Sad powszechny, IV Ka 760/13

Sygnatura akt IV Ka 760/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2013 roku. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący : SSO Waldemar Majka (spr.) Sędziowie : SO Mariusz Górski SO Elżbieta Marcinkowska Protokolant : Marta Synowiec przy udziale Andrzeja Mazurkiewicza Prokuratora Prokuratury Okręgowej, rozpoznawał sprawę A. T. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionej prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 4 września 2013 roku, sygnatura akt III K 333/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla orzeczenie zawarte w punkcie IV jego dyspozycji oparte o przepis art. 72 § 2 kk ; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. wydatki związane z postępowaniem odwoławczym zalicza na rachunek Skarbu Państwa. Sygnatura akt IV Ka 760/13 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu wniósł akt oskarżenia przeciwko A. T. oskarżając go o to, że: w dniu 09.08.2007r. w S. , woj. (...) , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim wprowadzeniu w błąd przedstawiciela Salonu (...) Spółka z o.o. co do zamiaru wywiązania się z przyjętego na siebie zobowiązania terminowego regulowania należności za usługi telekomunikacyjne zawarł z (...) Spółka z o.o. z siedzibą w W. , operatorem sieci telefonii komórkowej (...) , umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych numer (...) , na podstawie której dokonał promocyjnego zakupu telefonu komórkowego m-ki M. (...) , o wartości 750zł, po czym nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania i nie zapłacił za świadczone usługi w kwocie 1011,29 zł oraz nie dokonał zwrotu telefonu komórkowego, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzania mieniem o łącznej wartości 1761,29 zł, przez (...) Spółkę z o.o. z siedzibą w W. , tj. o przestępstwo określone w art. 286 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 04 września 2013 roku (sygn. akt III K 333/13) Sąd Rejonowy w Wałbrzychu: I. oskarżonego A. T. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, to jest występku z art. 286 § 1 k.k. i za czyn ten na podstawie art. 286 § 1 k.k. wymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt 1 k.k. zawiesił warunkowo wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności tytułem próby na okres lat 3 (trzech); III. na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego; IV. na podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody w części poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego (...) S.A. we W. kwoty 1761,29 (tysiąc siedemset sześćdziesiąt jeden 29/100) złotych w terminie 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku; V. zwolnił oskarżonego od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa i nie wymierzył mu opłaty. Apelację od wyroku wywiódł Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego zarzucając obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia tj. art. 49 § 1 k.p.k. poprzez niesłuszne uznanie przez Sąd, iż podmiotem pokrzywdzonym działaniem oskarżonego jest spółka (...) SA z/s we W. , w sytuacji gdy treść owego przepisu wespół z zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym jednoznacznie wskazuje, iż pokrzywdzonym tym jest spółka (...) sp. z o.o. z/s w W. , której pracownika oskarżony wprowadził w błąd co do zamiaru wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania i w ten sposób doprowadził ją do niekorzystnego rozporządzania mieniem, a podnosząc wskazany zarzut wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego – (...) sp. z o.o. z/s w W. . Sąd Okręgowy zważył: apelacja nie jest zasadna. Kontrola odwoławcza wyroku zainicjowana apelacją wniesioną na niekorzyść oskarżonego doprowadziła do zmiany zaskarżonego orzeczenia na jego korzyść ( art.434§2 kpk ). Godzi się zauważyć, iż oskarżony popełniając przypisany mu czyn z art. 286 § 1 kk na szkodę (...) z o.o. w W. doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wskazaną wyżej spółkę w łącznej kwocie 1761,29 zł. Jak ustalił sąd rejonowy wierzytelność ta umową cesji wierzytelności z dnia 31.12.2008 roku została przeniesiona przez (...) spółka z o.o. na spółkę (...) S.A. we W. , a roszczenia zbywającego zostały zaspokojone przez nabywcę tej wierzytelności. Tym samym realna szkoda po stronie pokrzywdzonego - tj. (...) spółka z o.o. już w chwili orzekania przez sąd I instancji nie występowała, bowiem została naprawiona poprzez spełnienie świadczenia z innej niż deliktowa podstawy prawnej, a zatem zobowiązanie oskarżonego do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz wskazanego podmiotu kwoty 1761,29 zł nie było możliwe, a wręcz niedopuszczalne, prowadzące bowiem do nie znajdującego podstaw wzbogacenia. Zgodnie z przepisem art. 49 § 1 i 2 kpk pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna albo też instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, choćby nie miała osobowości prawnej, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo . Kryterium bezpośredniości, o którym mowa w wskazanym przepisie oznacza, iż pomiędzy czynem zawierającym znamiona przestępstwa, a naruszeniem lub zagrożeniem dobra prawnego nie ma ogniw pośrednich. Pokrzywdzony też jest jedynym podmiotem na rzecz którego dopuszczalne jest w postępowaniu karnym (czy to w trybie art.46 kk czy też art.72 kk ) nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody. Przy czym szkoda ta musi istnieć w dacie orzekania. Podobny pogląd prawny wyrażony został w postanowieniu Sądu Najwyższego z 21 lutego 2013 roku ( IV KK 332/12), zgodnie z którym w sytuacji, w której pokrzywdzony dokonał cesji przysługujących mu roszczeń wynikających z przestępstwa na rzecz innej osoby, wykonanie obowiązku probacyjnego naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego staje się bezprzedmiotowe, a brak zaspokojenia osoby, która nabyła w drodze cesji prawa majątkowe przysługujące pierwotnie pokrzywdzonemu, nie może być uznane za niewykonanie obowiązku probacyjnego w rozumieniu art. 75 § 2 k.k. Orzeczenie zatem obowiązku naprawienia szkody na oskarżonego z obowiązkiem zapłaty na rzecz nabywcy wierzytelności nie jest poprawne, bowiem nie posiada on statusu pokrzywdzonego. Niewłaściwe byłoby również postulowane w apelacji nałożenie obowiązku naprawienia szkody z obowiązkiem zapłaty na rzecz pokrzywdzonego, skoro szkoda została naprawiona. Wobec powyższego nie było podstaw do uwzględnienia apelacji zaś zaskarżone orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody podlegało uchyleniu. O kosztach sądowych postępowania odwoławczego, należnych Skarbowi Państwa, orzeczono na podstawie art. 624 § 1 kpk zwalniając oskarżonego od ponoszenia tych kosztów zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa.