Sad powszechny, VIII C 903/17

Sygn. akt VIII C 903/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 6 listopada 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w VIII Wydziale Cywilnym w składzie: przewodniczący: SSR Bartek Męcina protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 roku w Łodzi sprawy z powództwa A. P. (...) (...) w (...) oraz (...) spółka z o.o. we W. przeciwko Wojewódzkiemu Wielospecjalistycznemu Centrum (...) w Ł. o zapłatę

1. zasądza od pozwanego Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum (...) w Ł. solidarnie na rzecz powodów A. P. (...) (...) w (...) oraz (...) spółka z o.o. we W. odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 899,72 zł. (osiemset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych siedemdziesiąt dwa grosze) od dnia 6 marca 2017 r. do dnia 9 marca 2017 r.,
2. umarza postępowanie w pozostałej części,
3. zasądza od pozwanego Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego (...) w Ł. solidarnie na rzecz powodów A. P. (...) (...) w (...) oraz (...) spółka z o.o. we W. kwotę 334 zł. (trzysta trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VIII C 903/17 UZASADNIENIE W dniu 6 marca 2017 roku powodowie A. P. (...) (...) w (...) oraz (...) spółka z o.o. we W. , reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wytoczyli przeciwko pozwanemu Wojewódzkiemu Wielospecjalistycznemu Centrum (...) w Ł. powództwo o zapłatę solidarnie kwoty 899,72 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także wnieśli o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, dla każdego z powodów osobno. W uzasadnieniu powodowie podnieśli, że działając jako konsorcjum sprzedali pozwanemu artykuły medyczne, za które otrzymali zapłatę po terminie. W związku z tym strona powodowa wystawiła pozwanemu noty odsetkowe. (pozew k. 10- 11) W dniu 3 kwietnia 2017 roku Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Widzewa w Łodzi wydał przeciwko pozwanemu nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (VIII Nc 1754/17), którym zasądził dochodzoną pozwem kwotę wraz z kosztami procesu. (nakaz zapłaty k. 103) Nakaz ten pozwany, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżył sprzeciwem w całości, wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Pozwany wskazał, iż spełnił dochodzone roszczenie, dokonując w dniu 9 marca 2017 r. trzech przelewów na łączną kwotę 899,72 zł. Zatem w ocenie strony pozwanej wniesienie powództwa było bezprzedmiotowe. Na wypadek nieuwzględnienia powyższego stanowiska strona pozwana wniosła o nieobciążanie kosztami procesu podnosząc, że jest podmiotem publicznym świadczącym usługi polegające na ratowaniu zdrowia i życia, nie nastawionym na osiąganie zysku. (sprzeciw k. 106- 108) W piśmie procesowym z dnia 31 maja 2017 roku strona powodowa potwierdziła fakt dokonania w dniu 9 marca 2017 r. zapłaty całej kwoty tytułem należności głównej, jednak doszło do tego 3 dni po wniesieniu przedmiotowego powództwa. W związku z tym strona powodowa ograniczyła powództwo i wniosła o zasądzenie od Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum (...) w Ł. solidarnie na rzecz powodów odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 899,72 zł za okres od dnia 6 do 9 marca 2017 r. wraz z kosztami procesu na rzecz każdego z powodów osobno, a także nieuwzględnienie wniosku pozwanego sformułowanego na podstawie art. 102 kpc o zwolnienie z kosztów procesu. Zdaniem strony powodowej zapłata przez pozwanego należności głównej w toku procesu sprawia, że powództwo w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Następnie strona powodowa wskazała, że ograniczenie pozwu z powodu zaspokojenia roszczenia nie jest cofnięciem pozwu w znaczeniu techniczno- prawnym. Stanowisko strony powodowej należy rozumieć jako oznajmienie o częściowym zaspokojeniu roszczenia, co czyni zbędnym w rozumieniu art. 355 § 1 kpc wydanie orzeczenia co do dochodzonego roszczenia. Co do wniosku o nieobciążanie kosztami procesu strona powodowa wskazała, że pozwany nie udowodnił swojej złej sytuacji finansowej na dzień wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty. (pismo procesowe powoda k. 122- 125) W piśmie