Sad powszechny, I C 384/17

Sygn. akt I C 384/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 listopada 2017 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Jacek Głowacz Protokolant: st. sekr. sąd. Wojciech Charciarek po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa Ż. C. przeciwko Miastu Ł. ­-Zarządowi Lokali Miejskich w Ł. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego 1) ustala, że Ż. C. wstąpiła w nawiązany z Miastem Ł. stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) w miejsce jej matki S. C. zmarłej w dniu 25 lutego 2017 r.; 2) zasądza od Miasta Ł. ­-Zarządu Lokali Miejskich w Ł. na rzecz Ż. C. kwotę 917 (dziewięćset siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 384/17 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 2 maja 2017 r. skierowanym przeciwko Zarządowi Lokali Miejskich w Ł. powódka Ż. C. wniosła o ustalenie, że wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) w miejsce jej matki S. C. zmarłej w dniu 25 lutego 2017 r. w Ł. . Powódka podała, że zamieszkiwała w lokalu razem z matką do dnia jej śmierci. /pozew- k. 2-3/ W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu podnosząc jednocześnie, że Sąd winien odrzucić pozew skierowany przeciwko Zarządowi Lokali Miejskich w związku z brakiem zdolności sądowej pozwanego. Pozwany zakwestionował twierdzenia powódki wskazując, że powódka zamieszkiwała na terenie innej nieruchomości, a najemczyni lokalu wskazywała , iż w lokalu zamieszkuje sama. /odpowiedź na pozew- k. 17-18/ Na rozprawie w dniu 3 października 2017 r. Sąd postanowił oddalić podniesiony przez pozwanego zarzut braku zdolności sądowej pozwanego i nie wstrzymywać dalszego rozpoznania sprawy. Sąd uznał, że pozwanym w sprawie jest w istocie Miasto Ł. -Zarząd Lokali Miejskich w Ł. . Postanowienie jest prawomocne. /postanowienie- k. 28/ W dalszym toku postępowania stanowiska stron nie uległy zmianie. Sąd ustalił: Matka powódki S. C. od 2005 r. była najemcą lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w Ł. . Umowa najmu została zawarta z Miastem Ł. w dniu 3 października 2005 r. Lokal znajduje się na II piętrze budynku i składa się z przedpokoju, pokoju, łazienki oraz aneksu kuchennego. S. C. od lat cierpiała na liczne poważne schorzenia, w tym chorobę wieńcową, astmę, nadczynność tarczycy, cukrzycę, a także nowotwór piersi i płuc. W przebiegu choroby S. C. była kilkakrotnie hospitalizowana, a w okresie pobytu w mieszkaniu miały miejsce przypadki jej zasłabnięć. Z uwagi na swój stan S. C. potrzebowała pomocy, którą świadczyła jej powódka. Pomoc ta polegała m.in. na robieniu zakupów dla matki, przygotowywaniu posiłków i asystowaniu w dojazdach na wizyty lekarskie. Powódka początkowo spędzała z matką tylko noce, a 3 lata temu zamieszkała z nią i zameldowała się w spornym lokalu. /bezsporne; zeznania G. M. - k. 30-32; zeznania A. C. - k. 42-43; przesłuchanie powódki- k. 32 w zw. z k. 45-47; dokumentacja medyczna- k. 35-37/ Powódka pozostaje w związku faktycznym z G. M. , z którym ma troje małoletnich dzieci: J. ( ur. w (...) r.), M. ( ur. w (...) r.) i A. ( ur. w (...) r.). Początkowo dzieci powódki często przebywały w mieszkaniu babci, jednakże w związku z jej chorobą, podejrzeniem gruźlicy płuc oraz atakami duszności i kaszlu nie mogły u niej nocować. Dzieci zaczęły spędzać większość czasu w domu przy ul. (...) , gdzie zamieszkuje ich ojciec G. M. . Dom ten nie jest przystosowany do zamieszkania w okresie jesienno-zimowym, ponieważ jest ogrzewany jedynie piecykiem gazowym. Z tej przyczyny w okresie ochłodzeń dzieci powódki przebywały w lokalu babci przy ul. (...) wyposażonym w instalację c.o. i dostęp do ciepłej wody. Dzieci powódki zostały również zameldowane w lokalu przy ul. (...) . W lokalu do spania służą wersalka i rozkładany fotel. Stół i ława znajdujące się w pokoju służyły starszym dzieciom do odrabiania prac domowych. /bezsporne; zeznania G. M. - k. 30-32; zeznania A. C. - k. 42-43; przesłuchanie powódki- k. 32 w zw. z k. 45-47; odpisy aktów urodzenia- k. 38-40/ Pomimo to S. C. nie wskazała pozwanemu córki, ani wnuków jako osób współzamieszkujących w lokalu