Sad powszechny, VII U 1596/16

Sygn. akt VII U 1596/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: protokolant sądowy Urszula Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. w Warszawie sprawy A. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o rentę socjalną na skutek odwołania A. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 7 września 2016 r., znak: (...)

1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującej A. C. prawo do renty socjalnej od dnia 1 sierpnia 2016 roku do dnia 31 sierpnia 2018 roku,
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz A. C. kwotę 360 złotych (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE A. C. w dniu 12 października 2016r. złożyła do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. , odwołanie od decyzji z dnia 7 września 2016r., znak: (...) , odmawiającej przyznania renty socjalnej. Ubezpieczona zarzuciła zaskarżonej decyzji:
3. błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wydanej decyzji polegające na uznaniu, że ubezpieczonej nie przysługuje prawo do renty socjalnej, podczas gdy ubezpieczona jest trwale niezdolna do pracy, a niezdolność ta powstała przed ukończeniem 18-ego roku życia;
4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że ubezpieczona nie spełniła przesłanek do przyznania prawa do renty socjalnej, podczas gdy ubezpieczona wszystkie przesłanki z ww. przepisu spełniła;
5. dokonanie arbitralnej, subiektywnej oceny materiału dowodowego pozbawionej cech wszechstronności, z pominięciem słusznego interesu ubezpieczonej. Powołując się na wskazane zarzuty ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie, że nabyła prawo do renty socjalnej wobec spełnienia ustawowych przesłanek ( odwołanie z dnia 11 października 2016r., k. 2 - 5 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Uzasadniając swe stanowisko organ rentowy wskazał, że A. C. była uprawniona do renty socjalnej do 31 lipca 2016r. W dniu 4 lipca 2016r. złożyła wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty socjalnej. W toku postępowania została ostatecznie skierowana na badanie do Komisji Lekarskiej ZUS, która orzeczeniem z dnia 1 września 2016r. stwierdziła, że ubezpieczona nie jest całkowicie niezdolna do pracy. W oparciu o to orzeczenie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżoną decyzją z dnia 7 września 2016r. odmówił prawa do renty socjalnej (odpowiedź na odwołanie z dnia 21 października 2016r., k. 6 a.s.). W toku postępowania sądowego, na rozprawie w dniu 29 grudnia 2017r. pełnomocnik A. C. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie ubezpieczonej prawa do renty socjalnej od dnia 1 sierpnia 2016r. do dnia 31 sierpnia 2018r. (protokół rozprawy z dnia 29 grudnia 2017r., k. 161 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: A. C. , ur. (...) , ukończyła Technikum (...) i posiada wykształcenie średnie w zawodzie fototechnik. Nigdy nie pracowała. W dniu 3 lutego 2011r. doznała urazu prawego kolana podczas upadku z krzesła w szkole. Po wypadku założono gips na dwa tygodnie. Ubezpieczona była leczona w Poradni Chirurgii Dziecięcej. W marcu 2011r. wystąpiły bóle kolana prawego i ponownie zastosowano gips przez kolejny miesiąc. Odwołująca poczynając od 2011r. była wielokrotnie hospitalizowana, kilkukrotnie przebyła operacje stawu kolanowego prawego. Pozostaje pod kontrolą Poradni (...) . Od 2011r. chodzi przy pomocy kul łokciowych, w ortezie nogi prawej (opinia biegłej sądowej specjalisty medycyny pracy D. M. , k. 137 – 145 a.s., opinia biegłego sądowego ortopedy K. K. , k. 94 a.s., dokumentacja lekarska – akta ZUS, opinia biegłej sądowej neurochirurg A. M. , 19 – 20 a.s.). W dniu 5 sierpnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wydał decyzję przyznającą A. C. prawo do renty socjalnej od 28 maja 2013r. do 31 lipca 2014r. (decyzja ZUS z dnia 5 sierpnia 2013r., tom I akt rentowych). Następnie decyzjami z dnia 25 sierpnia 2015r. i 8 lutego 2016r. prawo do ww. świadczenia było ubezpieczonej przyznawane na kolejne okresy, aż do dnia 31 lipca 2016r. (decyzja ZUS z dnia 25 sierpnia 2015r., tom I akt rentowych, decyzja ZUS z dnia 8 lutego 2016r., tom I akt rentowych). Orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 17 listopada 2016r. A. C. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z symbolem niepełnosprawności 05-R. Orzeczenie zostało wydane na okres do 30 września 2018r. ze wskazaniem, że niepełnosprawność istnieje od 15-ego roku życia (orzeczenie z dnia 14 września 2016r., k. 33 – 34 a.s., orzeczenie z dnia 17 listopada 2016r., k. 35 – 36 a.s.). W dniu 4 lipca 2016r. A. C. złożyła wniosek o ponowne ustalenie prawa do świadczenia, które pobierała (wniosek z dnia 4 lipca 2016r., tom I akt rentowych). W związku z tym została skierowana na badanie do Lekarza Orzecznika ZUS, który w dniu 1 sierpnia 2016r. stwierdził, że ubezpieczona nie jest całkowicie niezdolna do pracy (orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 1 sierpnia 2016r., tom I akt rentowych). Takie stanowisko, po złożeniu sprzeciwu, zajęła również Komisja Lekarska ZUS, co potwierdziła w orzeczeniu z dnia 1 września 2016r. (orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 1 września 2016r., tom I akt rentowych). W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. decyzją z dnia 7 września 2016 roku odmówił A. C. przyznania renty socjalnej (decyzja ZUS z dnia 7 września 2016r., tom I akt rentowych). W toku prowadzonego postępowania Sąd dodatkowo ustalił, że u ubezpieczonej występuje chód niewydolny, mocno utykający na prawą kończynę dolną, w ortezie, z pomocą kuli łokciowej. Występują śladowe zakresy ruchomości prawego stawu kolanowego, czynna przetoka ropna prawego kolana, a także niestabilność przednia prawego stawu kolanowego III° (test L. ). Ubezpieczona ma dolegliwości bólowe kręgosłupa lędźwiowo – krzyżowego bez zespołu korzeniowego. Występuje u niej stan po zakrzepicy układu żylnego prawej kończyny dolnej. Przedmiotowo stwierdzono słabsze zgięcie grzbietowe stopy prawej i brak odruchów ze strony kończyny dolnej prawej. Ubezpieczona nie ma możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy zawodowej. Przeciwwskazana jest praca fizyczna, dźwiganie ciężarów, praca wymagająca dłuższego stania, chodzenia w pozycji wymuszonej oraz praca na wysokości i przy maszynach w ruchu. Z tego powodu nadal od dnia 1 sierpnia 2016r. do dnia 31 sierpnia 2018r. występuje u ubezpieczonej całkowita niezdolność do pracy (opinia biegłej sądowej specjalisty medycyny pracy D. M. , k. 137 – 145 a.s., opinia biegłego sądowego ortopedy K. K. , k. 94 a.s., dokumentacja lekarska – akta ZUS). Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów dołączonych do akt organu rentowego i akt sądowych oraz w oparciu o opinie powołanych w sprawie biegłych sądowych: ortopedy K. K. , neurochirurga A. M. oraz specjalisty medycyny pracy D. M. . Uwzględnione przez Sąd dowody z dokumentów obejmowały orzeczenia o niepełnosprawności, decyzje ZUS i orzeczenia organów orzeczniczych ZUS, a przede wszystkim dokumentację medyczną zgromadzoną w aktach organu rentowego, która stanowiła podstawę do formułowania wniosków przez powołanych w sprawie biegłych. Opinie biegłych sądowych Sąd ocenił jako sporządzone w sposób prawidłowy i zgodny z wymogami fachowości. Biegli wydali je w oparciu o dołączoną do akt rentowych dokumentację medyczną A. C. , po przeprowadzeniu wywiadu oraz badania przedmiotowego, a efektem ich pracy było sformułowanie opinii odpowiadających na pytanie postawione przez Sąd w tezie dowodowej. Przy tym istotne jest, że wnioski opinii zostały jasno i przekonująco uzasadnione, wobec czego Sąd nie miał podstaw do negowania stanowiska biegłych sądowych tym bardziej, że strony nie zgłosiły do nich zastrzeżeń. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie A. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 7 września 2016r. było zasadne i jako takie podlegało uwzględnieniu. Warunki przyznania prawa do renty socjalnej zostały określone w ustawie z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 982) . Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
6. przed ukończeniem 18 roku życia,
7. w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia,
