ODPIS Sygn. akt VIII U 971/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2017 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Maciej Nawrocki Protokolant p.o. stażysty Laura Karnaś po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. w Poznaniu odwołania (...) Sp. z o.o. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia (...) . nr (...) , znak: (...) w sprawie (...) Sp. z o.o. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. o wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza brak podstaw do podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w roku składkowym obejmującym okres od dnia 1 kwietnia 2014 roku do dnia 31 marca 2015 roku,
- zasądza od pozwanego organu rentowego na rzecz odwołującej spółki kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Maciej Nawrocki UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 marca 2016 r. , nr (...) , znak (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. , na podstawie art. 34 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1773; dalej: ustawa wypadkowa ) oraz art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.; dalej: ustawa o sus ), stwierdził, że stopę procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składek (...) Sp. z o.o. w roku składkowym obejmującym okres od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 31 marca 2015 r. podwyższa się o 50%. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż w związku z przekazaniem informacji ZUS IWA za trzy kolejne lata kalendarzowe (2011, 2012 i 2013) została ustalona stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe na okres od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 31 marca 2015 r. w wysokości 1,80% podstawy wymiaru. Dnia 7 marca 2016 r. płatnik składek złożył korektę dokumentu ZUS IWA za 2013 r. wskazując 5 jako liczbę poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem. Wobec powyższego stopa na ubezpieczenie wypadkowe została ponownie przeliczona i wynosi 2,00%, zgodnie z zawiadomieniem z dnia 13 marca 2016 r. Ponieważ stopa ta jest wyższa od wykazywanej przez płatnika w dokumentach rozliczeniowych od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 31 marca 2016 r., to stopa została podwyższona o 50% i wynosi 3,00% podstawy wymiaru. /vide decyzja w aktach ZUS/ Dnia 4 maja 2016 r., w formie i terminie przewidzianym prawem, płatnik składek (...) Sp. z o.o. (dawniej: (...) Sp. z o.o. ), złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę oraz zasądzenie od pozwanego organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu spółka podniosła, iż wskutek przeprowadzonej kontroli, organ rentowy sporządził protokół kontroli, w którego treści zaznaczono, iż płatnik składek w deklaracji ZUS IWA za rok 2013 podał trzy wypadki w pracy. Natomiast zgodnie z rejestrem wypadków w roku 2013 miało miejsce 5 wypadków przy pracy. W trakcie kontroli płatnik składek sporządził informację ZUS IWA, którą przekazał do organu rentowego. W ocenie odwołującej wskazanie nieprawidłowej liczby wypadków przy pracy było spowodowane omyłką, co winno się rozpatrywać w kategorii „nieprawidłowych”, a nie „nieprawdziwych” danych. Nie było także zawinione przez płatnika. /vide odwołanie k. 2-7 akt/ W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenia, przytaczając argumentację prawną i faktyczną zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji; nadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. /vide odpowiedź na odwołanie k. 10-11 akt/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) Sp. z o.o. z dniem 7 maja 2002 r. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, rejestru przedsiębiorców pod numerem (...) . Siedziba spółki znajduje się S. przy ul. (...) . Prezesem zarządu jest R. K. . Przedmiotem działalności spółki jest m.in. produkcja metalowych elementów konstrukcyjnych, produkcja urządzeń wytwarzających i wykorzystujących energię mechaniczną, budownictwo ogólne i inżynieria lądowa, rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych, wynajem sprzętu budowlanego i burzącego. dowód: odpis KRS w aktach organu rentowego Spółka miała dwa zakłady: w S. i w R. . Na przełomie lat 2012 / 2013 cała produkcja została przeniesiona do R. , a w siedzibie w S. pozostawiono wyłącznie administrację, kadry i płace. W późniejszym okresie do R. przeniesiono także dział handlowy, dział techniczny i dział badawczo-rozwojowy. W spornym okresie, aż do kwietnia 2015 r. obsługę księgową płatnika składek prowadziła główna księgowa E. S. . Natomiast zadaniami służby BHP, w tym sprawami związanymi z wystąpieniem wypadku przy pracy, w tym prowadzeniem rejestru wypadków przy pracy oraz chorób zawodowych, zajmowała się firma (...) na podstawie umowy o świadczenie usług z dnia 18 lutego 2010 r. W razie wystąpienia wypadku przy pracy firma (...) sporządzała protokół powypadkowy, który następnie był przekazywany R. S. , zastępcy głównej księgowej. Następnie na podstawie takie przygotowanego protokołu powypadkowego, R. S. przygotowywał dokumenty zgłoszeniowe do ZUS dotyczące wypłaty pracownikowi zasiłku w związku wypadkiem przy pracy, a także dokumenty roczne ZUS IWA na podstawie informacji o zasiłkach chorobowych z tytułu wypadku przy pracy wypłaconych w poprzednim roku. Natomiast w przypadku domagania się przez pracownika wypłaty jednorazowego odszkodowania, R. S. przekazywał do organu rentowego dokumentację powypadkową przygotowaną przez firmę (...) . Zdarzało się, że pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy, wypadek ten zgłaszał ze znacznym (nawet kilkumiesięcznym) opóźnieniem, wskutek czego za okres niezdolności do pracy otrzymywał wynagrodzenie i zasiłek chorobowy w wysokości 80%, zamiast w wysokości 100%. Taka sytuacja miała miejsce w odniesieniu do R. D. , W. N. i Z. Ł. ). Wówczas R. S. sprawdzał, czy wypadek przy pracy miał miejsce i na tej podstawie dokonywał korekty w dokumentacji. dowód: zeznania świadków: E. S. (k. 75), M. T. (k. 75), A. B. (k. 75), M. G. (k. 75), R. S. (k. 119), umowa z dnia 18.02.2010 r. wraz z załącznikiem i aneksem (k. 30-31, 32-33, 34) Dnia 30 stycznia 2014 r. płatnik składek złożył deklarację ZUS IWA za rok 2013 r. wykazując 3 poszkodowanych w wypadkach przy pracy. Zawiadomieniem z dnia 16 marca 2014 r. organ rentowy poinformował płatnika składek, iż w oparciu o przedłożone w latach 2011-2013 deklaracje, stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe za okres od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 31 marca 2015 r. wynosi 1,80% podstawy wymiaru. dowód: dokumenty w aktach organu rentowego W okresie od dnia 22 lutego 2016 r. do dnia 31 marca 2016 r. organ rentowy prowadził w odwołującej spółce kontrolę, której przedmiotem była m.in. prawidłowość i rzetelność obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest zakład oraz zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Kontrolą objęto okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. Dnia 7 marca 2016 r. płatnik składek złożył korektę dokumentu ZUS IWA za 2013 r., podając, że liczba osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy wynosi
- Dniu 31 marca 2016 r. organ rentowy sporządził protokół kontroli. W punkcie oznaczonym 1.3.
- organ rentowy zaznaczył, iż płatnik składek obliczał składkę na ubezpieczenie wypadkowe w okresie od stycznia 2013 r. do marca 2015 r. w wysokości 1,80% podstawy wymiaru składek, a w okresie od kwietnia 2015 r. do grudnia 2015 r. w wysokości 2,00% podstawy wymiaru. Zakład ustalił także, iż w deklaracji ZUS IWA za rok 2013 płatnik podał 3 wypadki w pracy, a zgodnie z rejestrem wypadków w 2013 r. miało miejsce 5 wypadków przy prascy. Organ rentowy zaznaczył przy tym, iż w trakcie kontroli płatnik składek sporządził informacje ZUS IWA, która przekazał do ZUS. dowód: protokół kontroli (k. 35-47) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów. Sąd uznał za w pełni wiarygodne dokumenty zgromadzone w aktach sprawy oraz w aktach pozwanego organu rentowego. Dokumenty te zostały sporządzone przez osoby do tego powołane w ramach przysługujących im kompetencji oraz w przewidzianej prawem formie. Ich treść ani forma nie były kwestionowane przez strony procesu, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Podstawą dokonanych ustaleń faktycznych Sąd uczynił również znajdujące się w aktach kserokopie dokumentów, albowiem zawarte w nich informacje nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, co pozwoliło na potraktowanie tychże kserokopii jako dowodów pośrednich istnienia dokumentów o treści im odpowiadającej. Za wiarygodne Sąd uznał zeznania świadków: E. S. , M. T. , A. B. , M. G. i R. S. . Powyższe zeznania są logiczne, spójne i wewnętrznie się uzupełniają. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania w/w zeznań, zwłaszcza, że znajdują one swoje potwierdzenie w zebranych w sprawie dokumentach. Świadkowie potwierdzili, iż dokumentacja powypadkowa była sporządzana przez firmę (...) , z którą płatnik składek ma zawartą umowę o świadczenie usług od 2010 r. Nieraz zdarzało się, że dokumentacja wypadkowa dotycząca dwóch lub więcej pracowników była przekazywana w jednej teczce, co prowadziło do przeoczenia i zasiłek chorobowy z tytułu wypadku przy pracy był wypłacany tylko jednemu pracownikowi. Ponadto w 2013 r. cały zakład produkcyjny został przeniesiony do R. , a cały oddział kadr i płac pozostał w siedzibie spółki w S. . Wpłynęło to na efektywność przekazywania informacji pomiędzy działem produkcyjnym a oddziałami administracyjnymi. Sąd zważył, co następuje: Kwestią sporną było to, organ rentowy zasadnie podwyższył o 50% stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składek w roku składkowym obejmującym okres od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 31 marca 2015 r. Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej (w brzmieniu obowiązujący do dnia 31 marca 2017 r.), jeżeli płatnik składek nie przekaże danych lub przekaże nieprawdziwe dane, o których mowa w art. 31, co spowoduje zaniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, Zakład ustala, w drodze decyzji, stopę procentową składki na cały rok składkowy w wysokości 150% stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych. Płatnik składek zobowiązany jest opłacić zaległe składki wraz z odsetkami za zwłokę. Ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255; dalej: ustawa z dnia 16.12.2016 r. ) wprowadzono zmiany w ustawie wypadkowej nadając nowe brzmienie art.