celem obniżenia opłat eksploatacyjnych związanych z wywozem śmieci naliczanych według stawek dla odpadów niesegregowanych. Powódka i G. M. zdecydowali, że wobec tego ich dzieci będą uwzględniane w ramach wyliczenia opłat za wywóz śmieci z domu przy ul. (...) , gdzie faktycznie przebywały poza okresami większych ochłodzeń. Jeżeli chodzi o opłaty z tytułu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, S. C. nie wykazywała, że w lokalu mieszka więcej niż jedna osoba, ponieważ w tym zakresie zawsze odnotowywano nadpłaty należności. Na kroki podejmowane w tym zakresie przez S. C. powódka nie miała wpływu. S. C. utrzymywała się emerytury w kwocie około 720 zł miesięcznie. Ponieważ miała trudności z terminowym regulowaniem czynszu najmu, wnioskiem z dnia 7 stycznia 2016 r. zwróciła się do Administracji Zasobów Komunalnych Ł. o odroczenie terminu zapłaty albo rozłożenie zaległości na raty. We wniosku podała, że jest osobą schorowaną, która często przebywa w szpitalu. Powołała się również na swoje kłopoty rodzinne zobowiązując się uiszczać czynsz systematycznie. /bezsporne; kopia wniosku i oświadczenia- k. 19-23; zeznania G. M. - k. 30-32; przesłuchanie powódki- k. 32 w zw. z k. 45-47/ S. C. zmarła w czasie pobytu w szpitalu w dniu 25 lutego 2017 r. /bezsporne; zeznania G. M. - k. 30; karta informacyjna- k. 35-37/ Po śmierci matki powódka zwróciła się do pozwanego o uregulowanie tytułu prawnego do lokalu. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r. pozwany stwierdził brak możliwości przyznania powódce tytułu prawnego do lokalu. Pozwany poinformował, że analiza karty lokalu wykazała, iż co najmniej od 2013 r. najemca zamieszkiwał sam w lokalu, a opłaty były wnoszone za 1 osobę. /bezsporne; odpis pisma- k. 8/ Powódka aktualnie nadal korzysta ze spornego lokalu i reguluje opłaty za korzystanie z niego. W lokalu etapowo (w miarę możliwości finansowych powódki) przeprowadzany jest remont, ponieważ powódka planuje zamieszkać w nim razem z dziećmi. Powódka odbywa staż w Urzędzie Marszałkowskim uzyskując wynagrodzenie w kwocie około 900 zł, otrzymuje również zasiłki na rzecz dzieci oraz świadczenie wychowawcze (tzw. świadczenie 500+). Powódka na rozprawie zadeklarowała, że w razie ustalenia, iż wstąpiła w stosunek najmu podejmie kroki mające na celu ustalanie opłat z uwzględnieniem liczby osób faktycznie przebywających w lokalu. /zeznania G. M. - k. 30-32; zeznania A. W. - k. 45; przesłuchanie powódki- k. 32 w zw. z k. 45-47/ Dokonując rekonstrukcji stanu faktycznego Sąd pominął zeznania (...) (k. 43-45) w zakresie, w jakim dotyczyły relacji nt. przebywania powódki w spornym lokalu do dnia śmierci matki. Świadek zeznał, że w dniu 18 listopada 2016 r. przeprowadził kontrolę w spornym lokalu i nie stwierdził, aby poza S. C. przebywał w nim ktoś jeszcze. Świadek wskazał, że sporządził protokół z przebiegu czynności, który jednak nie został złożony przez pozwanego do akt sprawy. Świadek potwierdził, co nie było w tej sprawie sporne, że opłaty za lokal były naliczane z uwzględnieniem tylko 1 lokatora. Nie jest to jednak równoznaczne ze stwierdzeniem, iż w lokalu nie zamieszkiwało więcej osób. Świadek zeznał dalej, że lokal położony jest na III piętrze, choć faktycznie znajduje się na II piętrze budynku. Świadek miał również przeprowadzić w tej sprawie wywiad środowiskowy nie potrafiąc jednak wskazać, który z lokatorów był jego rozmówcą. Wreszcie świadek wskazał, że podobna sytuacja dotyczyła lokalu nr (...) nie potrafiąc ostatecznie jednoznacznie stwierdzić, czy jego ustalenia dotyczyły lokalu nr (...) , czy też spornego lokalu nr (...) . Zeznania tego świadka nie stanowią więc wiarygodnego dowodu wykluczającego możliwość ustalenia, iż powódka jednak zamieszkiwała z matką do dnia jej śmierci. Warto zauważyć, że jeżeli pozwany byłby w posiadaniu protokołu z kontroli lokalu i ewentualnie także protokołu wywiadu środowiskowego, dokumenty te zostałyby złożone do akt sprawy podobnie jak oświadczenie i wniosek w sprawie rozłożenia na raty zaległości czynszowych i eksploatacyjnych (k. 19-23). Fakt, że dokumentów tych nie złożono jako dowodów w sprawie także podważa wiarygodność zeznań świadka. Sąd pominął oświadczenie podpisane przez lokatorów budynku przy ul. (...) (k. 7) z uwagi na brak możliwości weryfikacji prawdziwości i daty złożenia ich podpisów, jak również okresu, którego dotyczyło stwierdzenie, że powódka zamieszkiwała w lokalu nr (...) . Jednocześnie Sąd uznał, że tezy powódki zostały udowodnione innymi środkami dowodowymi, tj. zeznaniami świadków i w drodze przesłuchania powódki. Sąd zważył: Powództwo okazało się uzasadnione w całości, przy czym wyjaśnić należy, że roszczenie wynikające z art. 691 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 189 k.p.c. obejmuje ściśle ustalenie wstąpienia w stosunek najmu przez osobę uprawnioną, a nie ustalenie istnienia umowy najmu, która jest tylko źródłem stosunku prawnego wynikającego z najmu. Zgodnie z art. 691 § 1 i 2 k.c. , w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą, jeżeli osoby te stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Powyższy przepis formułuje dwie przesłanki, których kumulatywne spełnienie jest warunkiem wstąpienia w prawa i obowiązki zmarłego najemcy. Osoba ubiegająca się o wstąpienie w stosunek najmu lokalu mieszkalnego musi należeć do kręgu osób wymienionych w hipotezie i dyspozycji przepisu oraz musi stale zamieszkiwać z najemcą aż do chwili jego śmierci. Interes prawny obejmujący ustalenie stosunku prawnego wynika z potrzeby zapewnienia uprawnionemu ochrony praw do lokalu (por. uchwała SN z dnia 19 listopada 1996 r., III CZP 115/96, OSNC z 1997 r., nr 4, poz. 35). W tej sprawie powódka wykazała kumulatywne spełnienie obu przesłanek wstąpienia w stosunek najmu w miejsce jej zmarłej matki, z którą zamieszkiwała do dnia jej śmierci. Pozwany nie przedstawił z kolei żadnych kontrdowodów mogących skutecznie podważyć twierdzenia powódki. Należy mieć na uwadze, że oświadczenie najemczyni z dni 7 stycznia 2016 r. zostało złożone na potrzeby rozpatrzenia jej wniosku o rozłożenie na raty zaległości z tytułu opłat za lokal, a powódka nie miała wpływu na jego treść. Powódka nie będąc najemcą lokalu nie miała również wpływu na sposób rozliczania opłat za lokal, ani na zakres informacji o liczbie lokatorów przekazywanych przez jej matkę pozwanemu i administratorowi. Z treści wiarygodnych zeznań świadków G. M. i A. C. oraz zeznań samej powódki wynika jednoznacznie, że w dacie śmierci S. C. i okresie ją poprzedzającym powódka zamieszkiwała razem z matką w spornym lokalu. Oprócz tego, w okresie silnych ochłodzeń w lokalu przebywały także małoletnie dzieci powódki, choć wspólne przebywanie było utrudnione z uwagi na ciężkie choroby ich babci S. C. . Należy podkreślić, że powódka zamierza zamieszkać w lokalu razem z dziećmi i w tym celu przeprowadza jego remont. Powódka uregulowała wszystkie zaległości czynszowe i eksploatacyjne związane z lokalem i na bieżąco uiszcza opłaty naliczone jej za formalnie bezumowne korzystanie z lokalu. Oznacza to, że sporny lokal stanowi dla powódki miejsce, w którym koncentrowały się i nadal koncentrują jej sprawy życiowe i rodzinne. Powyższe oznacza, że przesłanki wstąpienia w stosunek najmu w miejsce zmarłej osoby bliskiej zostały przez powódkę wykazane. Na marginesie odnotować należy, że w kontekście ustalonych faktów uwzględnienie roszczenia odpowiada także poczuciu słuszności i sprawiedliwości. Powódka korzystała i nadal zamierza korzystać z lokalu w sposób właściwy i zgodny z jego przeznaczeniem ponosząc z tego tytułu należne opłaty. W razie zaniedbywania przez nią obowiązków najemcy pozwany będzie mógł zainicjować procedurę wypowiedzenia umowy najmu, a w konsekwencji wystąpić o eksmisję powódki ze spornego lokalu. Mając powyższe na uwadze Sąd uwzględnił powództwo w całości. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 obowiązującego w dacie wszczęcia procesu rozporządzenia MS z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) stosując zasadę odpowiedzialności za jego wynik. Koszty procesu po stronie powódki obejmowały jedynie – z racji zwolnienia powódki od kosztów sądowych – wynagrodzenie pełnomocnika z uwzględnieniem opłaty skarbowej od złożenia pełnomocnictwa w kwocie 917 zł.