Sad powszechny, I Ns 958/15

(1)o ustanowienie służebności przesyłu postanawia: I ustanowić na czas nieokreślony na rzecz wnioskodawcy (...) S.A. z siedzibą w K. na nieruchomościach uczestniczki M. R.

(1): - nieruchomości położonej w B. , składającej się z działek (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , - nieruchomości położonej w B. , składającej się z działki (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , - nieruchomości położonej w B. , składającej się z działki (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , przy czym działka numer (...) została podzielona na działki (...) zgodnie z wypisem z rejestru gruntów i wyrysem z mapy ewidencyjnej tworząc wraz z innymi działkami nieruchomości wyżej opisane - prawo służebności przesyłu energii elektrycznej linią elektroenergetyczną napowietrzną wysokiego napięcia 110 kV nr S-167/S-168 przebiegającą przez działki (...) , która to służebność polegać będzie na prawie przesyłu energii elektrycznej, prawie wstępu na nieruchomość w celu konserwacji urządzeń przesyłowych oraz w celu usunięcia awarii tych urządzeń i ich remontów jak również modernizacji, ustalając pas służebności o szerokości 10,60 m i długości 47,10 m o łącznej powierzchni pasa służebności przesyłu wynoszącym 499,30 m 2 i dodatkową strefę ochronną o szerokości 14,70 m o łącznej powierzchni 1.793,40 m 2 , zgodnie z przebiegiem linii opisanym na mapach na str. 43, 44, 45, 47 opinii biegłej M. T. z zakresem pasa służebności opisanym w tej opinii uwzględniając aktualny wypis z rejestru gruntu k. 500-501 i wyrys z mapy ewidencyjnej k. 502; II zasądzić od wnioskodawcy (...) S.A. z siedzibą w K. na rzecz uczestniczki M. R.

(2)tytułem wynagrodzenia kwotę 4.950,00 zł płatną w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności tej kwoty w terminie, III ustalić, że wnioskodawca i uczestnik postępowania ponoszą koszty postępowania stosownie do swojego udziału w sprawie, IV nakazać wnioskodawcy (...) S.A. z siedzibą w K. oraz uczestniczce M. R.

(1), aby uiścili na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze kwoty po 182,80 zł tytułem zwrotu wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa. Sygn. akt I Ns 95 8 /15 UZASADNIENIE (...) S.A. z siedzibą w K. wniósł o ustanowienie służebności przesyłu obciążającej nieruchomość, której właścicielem jest M. R.

(1), stanowiącą działkę ewidencyjną nr (...) obręb B. , gmina L. , powiat K. o powierzchni 0,97 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , na rzecz przedsiębiorcy (...) S.A. z siedzibą w K. , ul. (...) , której treścią jest znoszenie przez uczestnika istnienia na nieruchomości obciążonej oraz w przestrzeni nad powierzchnią tej nieruchomości urządzeń przesyłowych w postaci: przewodów oraz słupów linii energetycznej wysokiego napięcia 110 kV S-167/S-168 na długości 47,10 m, a także prawo do korzystania przez wnioskodawcę z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do swobodnego dostępu do tychże urządzeń w każdym czasie w celu ich eksploatacji, dozoru, oględzin, dokonywania konserwacji, remontu, modernizacji lub usunięcia awarii wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem – na czas eksploatacji linii wysokiego napięcia S-167/S-168, za wynagrodzeniem w wysokości 1 271,70 za ustanowienie służebności w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Wnioskodawca wniósł o obciążenie uczestnika kosztami postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że przez część nieruchomości uczestniczki przebiega linia energetyczna. Podczas negocjacji spotkał się ze strony uczestniczki z zaporową kwotą wynagrodzenia za ustanowienia służebności przesyłu. Wnioskodawca wskazał, że prawidłowe funkcjonowanie linii wysokiego napięcia jest bardzo ważne dla interesów społecznych i gospodarczych regionu południowo – zachodniej Polski, w szczególności dla (...) . Uczestniczka postępowania M. R.

(1)w odpowiedzi wniosła o ustanowienie służebności przesyłu zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, z tym że jednorazowe wynagrodzenie powinno wynosić 10 000,00 zł. Uczestniczka wniosła o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu przyznała, że jest właścicielem działki numer (...) obręb B. . Wskazała, że plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie terenu pod budownictwo. Ukształtowanie i obszar tej działki pozwala na jej podział i sprzedaż, lecz ustanowienie służebności spowoduje dla niej uszczerbek majątkowy, a także spowoduje ograniczenia i przeszkody w korzystaniu nieruchomości, dlatego zaproponowane przez wnioskodawcę wynagrodzenie jawi się jako rażąco niskie. W toku postępowania działka o numerze (...) położona w B. , została podzielona na działki (...) . Dla nieruchomości stanowiących działki (...) zostały założone księgi wieczyste (k. 473-487). Sąd ustalił, co następuje: M. R.

