Sad powszechny, IV Ka 636/17

Sygnatura akt IV Ka 636/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Waldemar Majka Protokolant: Magdalena Telesz po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 roku sprawy W. D. syna Z. i H. z domu O. urodzonego (...) w D. obwinionego z art. 96 § 3 kw na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 7 sierpnia 2017 roku, sygnatura akt II W 250/17 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 50 złotych i wymierza 30 złotych opłaty za to postępowanie. Sygnatura akt IV Ka 636/17 UZASADNIENIE Komenda Powiatowa Policji w D. złożyła wniosek o ukaranie W. D. obwiniając go o to, że: w dniu 21.04.2017 r. około godziny 09:05 w KPP D. nie wskazał uprawnionemu organowi osoby, której powierzył pojazd marki N. (...) o nr rej. (...) w dniu 06.03.2017 r., to jest o czyn z art. 96 § 3 k.w. Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2017 roku (sygn. akt II W 250/17) Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie: I. obwinionego W. D. uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku, z tym że przyjął, iż czyn popełnił w okresie od dnia 24 marca 2017 roku do dnia 21 kwietnia 2017 roku, to jest wykroczenia z art. 96 § 3 k.w. i za to na podstawie art. 96 § 3 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 zł (stu złotych); II. na podstawie art. 118 § 1 k.p. o.w. obciążył obwinionego W. D. zryczałtowanymi wydatkami postępowania w łącznej kwocie 70 zł (siedemdziesięciu złotych), a na podstawie art. 21 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983r. Nr 49, poz. 223 ze zm.) wymierzył mu opłatę w kwocie 30 zł (trzydziestu złotych). Ze wskazanym wyrokiem nie pogodził się obrońca obwinionego zaskarżając wyrok w całości zarzucając: na podstawie art. 109§2 kpw w zw. z art. 438 pkt 1 kpk obrazę przepisów prawa materialnego, a to art.96§3 kw w zw. z art. 78 ust.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym , poprzez uznanie, że przepisy te kreują prawny, szczególny obowiązek prowadzenia przez właściciela pojazdu ewidencji i ścisłej kontroli osób korzystających z samochodu oraz wskazania wyłącznie jednej osoby, której powierzono pojazd, bez możliwości wskazania otwartego kręgu osób, podczas gdy z przepisów nie można wyinterpretować tak daleko idącego zobowiązania właściciela, a wskazanie kręgu osób, które mogły korzystać z pojazdu winno być uznane za wystarczające dla zwolnienia go od odpowiedzialności. Wskazując na powyższy zarzut wniósł o zmianę przedmiotowego orzeczenia i uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył: apelacja nie jest zasadna. Sankcji przepisu art.96§3 kw podlega, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu , komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wymieniony obowiązek wynikać musi z przepisów ustawy (zgodnie z art.31 ust.3 Konstytucji ), a dotyczy to również żądania uprawnionego organu. Zgodnie z art.78 ust.4 Prawa o ruchu drogowym właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Wskazany obowiązek sankcjonowany jest przepisem art.96§3 kw. Odpowiedzialności jednak za wskazane wykroczenie podlega jedynie osoba, która powierzyła pojazd oznaczonej osobie , dysponuje wiedzą komu powierzyła pojazd i wiedzą tą nie ma zamiaru się dzielić z organem uprawnionym do jej pozyskania. Osoba, której pojazd powierzono musi być zatem inną osobą niż właściciel lub posiadacz pojazdu, co wyraźnie wynika z art.78 ust.4 Prd. Przepis art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym (Prd) nie wskazuje szczególnej formy, w jakiej osoba zobligowana do udzielenia informacji ma uczynić zadość temu obowiązkowi. Jeśli ustawa przewiduje formę pisemną wyraźnie to określa (tak jak w art.64c ust.9 Prd, art.65b ust.1 Prd, czy też art.80c ust. 6 Prd), a co za tym idzie, w wypadku czynności opisanej w art.78 ust.4 Prd może być to forma ustna, pisemna bądź jakakolwiek inna, zaś osoba zobligowana do udzielenia takiej informacji nie ma statusu osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia. Rację ma skarżący podnosząc, iż w wykonaniu opisanego obowiązku wskazać można kilka osób jeśli korzystały z pojazdu w tym samym czasie. Trafnie również podnosi, iż przedsiębiorca nie ma obowiązku ustawowego prowadzenia ewidencji kierujących pojazdem wykorzystywanym do prowadzenia działalności. Odwoływanie się jednak do „kolegi którego nazwiska obwiniony nie pamięta ” prowadzi do naruszenia obowiązku z art.78 ust.4 Prd i tym samym prowadzi do wyczerpania znamion z art.96§3 kw, co słusznie podnosi sąd I instancji (k.38 odwr.). Brak wiedzy obwinionego komu przekazany został pojazd wykorzystywany w prowadzeniu działalności gospodarczej nie tylko rodzić może odpowiedzialność z art.96§3 kw ale mieć znaczenie w aspekcie odpowiedzialności cywilnej opisanej chociażby w art.435§1 kc. Brak ustawowego obowiązku ewidencjonowania kierujących pojazdami przedsiębiorcy nie wyłącza takiej potrzeby w aspekcie obowiązujących przepisów prawa, a w tym przywołanych powyżej. Udostępnianie pojazdu osobie, której personalia nie są znane, co do której nie mamy wiedzy czy posiada uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wiedzy czy znajduje się w stanie nietrzeźwości czy też nie rodzić może odpowiedzialność osoby udostępniającej. Wobec powyższego zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy ( art.437§1 kpk w zw. z art.109§2 kpw ). Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art.636§1 kpk w zw. z art.119 kpw . Wysokość zryczałtowanych wydatków postępowania odwoławczego i opłaty uzasadnia natomiast §3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2001 roku w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. 118, poz. 1269) oraz art.8 i art.3 ust.1 w zw. z art.21 pkt 2 ustawy z dnia 23.06.1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. nr 49, poz. 223 ze zm.).