Sygn. akt II K 454/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 listopada 2017 r. Sąd Rejonowy w Złotoryi II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSR Michał Misiak Protokolant: Anna Rogalska przy udziale oskarżyciela publicznego L. K. i K. Z. z US w Z. po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2017 r. w Złotoryi sprawy D. S. ur. (...) w T. syna R. i L. z domu A. oskarżonego o to, że:
- w okresie od 21 czerwca 2013 r. do 20 stycznia 2016 r. zajmując się sprawami gospodarczymi płatnika – Fabryki (...) Sp. z o.o. zs. w N. 3 jako prezes zarządu, działając w warunkach czynu ciągłego, nie wpłacał w obowiązujących terminach do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, na rachunek Urzędu Skarbowego w Z. , pobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłacanych pracownikom wynagrodzeń za okres od maja 2013 r. do grudnia 2015 r. w łącznej kwocie 27.493 zł (słownie złotych: dwadzieścia siedem tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt trzy), w tym za poszczególne miesiące: - maj 2013 r. w kwocie – 2.329 zł, - czerwiec 2013 r. w kwocie – 383 zł, - lipiec 2013 r. w kwocie – 1.393 zł, - sierpień 2013 r. w kwocie – 308 zł, - wrzesień 2013 r. w kwocie - 383 zł, - październik 2013 r. w kwocie - 393 zł, - listopad 2013 r. w kwocie - 284 zł, - grudzień 2013 r. w kwocie - 1.062 zł, - styczeń 2014 r. w kwocie - 959 zł, - luty 2014 r. w kwocie - 1.021 zł, - marzec 2014 r. w kwocie – 1.069 zł, - kwiecień 2014 r. w kwocie – 1.028 zł, - maj 2014 r. w kwocie – 1.022 zł, - czerwiec 2014 r. w kwocie – 1.073 zł, - lipiec 2014 r. w kwocie – 1.071 zł, - sierpień 2014 r. w kwocie – 1.065 zł, - wrzesień 2014 r. w kwocie – 1.070 zł, - październik 2014 r. w kwocie – 1.066 zł, - listopad 2014 r. w kwocie – 990 zł, - grudzień 2014 r. w kwocie – 1.128 zł, - styczeń 2015 r. w kwocie – 2.067 zł, - luty 2015 r. w kwocie – 406 zł, - marzec 2015 r. w kwocie – 492 zł, - kwiecień 2015 r. w kwocie – 375 zł, - maj 2015 r. w kwocie – 288 zł, - czerwiec 2015 r. w kwocie – 339 zł, - sierpień 2015 r. w kwocie – 793 zł, - wrzesień 2015 r. w kwocie – 685 zł, - październik 2015 r. w kwocie – 801 zł, - listopad 2015 r. w kwocie – 686 zł, - grudzień 2015 r. w kwocie – 1.464 zł, co stanowi naruszenie przepisów art. 38 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 361 z późń. zm.), tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 77§2 kks w zw. z art. 6§2 kks w zw. z art. 9§3 kks
- w okresie od 26 marca 2014 r. do 27 czerwca 2016 r., zajmując się sprawami gospodarczymi podatnika –Fabryki (...) Sp. z o.o. zs. w N. 3, jako prezes zarządu, uporczywie nie płacił na rachunek Urzędu Skarbowego w Z. , w terminie do 25 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2014 r. do maja 2016 r. w łącznej kwocie 268.690 zł (słownie złotych: dwieście sześćdziesiąt osiem tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt), w tym za poszczególne miesiące: - luty 2014 r. w kwocie – 13.218 zł, - marzec 2014 r. w kwocie – 15.936 zł, - kwiecień 2014 r. w kwocie – 13.524 zł, - maj 2014 r. w kwocie – 5.014 zł, - czerwiec 2014 r. w kwocie – 19.916 zł, - lipiec 2014 r. w kwocie – 10.107 zł, - sierpień 2014 r. w kwocie – 14.058 zł, - wrzesień 2014 r. w kwocie – 7.483 zł, - październik 2014 r. w kwocie – 10.798 zł, - listopad 2014 r. w kwocie – 860 zł, - marzec 2015 r. w kwocie – 1.505 zł, - czerwiec 2015 r. w kwocie – 18.217 zł, - lipiec 2015 r. w kwocie – 12.662 zł, - sierpień 2015 r. w kwocie – 13.229 zł, - wrzesień 2015 r. w kwocie – 11.894 zł, - październik 2015 r. w kwocie – 16.427 zł, - listopad 2015 r. w kwocie – 32.706 zł, - grudzień 2015 r. w kwocie – 14.603 zł, - styczeń 2016 r. w kwocie – 12.832 zł, - luty 2016 r. w kwocie – 7.082 zł, - marzec 2016 r. w kwocie – 9.080 zł, - maj 2016 r. w kwocie – 7.539 zł, co stanowi naruszenie przepisu art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późń. zm.) tj. wykroczenie skarbowe określone w art. 57§1 kks w zw. z art. 9§3 kks I uznaje oskarżonego D. S. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w pkt I części wstępnej wyroku i za to na podstawie art. 77§2 kks skazuje go na karę grzywny w wymiarze 30 (trzydzieści) stawek dziennych po 100 (sto) złotych każda stawka; II uznaje oskarżonego D. S. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w pkt II części wstępnej wyroku i za to na podstawie art. 57§1 kks skazuje go na karę grzywny w wymiarze 5000 (pięć tysięcy) złotych; III na podstawie art. 24§1 kks za grzywnę wymierzoną w pkt I wyroku czyni w całości odpowiedzialny posiłkowo podmiot: Fabryka (...) sp. z o.o. w N. ; IV na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 113§1 kks zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, a na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych wymierza mu opłatę w wysokości 800 złotych. Sygn. akt II K 454/17 UZASADNIENIE Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy: D. S. od 29 maja 2013 r. pełni funkcję prezesa zarządu Fabryki (...) spółka z o.o. z siedzibą w N. . Od roku 2013 r. spółka ma trudności finansowe. W okresie od 21 czerwca 2013 r. do 20 stycznia 2016 r. nie wpłacał on w terminie pobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłacanych pracownikom wynagrodzeń za pracę w łącznej kwocie 27493 złotych w następujących terminach i kwotach: - za maj 2013 r.: 2329 złotych, - za czerwiec 2013 r.: 383 złote, - za lipiec 2013 r.: 1393 złote, - za sierpień 2013 r.: 308 złotych, - za wrzesień 2013 r.: 383 złote, - za październik 2013 r.: 393 złote, - za listopad 2013 r.: 284 złote, - za grudzień 2013 r.: 1062 złote, - za styczeń 2014 r.: 959 złotych, - za luty 2014 r.: 1021 złotych, - za marzec 2014 r.: 1069 złotych, - za kwiecień 2014 r.: 1028 złotych, - za maj 2014 r.: 1022 złote, - za czerwiec 2014 r.: 1073 złote, - za lipiec 2014 r.: 1071 złotych, - za sierpień 2014 r.: 1065 złotych, - za wrzesień 2014 r.: 1070 złotych, - za październik 2014 r.: 1066 złotych, - za listopad 2014 r.: 990 złotych, - za grudzień 2014 r.: 1128 złotych, - za styczeń 2015 r.: 2067 złotych, - za luty 2015 r.: 406 złotych, - za marzec 2015 r.: 492 złote, - za kwiecień 2015 r.: 375 złotych, - za maj 2015 r.: 288 złotych, - za czerwiec 2015 r.: 339 złotych, - za sierpień 2015 r.: 793 złote, - za wrzesień 2015 r.: 685 złotych, - za październik 2015 r.: 801 złotych, - za listopad 2015 r.: 686 złotych, - za grudzień 2915 r.: 1464 złote. Natomiast w okresie od 26 marca 2014 r. do 27 czerwca 2016 r. D. S. nie płacił w terminie podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 268 690 złotych w następujących terminach i kwotach: - za luty 2014 r.: 13218 złotych, - za marzec 2014 r.: 15936 złotych, - za kwiecień 2014 r.: 13524 złote, - za maj 2014 r.: 5014 złotych, - za czerwiec 2014 r.: 19916 złotych, - za lipiec 2014 r.: 10107 złotych, - za sierpień 2014 r.: 14058 złotych, - za wrzesień 2014 r.: 7483 złote, - za październik 2014 r.: 10798 złotych, - za listopad 2014 r.: 860 złotych, - za marzec 2015 r.: 1505 złotych, - za czerwiec (...) .: 18217 złotych, - za lipiec 2015 r.: 12 662 złote, - za sierpień 2015 r.: 13229 złotych, - za wrzesień 2015 r.: 11894 złote, - za październik 2015 r.: 16427 złotych, - za listopad 2015 r.: 32706 złotych, - za grudzień 2015 r.: 14603 złote, - za styczeń 2016 r.: 12832 złote, - za luty 2016 r.: 7082 złote, - za marzec 2016 r.: 9080 złotych, - za maj 2016 r.: 7539 złotych. Zaległości dotyczące zaliczek na podatek dochodowy zostały spłacone, natomiast nadal istnieją zaległości w zakresie podatku VAT. Dowód : wyjaśnienia oskarżonego D. S. – k. 125, 188, odpis dokumentacji podatkowej – k. 2-98, wydruk danych organizacyjnych spółki – k. 99-103, wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego – k. 104-110, 138, zestawienie dochodów podatnika – k. 119, wykaz zaległości podatku VAT – k. 121, 241, 242, zestawienie danych z deklaracji VAT-7 – k. 122-
- D. S. ma obecnie 43 lata, ma wykształcenie średnie, z zawodu jest technikiem ogrodnikiem, jest żonaty, ma dwoje dzieci, zajmuje stanowisko członka zarządu w firmie (...) spółka z o.o. oraz prezesa zarządu w Fabryce (...) , zarabia najniższe wynagrodzenie za pracę, z majątku posiada dom jednorodzinny, nie leczył się psychiatrycznie ani odwykowo, nie był karany. Dowód : wyjaśnienia oskarżonego – k. 124-125, zapytanie o karalność – k.