(1)była właścicielem nieruchomości - działek ewidencyjnych o numerach (...) obręb B. , gmina L. , powiat (...) , dla których Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) . /dowód: treść księgi wieczystej nr (...) k. 27-35/. Działka nr (...) została w toku postępowania podzielona. Z jej podziału wyodrębnione zostały działki o numerach: - 49/19, która zastąpiła oznaczenie działki numer (...) w księdze wieczystej, - 49/20, dla której założono księgę wieczystą numer (...) , którą prowadzi Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział Ksiąg Wieczystych. - 49/21, dla której założono księgę wieczystą numer (...) , którą prowadzi Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział Ksiąg Wieczystych, - 49/22, dla której założono księgę wieczystą numer (...) , którą prowadzi Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział Ksiąg Wieczystych. /dowód: decyzja Burmistrza Miasta L. nr (...) k.434 wraz z projektem podziału k.435 oraz mapą zasadniczą k. 436, treść ksiąg wieczystych k. 451-456, 473-487/. Przez działki o aktualnych oznaczeniach numer 49/19, 49/20, 49/21 prowadzi napowietrzna linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV S/167/S/168. Urządzenia przesyłowe wchodzą w skład przedsiębiorstwa wnioskodawcy. Prowadzone negocjacje nie doprowadziły do zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu. /okoliczności bezsporne/ W celu zapewnienia przedsiębiorstwu przesyłowemu możliwość prawidłowego korzystania z urządzeń przesyłowych należało nieruchomości należące do M. R.

(1)obciążyć na czas nieokreślony, prawem służebności przesyłu energii elektrycznej linią elektroenergetyczną napowietrzną wysokiego napięcia 110 kV nr S-167/S-168, przebiegającą przez działki (...) , polegającym na prawie przesyłu energii elektrycznej, prawie wstępu na nieruchomość w celu konserwacji urządzeń przesyłowych oraz w celu usunięcia awarii tych urządzeń i ich remontów jak również modernizacji, ustalając pas służebności o długości 47,10, szerokości 10,60 m o łącznej powierzchni pasa służebności przesyłu wynoszącym 499/30 m 2 i dodatkową strefę ochronną o szerokości 14,70 m, o łącznej powierzchni 1.793,40 m 2 zgodnie z przebiegiem linii opisanym na mapach na str. 43, 44,45 ,47 opinii biegłej M. T. z zakresem pasa służebności opisanym w tej opinii uwzględniając aktualny wypis z rejestru gruntu k. 500-501 i wyrys z mapy ewidencyjnej k. 502. Odpowiednie wynagrodzenie za ustanowienie służebności wynosi 4 950,00 zł. /dowód: opinia sądowa k. 239-304, opinia ustna złożona na rozprawie w dniu 13.09.2017 r. przez biegłą M. J. – T. e-protokół rozprawy od 00:05:12 do 01:00:35, wypis z rejestru gruntów k. 500-501, wyrys z mapy ewidencyjnej k.502/. Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny ustalono w głównej mierze w oparciu o okoliczności bezsporne oraz opinie biegłej z zakresu szacowania nieruchomości, wypis z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej, decyzję Burmistrza, treść ksiąg wieczystych. Poza sporem pozostawało określenie własności działek na których przebiega istniejąca linia energetyczna, dokonanie podziału działki i wyodrębnienie z niej nowych działek oraz że urządzenia przechodzące przez nieruchomości uczestniczki wchodzą w skład przedsiębiorstwa wnioskodawcy. Należy podkreślić, że na działkach uczestniczki istniały już wcześniej urządzenia do przesyłu energii, dlatego Sąd nie przeprowadzał dowodu z oględzin, gdyż uznał, że nie było to potrzebne (zob. art. 626§2 w zw. z art. 626§3 k.p.c. ). Prowadzone przez strony negocjacje nie doprowadziły do zawarcia ugody. Spór w zasadzie dotyczył określenia wysokości należnego M. R.

(1)wynagrodzenia. Służebność przesyłu polega na tym, że nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 , prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń ( art. 305 1 k.c. ). Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa ( art. 49§1 k.c. ). Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 , przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem ( art. 305 2 § 1 k.c. ). Podobne uprawnienie przyznaje właścicielowi nieruchomości § 2 art. 305 2 k.c. Ustanowienie służebności na nieruchomościach M. R.

