wskazany w art. 31 a ust. 3 ustawy Prawo prasowe został zachowany. Bezsporna była również legitymacja bierna pozwanego M. W. jako redaktora naczelnego, a także okoliczność, że przedmiotowy artykuł stanowią materiał prasowy. Rozstrzygnięcie sprowadza się do oceny, czy pozwany - R. Naczelny tygodnika (...) miał prawo zaniechać opublikowania sprostowania w związku z ukazaniem się artykułu pt. „ (...) ...", który to tekst miał być w swym założeniu repliką na sprostowanie powoda z 4 lipca 2017r. Prasa ma charakter opiniotwórczy o wysokim stopniu doniosłości. Jest ona uprawniona, a nawet powołana do tego, by przedstawiać opinii publicznej ważne tematy. Pozycja jednostki, której sprawy porusza się w mediach, jest jednak wobec prasy nieporównywalnie słabsza. Dlatego też m. in. przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. Prawo Prasowe przewidują środki służące jednostce obronę przed działaniami prasy. Do nich należy m.in. instytucja sprostowania. Zgodnie z art. 31 a wyżej przywołanej ustawy na wniosek zainteresowanej osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną, redaktor naczelny właściwego dziennika lub czasopisma jest obowiązany opublikować bezpłatnie rzeczowe i odnoszące się do faktów sprostowanie nieścisłej lub nieprawdziwej wiadomości zawartej w materiale prasowym. Materiałem prasowym ( art.7 ust.2 pkt 4) jest każdy tekst, zapis foniczny, obraz zamieszczony w prasie, czyli np. felieton, fotografia, artykuł informacyjny, reportaż, wywiad, notka informacyjna, wiersz, esej, list do redakcji, reklama, wpis na forum internetowym, komentarz do artykułu zamieszczony w Internecie, ogłoszenie, komunikat urzędowy, oświadczenie opublikowane w wykonaniu wyroku, film, rysunek, wykres, tekst sprostowania (zob. (...) , (...) , s. (...) ; (...) , (...) , s. (...) ; (...) , (...) , s. (...) ; (...) , s. (...) ; (...) , (...) ). Komentarz do sprostowania (późniejszy lub choćby zabroniony komentarz równoczesny) może stanowić przedmiot sprostowań, na ogólnych zasadach, a tak niewątpliwie należy ocenić materiał prasowy autorstwa M. W. , który ukazał się w wydaniu tygodnika Gazeta (...) w dniu 11 lipca 2017r. pod tytułem " (...) ...". Prawo jednostki do opublikowania sprostowania nie jest jednak bezwzględne, niemniej tylko przepis art. 33 ust. 1 i ust. 2 Prawa prasowego wskazuje sytuacje, w których redaktor naczelny odmawia opublikowania sprostowania oraz sytuacje, w których redaktor naczelny może odmówić opublikowania sprostowania. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zawarta w prawie prasowym konstrukcja sprostowania ma na celu przede wszystkim umożliwienie zainteresowanemu, a więc osobie, której dotyczą fakty przytoczone w prostowanym materiale prasowym, przedstawienia własnej wersji zdarzeń. Stąd mówi się o konieczności subiektywnego ujmowania instytucji sprostowania prasowego. Instytucja sprostowania stanowi bowiem szczególny mechanizm prawa prasowego pozwalający opinii publicznej na zapoznanie się ze stanowiskiem drugiej strony sporu, umożliwia zainteresowanemu zajęcie własnego stanowiska i przedstawienia swojej wersji wydarzeń. W efekcie sprostowanie stanowi rzeczową, odnoszącą się do faktów wypowiedź zawierającą korektę wiadomości podanej przez prasę, którą prostujący uznaje za nieprawdziwą lub nieścisłą. Zatem przedmiotem sprostowania są fakty nieprawdziwe, zdaniem wnoszącego o sprostowanie. Redaktor naczelny nie ma prawa odmówić sprostowania danej informacji na tej tylko podstawie, że wedle jego oceny fakty zawarte w informacji prasowej są prawdziwe. Na taką funkcję sprostowania wskazują liczne mechanizmy zawarte w prawie prasowym jak, stosunkowo krótkie terminy przewidziane na opublikowanie sprostowania, obowiązek zamieszczenia sprostowania w tym samym publikatorze, w którym opublikowany został materiał prasowy stanowiący przedmiot sprostowania czy też zakaz ingerencji w tekst sprostowania bez zgody wnioskodawcy ( art. 32 ust. 5 prawa prasowego ) oraz zakaz komentowania tekstu sprostowania w tym samym numerze, przekazie lub elektronicznej formie dziennika lub czasopisma tego samego dnia ( art. 32 ust. 6 prawa prasowego )- por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2014r., sygn. (...) . Omówiona wyżej koncepcja subiektywnego ujmowania sprostowania jest obecnie dominująca zarówno w doktrynie prawa jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego, (np. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 24 lutego 2016r., (...) ). Dlatego też sąd stwierdził, iż zasadne jest opublikowanie sprostowania pochodzącego od powodowej spółki. Sąd nie badał przy tym treści sprostowania pod kątem jego prawdziwości, albowiem w postępowaniu o nakazanie opublikowania sprostowania okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Sąd nie dokonywał również oceny, czy materiał prasowy z dnia 11 lipca 2017r.przedstawiał prawdziwe, czy nieprawdziwe wiadomości, a także czy one są ścisłe czy też nieścisłe. Orzeczenie końcowe wydane w niniejszym postępowaniu zmierza bowiem do realizacji prawa powódki do przedstawienia własnego, być może subiektywnego, punktu widzenia na kwestie przedstawione w artykule pt. " (...) ...". Uznając, że treść sprostowania, którego domaga się powódka jest rzeczowa i odnosi się do faktów ( art. 31 a ust. 1 Prawa prasowego ), a także, iż spełnia wymogi określone w art. 32 i art. 33 a contrario Prawa prasowego ), sąd na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 52 Prawa prasowego , orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 par 1 i par 3 k.p.c. , art. 99 k.p.c. w zw. z § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2016r. (Dz. U. poz. 1667). Na koszty powódki w łącznej zasądzonej kwocie 1.337 zł, złożyła opłata od pozwu w kwocie 600 zł, wynagrodzenie dla fachowego pełnomocnika kwocie 720 zł i opłata za udzielone pełnomocnictwo w kwocie 17 zł. Na oryginale właściwy podpis