- Oskarżony w toku postępowania sądowego przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, wyjaśnił, że nie płacił podatków, gdyż firma popadła w kłopoty finansowe, a jego działania miały na celu utrzymanie stanowisk pracy i produkcji, co pozwoliłoby na późniejszą spłatę podatku. W toku postępowania przygotowawczego D. S. nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Postępowanie toczyło się w udziałem podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej, tj. Fabryki (...) spółka z o.o. w N. . Sąd zważył, co następuje: W ocenie sądu, brak było wątpliwości w zakresie winy i sprawstwa oskarżonego D. S. . Przedstawiony powyżej stan faktyczny sprawy, nie budził żadnych wątpliwości. Oskarżony w toku wyjaśnień składanych przed sądem przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, nie kwestionował tego, iż podatków nie płacił, tłumaczył jedynie powody, dla których tego nie uczynił. Wyjaśnienia oskarżonego, w zakresie wysokości i rodzaju zaległego podatku, w pełni zostały potwierdzone dokumentacją podatkową. Podobnie, nawet z przedstawionej przez oskarżyciela dokumentacji wynikało, iż spółka była w złej kondycji finansowej. Nie budziło wątpliwości także to, iż zaległości w zakresie zaliczek pobieranych od pracowników na poczet podatku dochodowego zostały uregulowane, natomiast nadal istnieją zaległości w zakresie płatności podatku VAT. Z tych względów, sąd ustalił stan faktyczny sprawy tak, jak to w poprzedniej części uzasadnienia opisano. Sąd w pełni zaaprobował kwalifikację prawną zachowania oskarżonego, zaproponowaną przez oskarżyciela publicznego w zarzutach aktu oskarżenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 57§1 kks , podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Natomiast wedle treści art. 77§2 kks , płatnik lub inkasent, który pobranego podatku nie wpłaca w terminie na rzecz właściwego organu, jeżeli kwota niewpłaconego podatku jest małej wartości, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych. Brak było wątpliwości, że oskarżonemu przysługiwał status, wskazany w art. 9§3 kks , jako prezesowi zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pozwalający na poniesienie odpowiedzialności za przestępstwa lub wykroczenia skarbowe. Niewątpliwie, spółce, w której oskarżony pełni funkcję prezesa zarządu, przysługiwał status podatnika w zakresie podatku VAT, a niepłacanie podatku w terminie przez tak znaczną liczbę miesięcy następujących po sobie spełnia znamię „uporczywości”. Podobnie, spółka miała obowiązek odprowadzać w terminie pobrane zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzeń pracowników. Kwestią najbardziej sporną były zatem, po pierwsze, zagadnienia strony podmiotowej zarzucanych oskarżonemu czynów, po drugie, intensywność reakcji karnej. O ile wątpliwości nie budzą takie przesłanki przypisania winy, jak wiek, tzw. poczytalność oraz rozpoznawalność karalności, to należało dogłębnie rozważyć kwestię możliwości przypisania oskarżonemu obiektywnej zdolności do zachowania zgodnego z prawem. Jak wynikało bowiem z wyjaśnień oskarżonego, złożonych w toku rozprawy, powodem zaniechania odprowadzania pobranych zaliczek na podatek, a także zaniechania płatności podatku VAT, była konieczność utrzymania produkcji firmy. W ocenie sądu, mimo trudnej sytuacji majątkowej firmy, oskarżony miał możliwość uiszczenia podatku w terminie, a także odprowadzenia pobranych zaliczek od wynagrodzeń pracowników. Podkreślić bowiem trzeba, że podatek VAT to podatek powstający z powodu zawarcia jakiejś transakcji, a zatem oskarżony w pierwszej kolejność winien był środki pozyskane z takiej transakcji przeznaczyć na uiszczenie podatku od towarów i usług. Oskarżony miał ponadto rzeczywisty wybór pomiędzy opłaceniem i odprowadzeniem pobranych podatków a przeznaczeniem pieniędzy na kontynuację produkcji. Podkreślić bowiem należy, iż należności Skarbu Państwa nie mogą być sposobem ma faktyczne kredytowanie działalności spółki. Z tych względów, sąd uznał, iż oskarżony ponosi winę w zakresie zarzucanych mu czynów, choć niewątpliwie