Sad powszechny, III U 378/17

(1)prawo do emerytury górniczej , począwszy od daty złożenia wniosku . II. Zasądza od pozwanego na rzecz odwołującego kwotę 180 zł - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego . Anna Walczak-Sarnowska Sygnatura akt III U 378/17 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. decyzją z dnia 24.03.2017r. (znak: (...) odmówił S. P.

(1)prawa do emerytury górniczej. Organ rentowy powołał się na przepis art. 50a ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskazując, że nie została spełniona konieczna przesłanka do przyznania prawa do emerytury jaką jest legitymowanie się okresem pracy górniczej wynoszącym łącznie z okresami pracy równorzędnej i okresami zaliczanymi do pracy górniczej w wymiarze co najmniej 25 lat w tym również co najmniej 15 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej. Organ rentowy podał, że odwołujący nie udowodnił żadnych okresów pracy górniczej, zatem nie została spełniona przesłanka konieczna do przyznania prawa do górniczej emerytury na podstawie art. 50 a ww. ustawy, którą jest udokumentowanie wymaganych 25 lat pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej. Organ rentowy ustalił, że okres pracy górniczej od 01.11.1984r. do 31.12.1985r. wykazany w zaświadczeniu pracy z dnia 27.12.2016r. został stwierdzony wyłącznie na podstawie zeznań zawartych w protokole komisji weryfikacyjnej. Analiza treści protokołu z posiedzenia komisji weryfikacyjnej z 04.01.2017r. wskazała również, że protokół ten nie spełnia wymogów formalnych w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 31.03.2008r. Dokumentowanie przed komisją weryfikacyjną okresów zatrudnienia dotyczy bowiem stanowisk dozoru i kierownictwa ruchu pod ziemią. Ponadto wskazane stanowiska pracy w zaświadczeniu pracy są niezgodne ze stanowiskami określonymi w drodze rozporządzenia nr 9 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 23.12.1994r. Odwołanie od decyzji złożył (...) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie prawa do emerytury górniczej zgodnie ze złożonym wnioskiem. Odwołujący powołał się na nowe zaświadczenie o wykonywaniu przez niego pracy górniczej wystawione przez pracodawcę po wydaniu zaskarżonej decyzji z którego wynika, że w okresie pracy w kopalni odwołujący wykonywał prace równoważne z pracami na stanowisku dozoru ruchu w podziemnym zakładzie górniczym określonym w § 1 pkt 1 zarządzenia nr 9 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 23.12.1994r. Powołał się też na nowy protokół z posiedzenia komisji weryfikacyjnej, który spełnia wymogi formalne. W ocenie odwołującego wskazane wyżej okresy pracy z uwagi na rodzaj i miejsce wykonywanej pracy winny zostać zaliczone do pracy górniczej. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego powołując się argumentacją wynikającą z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił i zważył, co następuje : (...) (ur. (...) ) został zatrudniony w Kopalni (...) w K. w dniu 20.11.1981r. i do dnia 28.02.1982r. odbywał staż pracy w zawodzie inżyniera budownictwa. W okresach od 01.03.1982r. do 03.05.1982r. oraz od 13.05.1983r. do 31.10.1984r. pracował na stanowisku mistrz budowlany na powierzchni w dziale (...) Następnie od 01.11.1984r. do 31.03.1986r. pracował na stanowisku inspektora nadzoru robót budowlanych na dole i powierzchni. Praca ta polegała na nadzorowaniu prac firm zewnętrznych wynajmowanych do pracy w kopalni oraz służb władz kopalni wykonujących prace inwestycyjne. Część pracy odwołujący wykonywał pod ziemią, gdzie zajmował się kontrolą prac wykonywanych bezpośrednio pod ziemią. Bezpośrednio pod ziemią odwołujący wykonywał pracę w ilości kilkunastu dni w miesiącu, a resztę pracy wykonywał na powierzchni, tj. w biurze. W rezultacie (...) około 50 % prac wykonywał pod ziemią , a 50 % w biurze. Dalej w okresie od 01.04.1986r. do 31.03.1987r. odwołujący pracował jako starszy inspektor nadzoru inwestycyjnego do spraw budowlanych na dole i powierzchni i wykonywał tę samą pracę, którą wykonywał w latach 1984r. do 1986r. W takim samym zakresie też odwołujący około 50% czasu pracował na powierzchni, a około 50% czasu pracował pod ziemią. Z kolei w okresie od 01.04.1987r. do 30.09.1987r. S. P.

(1)pracował na stanowisku kierownika Działu (...) i praca ta także była wykonywana pod ziemią i częściowo na powierzchni w winiarze około 50 % na 50 % . Zmienił się jedynie zmienił charakter pracy ponieważ polegała ona teraz na nadzorowaniu pracy innych inspektorów nadzoru. Następnie od 01.10.1987r. do 24.06.1990r. odwołujący pracował na stanowisku kierownika działu (...) z jednoczesnym pełnieniem funkcji starszego inspektora nadzoru inwestycyjnego ds. budowlanych na dole i powierzchni w dziale Wykonawstwa Inwestycji. i praca była wykonywana również podobnie jak poprzednia, a charakter pracy się nie zmienił wykonywana była na powierzchni 50 % i pod ziemią 50 % . Z kolei od 25.06.1990r. do 31.01.1993r. (...) pracował jako byłem kierownik Działu (...) na powierzchni i praca ta była wykonywana na powierzchni, ale jednocześnie pełnił funkcję starszego inspektora nadzoru do spraw budowlanych na dole i powierzchni w wymiarze 50 % na 50 %. Następnie od 01.08.1995r. do 30-04-1996r. pracował jako starszy inspektor Bhp w dziale Bhp . Praca była wykonywana w większości pod ziemią i polegała na kontrolowaniu pod kontem stosowania się przepisów zasad Bhp . Dalej od 01.05.1996r. do 31.07.1996r. pracował jako starszy inspektor nadzoru w Dziale (...) zakładu na dole i powierzchni Zajmował się nadzorowaniem wykonawstwa robót montażowo budowlanych i pracował w wymiarze 50 % na dole i 50 % na powierzchni. Następnie po 3 miesięcznym oddelegowaniu w okresie od 01.08.1996r. do 30.06.1998r. pracował w tym samym dziale na tym samym stanowisku, a od 01.01.1998r. pełnił funkcję głównego inżyniera . Praca ta także była wykonywana w wymiarze czasu 50 % na dole i 50 % na powierzchni. Następnie w okresie od 01.07.1998r. do 31.12.1998r. odwołujący pracował na stanowisku nadsztygara do spraw inwestycji i pracę tę wykonywał w przeważającej części pod ziemią w 70 % - 80 %. Praca ta polegała na nadzorowaniu pracowników Działu (...) zakładu i bezpośrednim nadzorze prac budowlano montażowych. Od 01.01.1999r. do 31.01.2001r. odwołujący ponownie pracował na stanowisku starszego inspektora robót na dole i powierzchni w wymiarze 50 % na 50 % z przewagą prac na dole do 60 %. Następnie w okresie od 01.02.2001r. do 30.06.2001r. pracował na stanowisku zastępcy kierownika działu (...) i starszego inspektora. Praca odwołującego w tym okresie polegała na nadzorowaniu prac w wymiarze 50 % czasu na powierzchni i 50 % , 60 % czasu pracy na dole. Ponadto w okresie od 01.07.2001r. do 16.02.2005r. pracował na stanowisku kierownika działu (...) i starszego inspektora nadzoru. Praca odwołującego w tym okresie polegała także na nadzorowaniu prac w wymiarze 50 % czasu na powierzchni i 50 % , 60 % czasu pracy na dole. Od 17.02.200r. do 23.09.2007r. pracował na stanowisku kierownika modernizacji i nadzoru oraz starszego inspektora. Nadal wykonywał pracę w wymiarze 50 % czasu na powierzchni i 50 % , 60 % czasu pracy na dole. Zakres obowiązków był taki sam jak wcześniej, a zmieniła się tylko nazwa działu. Następnie w okresie od 24.09.2007r. do 31.10.2015r. pełnił obowiązki starszego inspektora wykonawstwa robót i jednocześnie zastępcy kierownika. Tak samo jak poprzednio praca była wykonywana w wymiarze 50 % na 50 na dole i powierzchni . Następnie od 01.11.2015r. do nadal odwołujący pracuje na stanowisku starszego inspektora wykonawstwa robót na dole i powierzchni w Dziale (...) . Zakres obowiązków odwołującego jest taki sam jak wcześniej i nadal wykonuje pracę w 50% na powierzchni, a 50% pod ziemią. W okresie od listopada 1984r. do 31.12.1985r. na stanowisku inspektora nadzoru budowlanego na powierzchni i na dole, które zajmował odowłujący nie prowadzono wykazu zjazdów wykonywanych pod ziemię w czasie zatrudnienia. Z uwagi na powyższe odwołujący zwrócił się do Komisji Weryfikacyjnej o zweryfikowanie ilości wykonywanych przez niego zjazdów pod ziemię w tym okresie. jego czasu pracy w tym okresie, gdyż nie zgadzał się z ilością dniówek uwzględnionych w wykazie. Po przeprowadzonym postępowaniu Komisja, na podstawie zeznań świadków i posiadanej dokumentacji ustaliła, że od 01.11.1984r. do 31.12.2085r. odwołujący wykonywał pracę pod ziemią i na powierzchni ziemi w wymiarze około 50% na 50%, tj. od 10 do 12 razy w miesiącu zjeżdżał do pracy pod powierzchnię ziemi. Z kolei od 01.01.1986r. w stosunku do odwołującego zakład pracy prowadzi ewidencję zjazdów pod powierzchnię ziemi. Razem z odwołującym w kopalni pracował T. B. , który także pracował w dozorze inwestycyjnym oraz A. T. , który pracował w nadzorze robót elektrycznych. W dniu 29.12.2016r. ubezpieczony złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie prawa do emerytury górniczej. Do wniosku odwołujący dołączył zaświadczenie z dnia 27.12.2016r. wystawione przez pracodawcę z którego wynika, że w okresie od 20.11.1981r. odwołujący pracuje w Kopalni (...) w (...) (od 01.11.2004r. Spółka Akcyjna). Ponadto odwołujący dołączył też protokół Komisji Weryfikacyjnej oraz załącznik do karty ewidencyjnej pracownika za okres od 11.1984r. do 11.2016r. wskazujących liczbę zjazdów wykonywanych przez pracownika w kolejnych miesiącach pracy. Decyzją z dnia 24.03.2017r. odmówiono S. P.

(1)prawa do emerytury górniczej. Organ rentowy powołał się na przepis art. 50a ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskazując, że nie została spełniona konieczna przesłanka do przyznania prawa do emerytury jaką jest legitymowanie się okresem pracy górniczej wynoszącym łącznie z okresami pracy równorzędnej i okresami zaliczanymi do pracy górniczej w wymiarze co najmniej 25 lat w tym również co najmniej 15 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej. Organ rentowy podał, że odwołujący nie udowodnił żadnych okresów pracy górniczej, zatem nie została spełniona przesłanka konieczna do przyznania prawa do górniczej emerytury na podstawie art. 50 a ww. ustawy, którą jest udokumentowanie wymaganych 25 lat pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach ZUS oraz przedłożonych do, akt osobowych odwołującego, zeznań świadków T. B. oraz A. T. i zeznań odwołującego. Wartość dowodowa dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu. Zeznania świadków T. B. oraz A. T. Sąd uznał za przekonujące. Świadkowie pracowali razem z odwołującym i ich zeznania co do charakteru pracy odwołującego korespondowały one z oświadczeniami które wynikały z ustaleń Komisji Weryfikacyjnej o wykonywaniu przez odwołującego pracy górniczej. Z zeznań tych jednoznacznie wynika, że w spornym okresie odwołujący wykonywał pracę górniczą na stanowiskach na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu. Również zeznania odwołującego zasługiwały na uwzględnienie albowiem korespondowały one z zeznaniami świadków oraz dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie było rozstrzygnięcie, czy praca odwołującego w okresie od 01.11.1984r. do 27.12.2016r. była pracą górniczą lub równorzędną z pracą górniczą, co w konsekwencji skutkowałoby przyznaniem mu prawa do emerytury górniczej. Zgodnie z art. 50a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U.2013.1440), górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki :

1. ukończył 55 lat życia;
2. ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;
3. nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Według ustępu 2 tego przepisu wiek emerytalny wymagany od pracowników wynosi 50 lat dla kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust.
4. Natomiast według art. 50c ust. 1 ustawy za pracę górniczą uważa się zatrudnienie między innymi pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu kopalń, przedsiębiorstw i innych podmiotów określonych w pkt 1-3, a także w kopalniach siarki i węgla brunatnego oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach, o których mowa w pkt 4, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki złożami kopalin i ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy). Stosowanie przepisów art. 50c ust. 1 wzbudzało niejednokrotnie wątpliwości interpretacyjne, co znajdowało swoje odzwierciedlenie w judykaturze. W tym kontekście należy wyjaśnić, że nie można traktować jako pracy górniczej zatrudnienia na stanowiskach dozoru ruchu w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 5, jeżeli jest ono wykonywane na powierzchni (zob. wyroki SN: z dnia 23 marca 2010 r., II UK 273/09, LEX nr 1001309 i z dnia 19 kwietnia 2006 r., I UK 246/05, OSNPUSiSP 2007, nr 7-8, poz. 115). Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że wymieniony przepis nie wymaga, aby - obecnie i w przeszłości - praca na stanowiskach dozoru/kierownictwa ruchu musiała być wykonywana co najmniej w połowie dniówek roboczych przepracowanych pod ziemią - wyrok SA w Katowicach z dnia 8 sierpnia 2002 r., I AUa 2630/01, Biul. SAKa 2003, nr
5. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika bowiem, że gdyby ustawodawca chciał, aby osoby zatrudnione na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu w przedsiębiorstwach montażowych i innych podmiotach wykonujących dla kopalń podziemne roboty budowlano - montażowe musiały wykazać się co najmniej połową dniówek roboczych przepracowanych pod ziemią, to albo warunek taki zawarłby w art. 36 ust. 1 pkt 5 (obecnie art. 50c ust. 1 pkt 5) ustawy, albo też w ogóle pominąłby ów przepis, poprzestając na regulacji zawartej w art. 36 ust. 1 pkt 3 (obecnie art. 50c ust. 1 pkt 3 ) tejże ustawy. W dalszej części uzasadnienia Sąd Apelacyjny wskazał, że o uznaniu, że konkretna osoba wykonywała pracę górniczą wymienioną w art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy, decydować winien wyłącznie rodzaj stanowiska zajmowanego przez tę osobę. Jeśli więc owo stanowisko mieści się w kategorii dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu i jest związane z koniecznością jakichkolwiek zjazdów pod ziemię, to praca na nim wykonywana musi być uznana za pracę górniczą bez konieczności wykazania określonej ilości dniówek roboczych przepracowanych pod ziemią, a już w szczególności bez konieczności wykazania co najmniej połowy takich dniówek. W przedmiotowej sprawie nie było sporne, że wnioskodawca ukończył 50 lat i nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Z uwagi na wykonywane przez odwołującego czynności należało przyjąć, iż jego zatrudnienie w spornych okresach odpowiadało stanowisku wymienionym w art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Odwołujący bowiem pracował pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu. Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wskazuje, że odwołujący wykonywał czynności odpowiadające rodzajowi prac określonym w tym przepisie. Również pracodawca nie miał żadnych wątpliwości co do kwalifikacji pracy odwołującego w kwestionowanych przez organ rentowy okresach jako pracy górniczej, dając temu jednoznacznie wyraz w zaświadczeniach z dnia 27.12.2016r. oraz z dnia 11.04.2017r., które poprzedzone zostało ustaleniami Komisji Weryfikacyjnej. W związku z powyższym w ocenie Sądu brak było jakichkolwiek podstaw do kwestionowania poczynionych przez tę komisję ustaleń. Ustalenia te zostały poczynione w oparciu o zeznania pracowników kopalni, którzy znali charakter pracy odwołującego i mogli potwierdzić rodzaj i miejsce wykonywanych przez niego prac. Nadto nie można też uznać za uzasadnione zarzutu dotyczącego tego, że protokół nie może stanowić podstawy do potwierdzenia przez pracodawcę wykonywania pracy górniczej i równorzędnej w okresie od 01.11.1984r. do 31.12.1985r. gdyż ustalenia Komisji zostały wykonane w oparciu o zgromadzoną dokumentację, a nadto w oparciu o zeznana świadków, którzy znali charakter jego pracy i czas w jakim odwołujący wykonywał tę pracę. Tym bardziej, że okoliczność ta została potwierdzona pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w trakcie postępowania. Tym samym, w świetle kategorycznych zeznań świadków, Sąd uznał, że nie ma żadnych podstaw aby kwestionować ustalenia Komisji Weryfikacyjnej. Nie można bowiem pomijać, że protokół komisji weryfikacyjnej dołącza się do wniosku pracownika o emeryturę. Ustawodawca uznał ten protokół za ważny dowód w sprawie o emeryturę górniczą; nie można więc pomijać ustaleń zawartych w tym protokole bez logicznego wyjaśnienia, dlaczego ustalenia komisji weryfikacyjnej są nieprawidłowe (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 01.04.2015r. , sygn. akt I UK 293/14) Wobec powyższego Sąd uznał, że uwzględnieniu jako czas świadczonej pracy górniczej podlega okres zatrudnienia odwołującego 01.11.1984r. do 27.12.2016r. – co stanowi 32 lata i 26 dni pracy górniczej. Powyższe oznacza, że odwołujący legitymuje się ponad 25-letnim okresem pracy górniczej, w tym ponad 10-letnim okresem pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 w/w ustawy. W związku z tym, iż odwołujący spełnia wszystkie pozostałe warunki określone w art. 50a ustawy emerytalnej Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał S. P.

(1)prawo do emerytury górniczej, począwszy od daty złożenia wniosku. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015. 1804 ze zm.). SSO Anna Walczak-Sarnowska