(1)było konieczne dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych przez (...) S.A. Służebność ta będzie polegać na prawie przesyłu energii elektrycznej, prawie wstępu na nieruchomość w celu konserwacji urządzeń przesyłowych oraz w celu usunięcia awarii tych urządzeń i ich remontów jak również modernizacji, ustalając pas służebności o długości 47,10, szerokości 10,60 m o łącznej powierzchni pasa służebności przesyłu wynoszącym 499/30 m 2 i dodatkową strefę ochronną o szerokości 14,70 m, o łącznej powierzchni 1.793,40 m 2 zgodnie z przebiegiem linii opisanym na mapach na str. 43, 44,45 ,47 opinii biegłej M. T. z zakresem pasa służebności opisanym w tej opinii uwzględniając aktualny wypis z rejestru gruntu k. 500-501 i wyrys z mapy ewidencyjnej k. 502. Uczestniczka postępowania dokonała podziału działki numer (...) , wchodzącej razem z działkami o numerach (...) w skład nieruchomości gruntowej, dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadził księgę wieczystą nr (...) . Z działki o numerze (...) wyodrębnione zostały cztery działki, przy czym działka o numerze (...) pozostała przy nieruchomości objętej wskazaną wyżej księgą wieczystą. Dla nowo wyodrębnionych działek o numerach (...) zostały założone księgi wieczyste, z tym że służebność przesyłu będzie przebiegać przez dwie z nich tj. działki o numerach (...) . Dokonany podział potwierdzają przedłożone dokumenty w postaci wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej. Ustalony przez Sąd przebieg służebności oddaje zmiany w przebiegu granic nieruchomości. Stan dotyczący podziału gruntów uwzględniła również biegła w pisemnej opinii. Wprawdzie sama linia energetyczna przebiega nad działką numer (...) (k. 508) to pas ochronny zahacza także o działki o numerach (...) , w związku z tym opis służebności musiał ten fakt uzwględniać. Ustalając należne uczestniczce wynagrodzenie Sąd oparł się na opinii biegłej M. J. – T. , która szczegółowo oszacowała wartość prawa służebności. Biegła przy ustalaniu wartości nieruchomości wzięła pod uwagę lokalizację nieruchomości, dostępność komunikacyjną, uzbrojenie terenu, przeznaczenie w miejscowym planie. Ustalając wielkość współczynnika K uwzględniła takie czynniki jak rodzaj nieruchomości, jej przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, aktualny sposób użytkowania, rodzaj urządzenia infrastruktury technicznej, sposób lokalizacji urządzenia na nieruchomościach. Biegła uwzględniła także wskazania Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z 17 czerwca 2005 r., sygn. akt III CZP 29/05, który stwierdził, że wysokość wynagrodzenia powinna być proporcjonalna do stopnia ingerencji posiadacza w treść prawa własności oraz powinna uwzględniać wartość nieruchomości. Wnioski opinii sformułowane zostały w sposób jasny i logiczny, biegła przekonywująco odniosła się na rozprawie do zgłoszonych zarzutów. Przede wszystkim wskazała, że podstawą szacowania powinny być ceny rynkowe, nie zaś ofertowe. W kwestii podniesionej przez wnioskodawcę - biegła korzystając z kopii map ewidencyjnych uwzględniła przeznaczenie działek zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na str. 11 opinii zaznaczoną białą strzałką widać, że granica przeznaczenia działek (...) przebiega wzdłuż granicy nowych działek nr (...) . Biegła słusznie przyjęła takie przeznaczenie działek za podstawę do oszacowania wartości nieruchomości. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz przywołane wyżej motywy – po myśli art. 626 § 3 k.p.c. w zw. z art. 305 1 k.c. i art. 305 2 § 1 k.c. należało orzec jak w punkcie I i II sentencji postanowienia. Orzeczenie o kosztach w punkcie III sentencji wydano zgodnie z zasadą ogólną ponoszenia kosztów w postepowaniu nieprocesowym. Zgodnie bowiem z przepisem art. 520 § 1 k.p.c. każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z zestawienia komentowanego przepisu z § 2 wynika, iż ma on bezwzględne zastosowanie, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani i ich interesy nie są sprzeczne (zob. Komentarz do art. 520 k.p.c., red. Marszałkowska-Krześ 2017, wyd. 19/E. Marszałkowska-Krześ, Legalis). Wydanie przez Sąd postanowienia leżało w interesie wszystkich uczestników, którzy w równym stopniu byli zaineresowani wynikami postępowania. Skarb Państwa tymczasowo wyłożył sumę 365,59 zł na pokrycie wydatków, które obejmowały wynagrodzenia biegłej za stawiennictwo w dniu 13.09.2017 r. w kwocie 247,35 zł, a także różnicę między sumą wpłaconych zaliczek na opinię (łącznie 2 000,00 zł), a faktycznymi kosztami opinii pisemnej (2 118,24 zł) – to jest kwotę 118,24 zł. Zgodnie z przepisem art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie orzeka o poniesionych przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepis art. 113 . Kosztami postępowania obciążono strony po równo. Należało wobec tego nakazać, aby zarówno wnioskodawca jak i uczestniczka uiścili na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 180,80 zł tytułem zwrotu wyłożonych wydatków, o czym Sąd orzekł w punkcie IV postanowienia.