wskazywane przez niego okoliczności miały wpływ na wymiar kary. Wymierzając oskarżonemu kary, sąd wziął pod uwagę, stosownie do treści art. 12§2 kks , przede wszystkim stopień winy i społecznej szkodliwości, które uznał za sytuujące się na poziomie średnim. Sąd wziął także pod uwagę, zgodnie z art. 48§4 kks , stosunki majątkowe i rodzinne sprawcy oraz jego dochody i możliwości zarobkowe, również to, iż nie był oskarżony nigdy karany, jego sposób dotychczasowego życia wskazuje, iż zarzucane mu czyny mają charakter incydentalny, a decyzje o zaniechaniu wpłacenia podatku nie cechowały się wysokim natężeniem złej woli, skoro wynikały one w dużej mierze ze złej sytuacji majątkowej firmy. Jeśli chodzi o czyn z punktu I, wysokość niewpłaconego, a pobranego podatku nie była znaczna, a zaległości z tego tytułu zostały przed zakończeniem postępowania sądowego uregulowane. Z tego względu, sąd uznał za sprawiedliwą karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 100 złotych każda stawka, a zatem karę bardzo bliską dolnej granicy ustawowego zagrożenia, o czym na podstawie art. 77§2 kks sąd orzekł w punkcie I części dyspozytywnej wyroku. Paradoksalnie (bo dotyczy to wykroczenia, a zatem co do zasady, czynu o niższej zawartości społecznej szkodliwości), w ocenie sądu, wyższą karę należało natomiast wymierzyć za czyn z punktu II. W tym przypadku bowiem, zdaniem sądu, poziom winy jest wyższy skoro uporczywe niepłacenie podatku dotyczyło podatku VAT, o którego specyfice wyżej wspominano, ponadto kwota niezapłaconego podatku była znacznie wyższa, a także odpadła okoliczność łagodząca w postaci uregulowania zaległości, co w przypadku czynu z punktu II nie zaistniało. Z tych względów sąd uznał za sprawiedliwą karę 5000 złotych grzywny i na podstawie art. 57§1 kks orzekł, jak w punkcie II części dyspozytywnej wyroku. Zgodnie z art. 24§1 kks , za karę grzywny wymierzoną sprawcy przestępstwa skarbowego czyni się w całości albo w części odpowiedzialną posiłkową osobę prawną, jeżeli sprawcą czynu zabronionego jest zastępca tego podmiotu prowadzący jego sprawy jako pełnomocnik, zarządca, pracownik lub działający w jakimkolwiek innym charakterze, a zastępowany podmiot odniósł albo mógł odnieść z popełnionego przestępstwa skarbowego jakąkolwiek korzyść majątkową. Nie mając wątpliwości w zakresie spełnienia przez podmiot pociągnięty do odpowiedzialności posiłkowej, tj. Fabrykę (...) spółka z o.o. w N. wyżej wymienionych przesłanek odpowiedzialności, sąd uznał, iż podmiot ten należy uczynić odpowiedzialnym posiłkowo w całości. Zachowanie oskarżonego, wynikające z czynu z punktu I, ewidentnie powiązane było z sytuacją majątkową firmy, stanowiło niezgodne z prawem szukanie rozwiązania mającego poprawić warunki funkcjonowania spółki i było immanentnie związane z działalnością fabryki tektury. Stąd, na podstawie art. 24§1 kks , sąd orzekł, jak w punkcie III wyroku. Jako, że oskarżony pracuje, choć jego zarobki nie są wysokie, posiada regularny dochód, a zatem brak było podstaw do uznania, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych oraz opłaty i z tego względu sąd zasądził od niego te należności, orzekając, jak w punkcie IV wyroku na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 113§1 kks i art. 3 ust 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych . Na marginesie dodać należy, iż sąd, prowadząc w dniu 08 listopada 2017 r. rozprawę pod nieobecność oskarżonego, nie dysponował pismem jego obrońcy z załączonym zwolnieniem lekarskim oskarżonego. Treść tego pisma nie miałaby jednak wpływu na decyzję co do prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego, skoro, po pierwsze, o czym oskarżony był wyraźnie informowany (zarządzenie z k. 229), jego zwolnienie nie zostało wydane przez lekarza sądowego, a z jego treści wynika, iż chory może chodzić, a po drugie, z treści pisma nie wynika wniosek o zmianę terminu rozprawy, a wręcz, skoro zawarto stanowisko w zakresie treści wyroku, można wysnuć, iż celem oskarżonego i obrońcy było prowadzenie rozprawy pod ich nieobecność.