procesowym z dnia 20 czerwca 2017 roku pełnomocnik powoda podtrzymał stanowisko wyrażone w swoim wcześniejszym piśmie co do częściowego ograniczenia powództwa. ( pismo procesowe powoda k. 130- 131 ) W odpowiedzi na powyższe stanowisko, w piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2017 roku pełnomocnik pozwanego podniósł, że w sytuacji spełnienia świadczenia w toku procesu, strona powodowa powinna cofnąć powództwo, a skoro tego nie zrobiła, to w orzeczeniu kończącym postępowanie należy oddalić powództwo w całości. ( pismo procesowe powoda k. 130- 131 ) Do zamknięcia rozprawy stanowisko stron nie uległo zmianie. (protokół rozprawy k. 137) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 11 sierpnia 2016 r. strona powodowa wystawiła notę odsetkową nr (...) tytułem odsetek za zwłokę na kwotę 245,36 zł. (nota odsetkowa k. 12, faktury VAT k. 14- 33) Pismem z dnia 29 września 2016 r. strona powodowa dokonała korekty powyższej noty odsetkowej nr (...) pomniejszając kwotę 245,36 zł. o 19,48 zł. (nota odsetkowa k. 13) W dniu 4 października 2016 r. strona powodowa wystawiła notę odsetkową nr (...) tytułem odsetek za zwłokę na kwotę 197,92 zł. (nota odsetkowa k. 34, faktury VAT k. 36- 45) Pismem z dnia 19 października 2016 r. strona powodowa dokonała korekty powyższej noty odsetkowej nr (...) pomniejszając kwotę 197,92 zł. o 5,22 zł. (nota odsetkowa k. 35) W dniu 20 grudnia 2016 r. strona powodowa wystawiła notę odsetkową nr (...) tytułem odsetek za zwłokę na kwotę 481,14 zł. (nota odsetkowa k. 46- 47, faktury VAT k. 48- 80) Pismem z dnia 18 stycznia 2017 r. strona powodowa wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 899,72 zł. wynikającej z powyższych not odsetkowych. (pismo k. 89, pocztowa książka nadawcza k. 90- 92, wydruk strony www. śledzenie przesyłek k. 93) W dniu 9 marca 2017 r. Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum (...) w Ł. dokonało trzech przelewów na rzecz A. P. (...) (...) w (...) na łączną kwotę 899,72 zł., przelewu kwoty 192,70 zł. tytułem zapłaty należności objętej notą odsetkową nr (...) , kwoty 225,88 zł. tytułem zapłaty należności objętej notą odsetkową nr (...) oraz kwoty 481,14 zł. tytułem zapłaty należności objętej notą odsetkową nr (...) . (potwierdzenia wykonania operacji k. 113, k. 114, k. 115) Opisany stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie znajdujących się w sprawie dokumentów, których wiarygodność nie była kwestionowana przez żadną ze stron procesu. Sąd zważył, co następuje: Powództwo jest zasadne w całości. Na wstępie należy zauważyć, że w piśmie procesowym z dnia 31 maja 2017 roku strona powodowa ograniczyła powództwo i wniosła o zasądzenie od Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum (...) w Ł. solidarnie na rzecz powodów odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 899,72 zł za okres od dnia 6 do 9 marca 2017 r. Powyższe stanowisko strony powodowej wynikało z faktu dokonania przez pozwanego w dniu 9 marca 2017 r. zapłaty całej kwoty tytułem należności głównej. W ocenie Sądu powyższe stanowisko pełnomocnika powoda, w którym wyraźnie wskazuje w jakim zakresie ogranicza powództwo, a w jakiej części w dalszym ciągu je popiera, z jednoczesnym wskazaniem przyczyny ograniczenia powództwa, którym jest częściowe spełnienie świadczenia, należy potraktować dla potrzeb niniejszego rozstrzygnięcia, jako oświadczenie o cofnięciu powództwa. Skuteczność cofnięcia pozwu normuje art. 203 k.p.c. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku. Zgodnie z treścią art. 203 § 4 k.p.c. cofnięcie powództwa jest niedopuszczalne, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, iż taka czynność byłaby niezgodna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzałaby do obejścia prawa. W niniejszej sprawie strona powodowa cofnęła pozew w części przed rozpoczęciem rozprawy. Zdaniem Sądu cofnięcie nie było sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego, nie zmierzało także do obejścia prawa. Wobec powyższego Sąd postanowił jak w pkt 2 sentencji na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 203 § 1 i § 4 k.p.c. Podkreślić przy tym należy, że strona powodowa miała prawo, oprócz żądania