Sad powszechny, V U 896/17

Sygn. akt VU 896/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2017 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Urszula Sipińska-Sęk Protokolant stażysta Katarzyna Pielużek po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku S. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o prawo do emerytury na skutek odwołania S. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 12 lipca 2017r. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcy S. B. prawo do emerytury z dniem (...) roku. Sygn. akt V U 896/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 lipca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawcy S. B. prawa do emerytury, gdyż nie udowodnił on 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. W odwołaniu z dnia 8 sierpnia 2017 roku S. B. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do emerytury. Skarżący wskazał, iż wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia od dnia 18 lutego 1981 roku do dnia 31 maja 1984 roku w Przedsiębiorstwie (...) Oddział w Nr (...) w G. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział T. wniósł o oddalenie odwołania. Organ rentowy wskazał, że nie zaliczył wnioskodawcy do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od dnia 18 lutego 1981 roku do dnia 31 maja 1984 roku w Przedsiębiorstwie (...) Oddział w Nr (...) w G. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o masie całkowitej pow. 3,5 tony, ponieważ wnioskodawca nie przedłożył świadectwa pracy w warunkach szczególnych, a stanowisko kierowcy wymienione w świadectwie pracy z dnia 30 maja 1984 roku nie jest wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: S. B. , urodzony dnia (...) , złożył w dniu 16 czerwca 2017 roku wniosek o przyznanie emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. (dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 w aktach emerytalnych) Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił ogólny staż pracy wynoszący 25 lat w tym 24 lata 5 miesięcy i 20 dni okresów składkowych, 3 miesiące i 13 dni okresów nieskładkowych oraz 1 rok 2 miesiące i 21 dni okresów uzupełniających (rola). Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w warunkach szczególnych wynosi łącznie 13 lata 7 miesięcy i jest to okres zatrudnienia od 3 lipca 1984 roku do 1 czerwca 1998 roku. Do okresu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy okresu zatrudnienia od dnia 18 lutego 1981 roku do dnia 31 maja 1984 roku w Przedsiębiorstwie (...) Oddział w Nr (...) w G. . (dowód: decyzja z dnia 12 lipca 2017 roku, k. 26 akt emerytalnych, odpowiedź na odwołanie k.4) W okresie od dnia 12 września 1979 roku do dnia 31 maja 1984 roku wnioskodawca był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) Oddział w Nr (...) w G. . Przedsiębiorstwo to zajmowało się świadczeniem usług transportowych na rzecz budownictwa węglowego. (dowód: świadectwo pracy z dnia 30 września 1984 roku k.14 akt sprawy i k.1 w aktach pracowniczych, umowa o pracę z dnia 12 września 1979 roku k.2 w aktach pracowniczych, zeznania świadka S. W. na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 roku od minuty 2:41 do minuty 5:04, zeznania świadka M. K. na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 roku od minuty 5:04 do minuty 07:24, zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 od minuty 7:24 do minuty 10:43 protokół z rozprawy k. 28-30) Na początku zatrudnienia w w/w Przedsiębiorstwie wnioskodawca pracował jako ładowacz. Po uzyskaniu w dniu 3 grudnia 1980 roku uprawnień do prowadzenia samochodów ciężarowych o masie całkowitej pow. 3,5 tony ( prawo jazdy kat. C) wnioskodawca od dnia 18 lutego 1981 roku rozpoczął pracę na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o masie całkowitej pow. 3,5 tony i na tym stanowisku pracował do końca zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) Oddział w Nr (...) w G. tj. 31 maja 1984 roku. Do jego obowiązków należało kierowanie samochodami ciężarowymi tj. K. , T. , L. , którymi przewoził materiały budowlane na terenie (...) oraz całej Polski. Pracował tak stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Innych czynności nie wykonywał. (dowód: świadectwo pracy z dnia 30 września 1984 roku k.12-13 akt sprawy i k.1 w aktach pracowniczych, umowa o pracę z dnia 12 września 1979 roku k.2 w aktach pracowniczych, prawo jazdy k.13-14 akt emerytalnych, zeznania świadka S. W. na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 roku od minuty 2:41 do minuty 5:04, zeznania świadka M. K. na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 roku od minuty 5:04 do minuty 07:24, zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 od minuty 7:24 do minuty 10:43 protokół z rozprawy k. 28-30 ) Przedsiębiorstwo (...) Oddział w Nr (...) w G. nie wystawiło wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. (okoliczność bezsporna) Sąd Okręgowy zważył co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2). W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało rozpoznać w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia wymaganego 15 –letniego stażu pracy w warunkach szczególnych. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca miał wymagany 25-letni staż pracy, w dniu (...) ukończył 60 lat i nie jest członkiem OFE. Zgodnie z art. 32 ww. ustawy emerytalnej za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Pracą w warunkach szczególnych jest natomiast praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, IIUKN 39/00, OSNAP 2002/11/272). Odnośnie oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu zważyć należy, iż okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Brak zatem takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Świadectwo pracy ma bowiem jedynie charakter informacyjny, samo przez się nie tworzy więc praw podmiotowych ani ich nie pozbawia. Nie stwarza ono cech wyłączności w zakresie dowodowym w postępowaniu o realizację tych praw. Podnoszona zatem przez organ rentowy okoliczność nie dysponowania przez skarżącego prawidłowym świadectwem pracy w szczególnych warunkach, nie przesądza jeszcze, że wnioskodawca takiej pracy nie wykonywał. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego . Ograniczenia dowodowe zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami. Sam fakt zatrudnienia wnioskodawcy w okresie od dnia 18 lutego 1981 roku do dnia 31 maja 1984 roku w Przedsiębiorstwie (...) Oddział w Nr (...) w G. był niesporny w świetle dokumentów znajdujących się w jego aktach emerytalnych, w tym w aktach pracowniczych. Spornym pozostawał charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w okresie zatrudnienia w tym Przedsiębiorstwie tj. czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, czy też nie. Stało się tak, dlatego, że z dokumentów w postaci świadectwa pracy, umowy o pracę oraz angaży potwierdzających zatrudnienie wnioskodawcy w spornym okresie wynika, że był on zatrudniony na stanowisku kierowcy bez określenia pojazdów, którymi kierował. Okoliczność nieprecyzyjnego określenia stanowiska pracy wnioskodawcy w wyżej wymienionych dokumentach nie oznacza, jak chce organ rentowy, że wnioskodawca nie był kierowcą samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym ponad 3,5 tony. O pracy w warunkach szczególnych nie decyduje, bowiem nazwa stanowiska pracy, ale faktycznie wykonywane obowiązki. Tym samym brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie wyklucza ustalenia charakteru wykonywanej pracy w postępowaniu sądowym. Fakt pracy wnioskodawcy od dnia 18 lutego 1981 roku do dnia 31 maja 1984 roku w Przedsiębiorstwie (...) Oddział w Nr (...) w G. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony , wynika ze spójnych w swej treści zeznań świadków: S. W. i M. K. . Przesłuchani świadkowie pracowali razem z wnioskodawcą w tym samym Przedsiębiorstwie i na tym samym stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego. Świadkowie dysponowali zatem bezpośrednią i szczegółową wiedzą co do stałych obowiązków wnioskodawcy. Z zeznań w/w świadków wynika, iż wnioskodawca w okresie od dnia 18 lutego 1981 roku do dnia 31 maja 1984 roku kierował samochodami ciężarowymi o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony marki K. , L. , T. , którymi przewoził materiały budowlane po terenie całej Polski. Jednocześnie świadkowie potwierdzili, że skarżący nie miał innych obowiązków poza obowiązkami kierowcy samochodu ciężarowego. Praca kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony jest pracą w szczególnych warunkach wymienioną w Wykazie A, Dziale VIII (prace w transporcie i łączności) pkt 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. Przedsiębiorstwo, w którym pracował wnioskodawca w spornych okresach należy zaliczyć do gałęzi transportowej, gdyż usługi transportowe (przewóz materiałów budowlanych, jak również węgla, nawozu czy ziemniaków)były immamentnie związane z działalnością zakładów. Wnioskodawca wykonywał pracę kierowcy samochodów ciężarowych o ładowności powyżej 3,5 tony niewątpliwie od dnia 18 lutego 1981 roku do dnia 31 maja 1984 roku w Przedsiębiorstwie (...) Oddział w Nr (...) w G. i okres ten podlega mu zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych. Po zaliczeniu tych okresów do uznanego przez organ rentowy stażu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 13 lat 7 miesięcy, wnioskodawca legitymuje się w wymaganym 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Sąd przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury z dniem (...) roku (tj. z pierwszym dniem miesiąca w którym złożył wniosek o przyznanie emerytury), gdyż z tym dniem spełnił ostatnią przesłankę, od której zależało jego prawo do emerytury. Z tych względów Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.