Sad powszechny, VI U 90/16

Sygn. akt: VI U 90/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2017 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi- Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Maria Sałacińska Protokolant: protokolant sądowy Lena Siedlecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. w W. sprawy M. S. ( poprzednio C. ) przeciwko (...) o odsetki z odwołania M. S. (poprzednio C. ) od decyzji (...) z dnia (...) znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję (...) z dnia (...) znak: (...) w ten sposób, że przyznaje odwołującej M. S. (poprzednio C. ) prawo do odsetek od wypłaconego zasiłku macierzyńskiego za okres od 24 października 2013 r. do 22 października 2014 r. Sygn. akt VI U 90/16 UZASADNIENIE M. S. (poprzednio C. ), w dniu 29 stycznia 2016 roku, wniosła odwołanie decyzji (...) inspektorat w C. z dnia (...) znak: (...) odmawiającej wypłaty odsetek od wypłaconego dnia 12 stycznia 2016 roku: - zasiłku macierzyńskiego za okres od 24 października 2013 roku do 22 października 2014 roku. W uzasadnieniu odwołująca powołała się na prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 2 grudnia 2015 roku sygn. akt III AUa 1727/14, który zmienił decyzję (...) z dnia (...) nr (...) i orzekł, że odwołująca podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 sierpnia 2013r., co skutkuje przyznaniem jej zasiłku macierzyńskiego w wyższej niż wcześniej ustalono wysokości. Wobec powyższego zdaniem odwołującej się decyzja ZUS z dnia (...) (na mocy, której organ rentowy przyznał jej zasiłek macierzyński ustalony od podstawy wymiaru w wysokości 4.172,43 zł) była wadliwa wskutek błędu organu rentowego w wykładni zastosowanego prawa, co skutkuje odpowiedzialnością w postaci wypłaty odsetek od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy ostatecznie ustaloną właściwą wysokością świadczenia. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, iż dokumentem niezbędnym do ustalenia uprawnień do wypłaty zasiłku macierzyńskiego w ustalonej wyższej wysokości był wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 roku. Organ rentowy podnosił, że wyrok ten jest wyjaśnieniem ostatniej okoliczności niezbędnej do dokonania dopłaty zasiłku macierzyńskiego. Wyrok wpłynął do Oddziału ZUS w dniu 14 grudnia 2014 roku, dopłata zasiłku nastąpiła 21 stycznia 2016 roku, a zatem w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tj. Dz. U. z 2014r., poz. 159 ze zm.) organ rentowy nie pozostawał w zwłoce , gdyż wypłata świadczenia powinna nastąpić nie później niż w ciągu 30 dni od daty złożenia niezbędnych dokumentów do stwierdzenia uprawnień. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, iż zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych są to okoliczności, za które nie ponanosi odpowiedzialności. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: M. S. (poprzednio C. ), w dniu 19 lutego 2014 roku, odwołała się do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) stwierdzającej, iż odwołująca podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 czerwca 2013 roku. W uzasadnieniu odwołująca się wniosła o zmianę decyzji poprzez ustalenie, że podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 sierpnia 2013r., a nie od 1 czerwca 2013r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, rozpatrując wskazane odwołanie, wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 roku oddalił je w całości, w uzasadnieniu wskazał, że ubezpieczona jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 czerwca 2013r., albowiem terminowo opłaciła składkę na ubezpieczenie. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentach zawartych w aktach sprawy, aktach rentowych, zeznaniach ubezpieczonej w charakterze strony. Powyższy wyrok ubezpieczona zaskarżyła apelacją w całości. Po rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 roku zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję (...) z dnia (...) stwierdzając, że M. C. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 sierpnia 2013 roku. (Dowód: odpis wyroku Sadu Okręgowego wraz uzasadnieniem k. 30 – 35, odpis wyroku Sądu Apelacyjnego wraz uzasadnieniem - akta rentowe) Decyzją z dnia 30 grudnia 2015 roku, (...) stwierdził, że w związku z wyrokiem Sądu Apelacyjnego organ rentowy dokona dopłaty zasiłku macierzyńskiego za okres od 24 października 2013 roku do 22 października 2014 roku, dokując wypłaty wskazanych wyżej świadczeń bez odsetek w dniu 12 stycznia 2016r. (Dowód: akta rentowe k. 44 i k. 46, zeznania M. S. poprzednio C. – protokół z rozprawy z dnia 19 lipca 2017 roku k. 70-71 verte) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach rozpoznawanej sprawy oraz w aktach organu rentowego oraz zeznań odwołującej się. Jako wiarygodne Sąd uznał dowody z dokumentów przedłożonych przez strony, w tym dokumentów zawartych w aktach rentowych, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez żadną ze stron, zaś w toku postępowania nie ujawniły się żadne okoliczności podważające ich autentyczność, jak też prawdziwość stwierdzonych w nich faktów. Zeznania odwołującej się M. S. (poprzednio C. ) Sąd uznał za wiarygodne w całości, gdyż były one logiczne i nie budziły żadnych wątpliwości, ponadto zostały potwierdzone przez zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie M. S. (poprzednio C. ) zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych , jeżeli organ rentowy - w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych - nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ nie ponosi odpowiedzialności. Zagadnieniem, które należy rozważyć w przedmiotowej sprawie, jest wskazanie okoliczności, za które zakład nie ponosi odpowiedzialności. Sąd Najwyższy w swoich rozważaniach wielokrotnie podejmował wskazane zagadnienie. W wyroku z 25 stycznia 2005 r., I UK 159/04 (LEX nr 155928), przyjął, że w sytuacji, gdy możliwe było wydanie decyzji zgodnej z prawem, zwłaszcza w sytuacji gdy ubezpieczony wykazał wszystkie przesłanki świadczenia oznacza, że opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność, choćby nie można mu było zarzucić niestaranności w wykładni i zastosowaniu prawa. Podobny pogląd Sąd Najwyższy wyraził w wyroku z dnia 7 lutego 2006 r., I UK 191/05 ( LEX nr 212654), w którym przyjął, że ze stanów faktycznych, powodujących wyłączenie odpowiedzialności organu rentowego, należy wyłączyć błąd obciążający organ rentowy. Taka wykładnia omawianego artykułu, przyjęta została również w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r., I UK 345/09 (LEX nr 987574) oraz wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., III UK 110/11 (LEX nr 1227452). W pierwszym z nich Sąd Najwyższy stwierdził, iż organ rentowy ponosi odpowiedzialność za odmowę przyznania świadczenia, jeżeli niezbędne okoliczności faktyczne uzasadniające nabycie prawa zostały ustalone w postępowaniu przed tym organem a odmowa przyznania świadczenia jest wynikiem błędu wykładni lub zastosowania prawa materialnego. W kolejnym wyroku Sąd Najwyższy skonstatował, iż organ rentowy musi zapłacić odsetki od nie przyznanego świadczenia, jeśli sąd przyznał prawo do niego na podstawie dokumentów znanych już zakładowi. W przedmiotowej sprawie, mając na względzie stan faktyczny oraz wykładnię art. 85 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych , w ocenie Sądu, (...) Inspektorat w C. zobowiązany jest do wypłaty odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. Twierdzenia (...) , że ostatnią okoliczność niezbędną do wydania decyzji przyznającej prawo do zasiłku wyjaśnił wyrok Sądu, a wypłata zasiłku nie nastąpiła z opóźnieniem, są bezzasadne. Organ rentowy błędnie stał na stanowisku, że wypłacił świadczenie w terminie. W toku postępowania zostało wykazane, że ubezpieczonej wypłacono tylko część przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego z powodu błędnej wykładni prawa przez organ rentowy, co zostało stwierdzone wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Mając na uwadze powyższe rozważania, opóźnienie w spełnieniu świadczenia (wypłaty należnej części zasiłku macierzyńskiego) jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy w tym wypadku ponosi odpowiedzialność. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych , nie zaszły okoliczności , za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, organ rentowy ponosi odpowiedzialność za odmowę przyznania świadczenia, gdy wszystkie okoliczności faktyczne uzasadniające nabycie prawa zostały ustalone w postępowaniu przed tym organem, a odmowa przyznania świadczenia jest wynikiem błędu w wykładni lub zastosowaniu prawa materialnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W takiej sytuacji organ rentowy jest zobowiązany do zapłaty odsetek za opóźnienie wypłaty należnego świadczenia. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.