- Zgodnie z nową treścią tego przepisu Zakład ustala, w drodze decyzji, stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe na cały rok składkowy w wysokości 150% stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych, jeżeli płatnik składek nie przekaże informacji, o której mowa w art. 31 ust. 6, albo korekty tej informacji w terminie 14 dni od otrzymania wezwania Zakładu, a stopa procentowa ustalona na podstawie nieprawidłowych danych przekazanych przez płatnika składek lub wykazywana przez płatnika składek w dokumentach rozliczeniowych była zaniżona w stosunku do ustalonej na podstawie prawidłowych danych. Ponadto sankcja ta jest przewidziana również dla tych płatników, którzy w danym roku składkowym wykazywali w dokumentach rozliczeniowych zaniżoną stopę procentową i nie złożyli dokumentów rozliczeniowych korygujących w terminie 14 dni od otrzymania wezwania Zakładu. Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 16.12.2016 r., do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 34 ustawy zmienianej w art. 14 [tj. ustawy wypadkowej] , wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 34 ustawy zmienianej w art. 14 [tj. ustawy wypadkowej] , w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą . Stan faktyczny relewantny dla oceny zasadności odwołania w kontekście nowelizacji art. 34 ustawy wypadkowej był bezsporny – płatnik składek podał w deklaracji za 2013 r. niezgodną z rzeczywistością liczbę osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy. Jednakże po stwierdzeniu tego faktu przez organ rentowy w toku kontroli prowadzonej od dnia 22 lutego 2016 r., płatnik składek niezwłocznie skorygował te dane już dnia 7 marca 2016 r. (czternastego dnia od rozpoczęcia kontroli), składając korektę deklaracji ZUS IWA, a więc jeszcze przed uprawomocnieniem zaskarżonej decyzji. Te okoliczności faktyczne oznaczają, że w tej sytuacji, stosując przepis art. 34 ust. 1 i 2 ustawy wypadkowej w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16.12.2016 r. , nie powstały warunki do zastosowania sankcji podwyższenia stopy procentowej w następnym roku składkowym. Jeśli idzie o wykładnię przepisu przejściowego, tj. art. 31 ustawy z dnia 16.12.2016 r., to Sąd w pełni podzielił argumentację prawną przedstawioną przez płatnika składek w piśmie z dnia 18 kwietnia 2017 r. (k. 112-114). Sprawę, w której organ rentowy wydał decyzję, ale decyzja została zaskarżona do Sądu i jest nieprawomocna (prawomocny wyrok nie zapadł), należy w rozumieniu art. 31 ustawy z dnia 16.12.2016 r. uważać za sprawę wszczętą i niezakończoną . Taką też interpretację omawianego zagadnienia przedstawił Sąd Apelacyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.07.2017 r. (AUa 12/17, LEX nr 2340296). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 477 14 § 2 kpc oraz cytowanych przepisów prawa materialnego, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, w ten sposób, że stwierdził brak podstaw do podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w roku składkowym obejmującym okres od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 31 marca 2015 r. – punkt
- wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 99 kpc oraz w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 poz. 1804) w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 października 2016 r., biorąc pod uwagę wartość przedmiotu sporu mieszczącą się w przedziale pomiędzy 50.000 zł a 200.000 zł (według odwołującej spółki 61.606 zł – por. pismo z dnia 13.12.2016 r., k. 83-88; według organu rentowego 73.534 zł – por. pismo z dnia 30.12.2016 r., k. 106). Mając powyższe na względzie, Sąd zasądził od pozwanego organu rentowego na rzecz odwołującej spółki kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – punkt
- wyroku. /-/ Maciej Nawrocki