Sad powszechny, XVII Amz 16/17

Sygn. akt XVII Amz 16/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Witold Rękosiewicz Protokolant: sekretarz sądowy Magdalena Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z zażalenia B. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) sp. z o.o. w likwidacji w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna w likwidacji w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – (...) w L. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie zażalenia na czynności przeszukania postanawia: I. Umorzyć postępowanie z zażalenia (...) sp. z o.o. w K. . II. Oddalić zażalenie. III. Zasadzić solidarnie od B. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) sp. z o.o. w likwidacji w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna w likwidacji w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - (...) w L. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. SSO Witold Rękosiewicz. Sygn. akt XVII Amz 16/17 UZASADNIENIE B. G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) sp. z o.o. w likwidacji w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna w likwidacji w K. , (...) sp. z o.o. w K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – (...) w L. (powodowie) wnieśli zażalenie na czynności przeszukania dokonane w dniach 24-26 stycznia 2017 r. przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( Prezes UOKiK, pozwany) w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego pod sygnaturą (...) . Powodowie zarzucili, iż przeprowadzone czynności przeszukania wykraczały poza zakres przedmiotowy przeszukania, natomiast inne czynności przeszukania zostały podjęte z naruszeniem przepisów tj.: 1) art. 105a ust. 2 pkt 3) w zw. z art. 105q pkt1) ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 184 ze zm. – dalej u.o. k.k. ) poprzez nieupoważnienie do udziału w kontroli osoby, która posiadałaby wiadomości specjalne niezbędne do przeprowadzenia przeszukania i zabezpieczenia znalezionych w związku z nim przedmiotów oraz nośników i danych elektronicznych co spowodowało również, że czynności przeszukania nie mogły zostać przeprowadzone w sposób sprawny możliwie niezakłócający funkcjonowanie przeszukiwanych przedsiębiorców, 2) art. 105a ust. 4 pkt 5) w zw. z art. 105q pkt 1) u.o. k.k. poprzez wskazanie jako kontrolowanego podmiotu spółki (...) sp. z o.o., która na dzień wydania postanowienia Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 stycznia 2017 r. (sygn. akt XVII Amo 4/17) oraz udzielenia upoważnienia z dnia 20 stycznia 2017 r. nie posiadała bytu prawnego, 3) art. 105b ust. 3 w zw. z art. 105q pkt1) u.o. k.k. poprzez wydawanie przez osoby upoważnione do przeprowadzenia przeszukania poleceń nieadekwatnych do zastanego stanu faktycznego, skutkujących nieuzasadnionym ograniczeniem wolności Pana B. G. , powstaniem krępujących sytuacji oraz nieuzasadnionym zastraszeniem pracowników skarżących, 4) art. 105 d . ust. 2 w zw. z art. 105q pkt 1) u.o. k.k. poprzez niepoinformowanie podmiotu reprezentującego skarżących uprzednio i w sposób dostateczny o przysługującym mu prawie do odmowy udzielenie informacji lub współdziałania w toku kontroli w sytuacji opisanej w art. 105d ust. 2 u.o. k.k. , 5) art.105f ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 105 q pkt 3) u.o. k.k. poprzez niezabezpieczenie dowodów przez złożenie ich za pokwitowaniem udzielonym przeszukiwanemu w pomieszczeniu Urzędu lub wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Handlowej i pozostawienie ich na dwie doby w pomieszczeniu skarżących niezapewniającym odpowiednich warunków bezpieczeństwa, 6) art. 224 § 1 k.p.k. w zw. z art. 105 q pkt 3) u.o. k.k. poprzez niewystarczające zawiadomienie o celu przeszukania oraz nie wezwanie do wydania poszukiwanych przedmiotów, ale i rozeznanie się co do faktycznego zakresu przeszukania, 7) art. 225 § 1 w zw. z art. 236a k.p.k. w zw. z art. 105q pkt 3) u.o. k.k. poprzez dowolne odczytanie przez upoważnionego do przeszukania Pana J. W. wybranych przez niego wiadomości mailowych pobranych ze skrzynki mailowej Pana B. G. z adresu (...) pomimo zgłaszania przez Pana B. G. , iż przedmiotowa skrzynka mailowa zawiera wiadomości o charakterze prywatnym wrażliwym, medycznym, a ponadto wiadomości związane z postępowaniami sądowymi w tym karnymi, w których Pan B. G. jest stroną, jak również informacje, które mogłyby narażać osoby najbliższe Pana B. G. na odpowiedzialność karną lub skutkować ich naruszeniem ich dóbr osobistych, 8) art. 80 b ustawy z dnia 02 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz.U. 2016 r. poz. 1829) w zw. z art. 105q pkt 2) u.o. k.k. poprzez przeprowadzenie czynności przeszukania w sposób niezorganizowany i istotnie zakłócający funkcjonowanie skarżących. Na podstawie podniesionych zarzutów powodowie wnieśli o: 1) uchylenie w całości czynności przeszukania jako wykraczających poza zakres przedmiotowy przeszukania, 2) uchylenie w całości innych czynności przeszukania w tym dokonanego zabezpieczenia dokumentów, informacji jako podjętych z naruszeniem przepisów prawa. W piśmie z dnia 23 lutego 2017 r. i 4 kwietnia 2017 r. repezentujący powodów B. G. poinformował, że w wyniku połączenia poprzez przejęcie w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. (...) sp. z o.o. w K. przez (...) sp. z o.o. w K. , na podstawie wpisu do KRS z dniem 31 stycznia 2017 r. (...) sp. z o.o. w K. została wykreślona z KRS. Następcą praw i obowiązków spółki przejętej od dnia 31 stycznia 2017 r. jest (...) sp. z o.o. w K. . Na podstawie informacji uzyskanej z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, która wpłynęła do akt sprawy w dniu 28 kwietnia 2017 r. Sąd ustalił, że (...) sp. z o.o. w K. została wykreślona z KRS wpisem 9 w dniu 10 marca 2017 r. (k.191). Na skutek wykreślenia (...) sp. z o.o. w K. z rejestru przedsiębiorców KRS i utraty przez tego przedsiębiorcę bytu prawnego Sąd umorzył postępowanie z zażalenia (...) sp. z o.o. w K. . Pozwany Prezes UOKiK wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego w związku z podejrzeniem stosowania praktyk ograniczających konkurencję przez przedsiębiorców prowadzących obiekty fitness oraz pozyskujących dostęp do obiektów sportowo-rekreacyjnych upoważnieni pracownicy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), na podstawie postanowienia Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK) z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt XVII Amo 4/17 przyprowadzili przeszukanie w pomieszczeniach powodowych przedsiębiorców „ w celu umożliwienia pozyskania dowodów za okres od 1 stycznia 2012 r. na okoliczność stosowania praktyk ograniczających konkurencję w związku z działalnością objętych wnioskiem przedsiębiorców polegającą na prowadzeniu obiektów fitness oraz pozyskania dostępu do obiektów sportowo-rekreacyjnych” (postanowienie SOKiK k.45). Przeszukanie zostało przeprowadzone w dniach 24-26 stycznia 2017 r. Zakres czasowy przeszukania dotyczył okresu od 1 stycznia 2012 r. Po przybyciu na miejsce przeszukania przeszukujący okazali legitymacje służbowe i doręczyli przedsiębiorcy B. G. i prezesowi pozostałych podmiotów objętych przeszukaniem odpis postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie (SOKiK) dotyczący zgody na przeszukanie oraz upoważnienie do przeszukania . Czynności te zostały potwierdzone przez pana B. G. na upoważnieniu (k.87). W upoważnieniu zamieszczone jest pouczenie dla przeszukiwanych, dotyczące ich praw i obowiązków w toku przeszukania. Po raz drugi pouczono pana G. o prawie do odmowy wyjaśnień przed przystąpieniem do odbierania wyjaśnień. Informacja o pouczeniu znajduje się w pkt 6 notatki z odbierania wyjaśnień (k. 105). Z przeprowadzonych czynności został sporządzony protokół przeszukania. Powód B. G. reprezentujący wszystkie podmioty, których dotyczyło przeszukanie, odmówił podpisania protokołu przeszukania. W trakcie przeszukania pracownicy UOKiK pozyskali materiał dowodowy w formie elektronicznej. Z przebiegu wykonanych czynności zostały sporządzone notatki z pozyskania i zabezpieczenia materiału dowodowego w formie elektronicznej (k. 102, 103 i 104), pochodzącego z: 1) dysku sieciowego przeszukiwanych podmiotów, w postaci plików wyselekcjonowanych na podstawie słów kluczy i skopiowanych na pendrive przeszukiwanych, z którego wykonano kopię logiczną plików przeniesioną na dysk dowodowy, 2) laptopa użytkowanego przez A. Z. , pracownika (...) sp. z o.o. w postaci kopii binarnej skopiowanej na dysk twardy przeszukujących, 3) części skrzynki pocztowej (...) , użytkowanej przez B. G. pobranej z serwera (...) i skopiowanej na dysk twardy w postaci kopii logicznej. Sporządzone w trakcie przeszukania kopie logiczne i binarna zostały zabezpieczone przez umieszczenie ich w kopertach zaklejonych taśmą UOKiK i złożone w siedzibie Urzędu. Na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. pełnomocnik Prezesa UOKiK poinformował, że do dnia rozprawy nośniki informacji zawierające dane pozyskane w toku przeszukania nie zostały rozpakowane i nikt z pracowników Urzędu nie miał do nich wglądu. Do protokołu przeszukania dołączony został załącznik (...) „Notatka z odbierania wyjaśnień (oświadczenia)” złożonych przez B. G. prezesa zarządu (...) sp. z o.o. w K. oraz prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) . Pan B. G. , pouczony o prawie do odmowy udzielania informacji, nie skorzystał z tego prawa. Podpisał notatkę z zaznaczeniem, że potwierdza jej treść. W trakcie zgrywania danych zawartych w komputerze i skrzynce (...) B. G. oświadczył, że na jego koncie pocztowym znajdują się wiadomości mające charakter prywatny. Na pytanie przeszukujących, czy w skrzynce (...) mogą znajdować się dokumenty stanowiące tajemnicę obrończą dotyczącą naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów B. G. oświadczył, że w skrzynce takich wiadomości raczej nie ma (k.94). W związku z pytaniem przeszukiwanych o sposób zabezpieczania danych w UOKiK przeszukujący poinformowali o obowiązującej w Urzędzie specjalnej instrukcji obchodzenia się z pozyskanymi w trakcie przeszukania danymi elektronicznymi, specjalnym sposobie ich przechowywania i przetwarzania przez informatyka śledczego za pomocą specjalistycznego programu. Protokół przeszukania został doręczony przeszukiwanym w dniu 21 lutego 2017 r. Przeszukiwani wnieśli zastrzeżenia do protokołu przeszukania i odmówili jego podpisania (k. 217 i k. 230). Strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie w złożonych pismach procesowych z dnia 11 maja 2017 r. i 6 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że w dniach od 24 do 26 stycznia 2017 r. w siedzibie powodów zostało przeprowadzone przeszukanie. Przeprowadzenie przeszukania było zgodne z art. 105n u.o. k.k. Przeszukania dokonano po uzyskaniu zgody SOKiK wydanej na wniosek Prezesa UOKiK. W toku przeszukania pracownicy UOKiK przeprowadzili czynności polegające na pozyskaniu materiału dowodowego w formie elektronicznej. Nośniki elektroniczne, na których znajdują się kopie logiczne i kopia binarna materiałów zebranych podczas przeszukania zostały zabezpieczone przez pracowników Urzędu poprzez ich umieszczenie w kopertach zaklejonych taśmą UOKiK i złożone w pomieszczeniu Urzędu. Z przedstawionych przez powodów w zażaleniu dowodów wynika, że czynności przeszukania, mimo stanowczego działania osób wykonujących przeszukanie, przeprowadzone były w sposób zgodny z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z czynności przeszukania sporządzony został protokół, o którym mowa w art. 105j oraz art. 105k u.o. k.k. Zgodnie z art. 105p u.o. k.k. zażalenie może być wniesione na czynności przeszukania wykraczające poza zakres przedmiotowy przeszukania lub inne czynności przeszukania podjęte z naruszeniem przepisów. Czynności przeszukania mają w swej naturze element zaskoczenia. Jest to jednak niezbędne w przypadku prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia, czy w wyniku działań podejmowanych przez przeszukiwanych przedsiębiorców nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Celem przeszukania było zebranie materiałów, w których mogą znajdować się informacje stanowiące dowody mające znaczenie w prowadzonym przez Prezesa UOKiK postępowaniu wyjaśniającym (...) . Zdaniem Sądu, na etapie postępowania wyjaśniającego w toku wykonywania technicznych czynności przeszukania, które należy przeprowadzić sprawnie, bez zbędnej zwłoki i paraliżowania możliwości prowadzenia przez przeszukiwanego działalności gospodarczej, nie można z góry, bez zapoznania się i przeanalizowania zebranych materiałów, oraz znajdujących się w nich dowodów ustalić, które kopie, wydruki lub dane znajdujące się na nośnikach informatycznych, zabezpieczone w toku przeszukania nie mieszczą się w zakresie przedmiotu przeszukania. Działania przeszukania mieściły się w granicach przeszukania i obejmowały czynności określone w art. 105b w zw. z art. 105o u.o. k.k. Mając na uwadze, że do dnia rozpoznania zażalenia pracownicy Urzędu nie zapoznali się z treścią zabezpieczonych w trakcie przeszukania nośników elektronicznych, w ocenie Sądu działania przeprowadzone w siedzibie przeszukiwanych podmiotów sprowadzały się do wykonania czynności technicznych polegających na zebraniu i zabezpieczeniu danych. Miały więc charakter działań zabezpieczających, przewidzianych w art. 105f ust. 2 u.o. k.k. Zostały przeprowadzone w ciągu niespełna trzech dni, w sposób sprawny i niezakłócający funkcjonowania kontrolowanych przedsiębiorców, zgodnie z wymaganiem art. 80b ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że podejmowane w toku przeszukania czynności polegające na zabezpieczeniu materiałów i dowodów nie miały na celu uzyskania informacji mogących stanowić dowód w sprawie i nie mieściły się w przedmiotowym zakresie przeszukania. Ponadto, skoro do dnia rozpoznania zażalenia nie doszło do zapoznania się przez pracowników pozwanego z zabezpieczonym materiałem dowodowym, uznać należało, iż brak podstaw do uwzględnienia wniosku powodów o uchylenie czynności przeszukania, które sprowadzały się do zabezpieczenia materiału dowodowego. W trakcie przeszukania nie doszło również do naruszenia wymienionych w zarzutach zażalenia innych przepisów prawa, Sposób i przebieg przeszukania nie daje podstaw do uznania, że w trakcie przeszukania doszło do naruszenia przepisów prawa, które stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności czynności przeszukania, podjętych przez przedstawicieli Prezesa UOKiK i uzasadniałoby uchylenie w całości czynności przeszukania. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wobec braku podstaw do jego uwzględnienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. stosownie do wyniku sporu. SSO Witold Rękosiewicz.