8. w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Osobie, która spełnia warunki określone w ust. 1 przysługuje renta socjalna stała, jeżeli całkowita niezdolność do pracy ma charakter trwały lub renta socjalna okresowa, jeżeli niezdolność do pracy ma charakter okresowy. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej zawiera odesłanie ustawowe do stosownych przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1383; ze zm. – dalej również jako ustawa emerytalna) , z zaznaczeniem, że przepisy te stosuje się odpowiednio. Odesłanie to obejmuje między innymi art. 12 ustawy emerytalnej, który zawiera definicję niezdolności do pracy. Zgodnie z treścią tego przepisu niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, natomiast osobą częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Przy ocenie stopnia i trwałości tej niezdolności oraz rokowania, co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej) (wyrok Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2004 roku, II UK 222/03) . Wskazać również należy, że przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2000 roku, II UKN 134/00 i z dnia 7 września 1979r., II URN 111/79). Wspomniany art. 15 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej odsyła również do art. 107 ustawy emerytalnej, który wskazuje, że prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie. Cytowany wyżej przepis wskazuje, że prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy może ulec zmianom w przypadku zmiany kwalifikacji niezdolności do pracy, jej ustania lub ponownego powstania. W aspekcie formalnoprawnym w przypadku renty socjalnej może więc nastąpić utrata prawa do tego świadczenia bądź ponowne nabycie uprawnień. O zmianach w prawie i wysokości świadczeń rentowych przesądza każdorazowo wynik badania lekarskiego przeprowadzanego przez Lekarza Orzecznika ZUS/Komisję Lekarską ZUS, dokonujących oceny niezdolności do pracy, jej stopnia i trwałości. Treść orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS/Komisji Lekarskiej ZUS w przedmiocie zmiany stopnia niezdolności do pracy, jej braku lub ponownego powstania, powinna w równym stopniu wynikać z profesjonalnej oceny stanu zdrowia badanego, jak i biologicznego aspektu niezdolności do pracy z elementami ekonomicznymi. W rozpatrywanej sprawie ubezpieczona w okresie od 28 maja 2013r. do 31 lipca 2016r. pobierała rentę socjalną i wnioskowała o przyznanie prawa do tego świadczenia na dalszy okres. Sąd rozstrzygając o konieczności przyznania renty socjalnej, zgodnie z wnioskiem ubezpieczonej, oparł się na treści opinii biegłych sądowych. Wprawdzie nie wszyscy opiniujący w sprawie biegli potwierdzili dalsze występowanie u A. C. całkowitej niezdolności do pracy, nie ma to jednak zasadniczego znaczenia w sprawie. Biegła sądowa z dziedziny neurochirurgii A. M. , która stwierdziła brak całkowitej niezdolności do pracy, dokonywała oceny stanu zdrowia ubezpieczonej z punktu widzenia neurologicznego. W swej opinii jednoznacznie wskazała, że decydująca w sprawie jest opinia specjalisty ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Biegły wskazanej specjalności potwierdził zasadność stanowiska A. C. , a jego wnioski podtrzymała biegła sądowa z dziedziny medycyny pracy. Sąd do opinii ww. biegłych sądowych nie miał zastrzeżeń oceniając, że opinie zostały sporządzone w sposób fachowy. Zawierają opis wyników badań, jakie biegli sami przeprowadzili, opis stanu zdrowia ubezpieczonej w oparciu o dokumentację medyczną, a także logicznie umotywowane i jednoznaczne wnioski co do istnienia u ubezpieczonej całkowitej niezdolności do pracy w dalszym ciągu, tj. od 1 sierpnia 2016r. do 31 sierpnia 2018r. Ubezpieczona stanowiska biegłych sądowych nie kwestionowała, co potwierdził jej pełnomocnik na rozprawie w dniu 29 grudnia 2017r. Organ rentowy natomiast do opinii neurochirurga i specjalisty medycyny pracy nie wniósł zastrzeżeń (k. 67 a.s. i k. 154 – 155 a.s.), zaś do opinii ortopedy nie odniósł się w ogóle mimo jej doręczenia w dniu 11 lipca 2017r. (k. 114 a.s.). Wobec powyższego Sąd przyjął, wbrew stanowisku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i jego organów orzeczniczych, że ubezpieczona jest wciąż całkowicie niezdolna do pracy. Stan jej zdrowia nie pozwala na wykonywanie pracy zarobkowej, tak jak w okresie wcześniejszym, dlatego zasadne było przyznanie prawa do renty socjalnej, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Sąd Okręgowy zmienił zatem zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w ten sposób, że przyznał A. C. prawo do ww. świadczenia od 1 sierpnia 2016r. do 31 sierpnia 2018r., o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. W punkcie 2 wyroku Sąd Okręgowy zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz A. C. kwotę 360,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, przyjmując za podstawę art. 98 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800) , w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia odwołania, a więc 12 października 2016r. ZARZĄDZENIE (...)