należności głównej, żądać za czas opóźnienia odsetek w umówionej wysokości, jako że zgodnie z treścią przepisu art. 481 § 1 k.c. , jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności, przy czym dłużnik jest w opóźnieniu jeżeli nie spełnia świadczenia w określonym terminie. Jeżeli zaś stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe (od dnia 1 stycznia 2016 roku odsetki ustawowe za opóźnienie); jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy ( art. 481 § 2 k.c. ). Ponieważ strona powodowa domagała się zasądzenia odsetek od dnia wniesienia pozwu, co nastąpiło w dniu 6 marca 2017 r., do dnia zapłaty, które miało miejsce w dniu 9 marca 2017 r., Sąd zasądził za powyższy okres odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 899,72 zł. O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu art. 98 § 1 k.p.c. , który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw. Nie ulega wątpliwości, że strona pozwana spełniła świadczenie w dniu 9 marca 2017 r., czyli po wniesieniu powództwa, co miało miejsce w dniu 6 marca 2017 r. Dlatego też dla potrzeb rozstrzygnięcia o kosztach procesu pozwany powinien być traktowany jako strona, która w całości uległa w sprawie. Skoro strona powodowa wygrała proces w całości, należy jej się od pozwanego zwrot kosztów procesu w pełnej wysokości. Dlatego też Sąd zasądził od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 334 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na które złożyły się: opłata od pozwu – 30 zł, koszty zastępstwa procesowego powodów – 270 zł. (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2016 roku) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w podwójnej wysokości– 34 zł. W przypadku kosztów zastępstwa procesowego należnego stronie powodowej Sąd podziela stanowisko zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2007 r. wydanym w sprawie III CZP 130/06 o tym, że wygrywającym proces współuczestnikom, o których mowa w art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c. , reprezentowanym przez tego samego radcę prawnego, sąd przyznaje zwrot kosztów w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika. Nie ma wątpliwości, że po stronie powodów zachodziło współuczestnictwo materialne, o którym stanowi art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c. Dlatego też Sąd nie uwzględnił wniosku strony powodowej o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dla każdego z powodów osobno. Natomiast Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania wobec pozwanego dobrodziejstwa wynikającego z art. 102 k.p.c. Zgodnie z treścią powołanego przepisu w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W ocenie Sądu żaden szczególny wypadek nie zachodzi w stosunku do pozwanego. Wskazany przepis pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny, czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nieobciążania jej kosztami procesu. Do kręgu wypadków szczególnie uzasadnionych należą zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Do pierwszych zaliczane są między innymi sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń. Drugie natomiast wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony. Wskazać przy tym należy, że całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego wyjątku, powinien być oceniony z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. wyrok SA w Łodzi z dnia 2013-11-27, sygn. akt I ACa 725/13; postanowienie SN z dnia 2013-10-24, sygn. akt IV CZ 61/13). Słusznie wskazał pełnomocnik pozwanego, że reprezentuje podmiot, który udziela pomocy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia wielu osób, a jego działalność nie jest nastawiona na zysk, ani takiego zysku nie przynosi. Z drugiej strony pozwany dokonuje transakcji handlowych z podmiotami, które prowadzą działalność gospodarczą, zatem nie byłoby zgodne z zasadami prowadzenia takiej działalności, przerzucanie na kontrahentów strony pozwanej konsekwencji niedostatecznego dofinansowania działalności medycznej. Nie można również stracić z pola widzenia, że zasądzono koszty procesu w niedużej wysokości. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku.