Sad powszechny, XII Kp 834/17

(1)(pkt II 4 i 5 wniosku); II. w pozostałym zakresie wniosku nie uwzględnić UZASADNIENIE (...) Wydział Zamiejscowy Prokuratury Krajowej we W. prowadzi postępowanie przygotowawcze przeciwko T. S. i innym, podejrzanym o czyny z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k. , art. 299 § 1,5 i 6 k.k. i inne. W dniu 5 lipca 2017 r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek Prokuratora o wyrażenie zgody na wykorzystanie dokumentów zawierających tajemnicę zawodową oraz zwolnienie radców prawnych i adwokata z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej. We wniosku Prokurator wnosił o: I. wyrażenie zgody na wykorzystanie w postępowaniu (...) : 1. dokumentów i danych zawartych na nośnikach informatycznych, wytworzonych w związku z działalnością (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ulicy (...) , zabezpieczonych w siedzibie spółki, w toku przeszukania przeprowadzanego w dn. 10.04.2017 r., w postaci: 1) kopii binarnej plików służbowej skrzynki pocztowej r.pr. F. C.

(1)z programu pocztowego O. , znajdujących się na dysku twardym marki H. (...) , sporządzonej w wyniku przeszukania w dn. 10.04.2017 r. pomieszczeń kancelarii (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. . 2) dokumentacji dot. spółki prawa (...) (...) LTD . 3) dokumentacji dot. spółki prawa (...) (...) LTD . 4) dokumentacji dot. spółki prawa (...) (...) LTD . 5) dokumentacji dot. spółki prawa (...) (...) sp. z o.o. ; II. dokumentów wytworzonych w związku z działalnością radcy prawnego A. S. , zabezpieczonych podczas przeszukania w dn. 10.04.2017 r., przeprowadzonego w W. , przy ul. (...) lok. (...) , w postaci: 1) umowy o świadczenie usług doradztwa prawnego zawartej w dn. 01.09.2015 r. pomiędzy (...) E. a Kancelarią (...) sp.k., 2) zestawienia czynności zrealizowanych przez ww. Kancelarię (...) na rzecz (...) , (...) E. oraz (...) Sp. z o.o. w likwidacji (dotyczy okresu od 05.10.2016 r.-25.10.2016 r., 3) umowy sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zawartą w dn. 11.10.2016 r. pomiędzy R. K. , jako sprzedającym a A. S. , jako kupującym (dotyczy udziałów w (...) E. ), 4) wykazu środków trwałych (...) sp. z o.o. - (...) (3 karty), 5) wykazu pełnomocnictw udzielonych przez spółkę (...) Sp. z o.o. wraz z pełnomocnictwem z dn. 16.02.2015 r. dla M. S.

(1); III. danych zawartych na nośniku informatycznym zabezpieczonym w dn. 10.04.2017 r. w miejscu zamieszkania radcy prawnego A. S. w W. , przy ul. (...) w postaci kopii binarnej dysku twardego z laptopa marki H. model (...) seria nr (...) ; IV. zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcowskiej F. C.

(1), A. S. i adw. N. C. w celu ich przesłuchania na okoliczności wskazania osób faktycznie podejmujących decyzję oraz będących rzeczywistymi beneficjentami działalności prowadzonej przez spółki (...) LTD ., (...) LTD ., (...) sp. z o.o. oraz (...) sp. z o.o. Powyższy wniosek został przez Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowieniem z dnia 19 lipca 2017 r. (sygn. akt XII Kp 611/17) niemalże w całości uwzględniony. Sąd nie uwzględnił wniosku jedynie w zakresie dot. zwolnienia z tajemnicy adwokackiej N. C. , wskazując na okoliczność wykonywania przezeń funkcji obrończych wobec podejrzanego T. S. . Powyższe postanowienie zaskarżyli r.pr. F. C.

(1)i A. S. . Postanowienia w zakresie nieuwzględniającym wniosku, Prokurator nie zaskarżył. Sąd Apelacyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt II AKz 605/17, uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd zważył, co następuje : Wniosek Prokuratora zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części wskazanej w sentencji postanowienia. Zważyć bowiem należy, że do tego, aby móc zwolnić z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej radcy prawnego lub adwokata konieczne jest spełnienie dwu warunków: dowód z przesłuchania profesjonalnego pełnomocnika prawnego musi stanowić dowód niezbędny dla dobra wymiaru sprawiedliwości oraz, że danych okoliczności nie można ustalić na podstawie innego dowodu. W niniejszej sprawie nie sposób mówić, aby została spełniona przesłanka niemożności ustalenia ważnych dla sprawy okoliczności na podstawie innych dowodów. Prokurator we wniosku z dnia 5 lipca 2017 r. wskazywał sam, że ustalenia niezbędnych dla sprawy okoliczności na temat roli i sposobu działania (...) sp. z o.o. oraz podmiotów (...) , których dotyczą dokumenty wskazane w pkt I pkt 1 wniosku Prokuratora, wymagałyby przeprowadzenia czynności związanych z międzynarodową pomocą prawną, lecz że nie przyniosłyby one spodziewanych efektów. W ocenie Sądu nie sposób mówić o tym, że czynności te nie dałyby spodziewanych efektów, skoro organy ścigania nie podjęły nawet próby uzyskania takich informacji ze strony władz C. lub osób stale tam przebywających. Wskazać należy, że uzyskanie dokumentów, o których mowa w pkt I 2-5 wniosku Prokuratora, nie powinno nastręczać znaczących problemów. Dokumenty te powinny znajdować się we władaniu odpowiednich spółek (...) , bowiem stanowią one istotne z punktu widzenia działalności tych spółek dokumenty służące ich działalności. Po drugie, dokumenty wskazujące kto, w jaki sposób i na jakiej podstawie działał w ich imieniu winny znajdować się nie tylko w siedzibie spółki, lecz również powinny znajdować się w posiadaniu odpowiednich (...) organów publicznych (np.: sądów rejestrowych). Tym samym, w tym zakresie Prokurator winien w pierwszej kolejności zwrócić się do tych podmiotów w drodze międzynarodowej pomocy prawnej o uzyskanie takich dokumentów, a dopiero później podnosić okoliczność niemożności uzyskania informacji niezbędnych dla śledztwa. Tym bardziej, że dokumenty te zostały uzyskane w drodze przeszukania spółki (...) sp. z o.o. , która prowadziła również obsługę prawną wymienionych w pkt 2-5 spółek (...) . Podobny argument należy odnieść do wskazania Prokuratora co do podniesionej przez Prokuratora okoliczności przesłuchania w ramach międzynarodowej pomocy prawnej osób, ujawnionych w rejestrach (...) reprezentantów poszczególnych spółek. Z tego też powodu nie sposób uwzględnić wniosku Prokuratora o zwolnienie r. pr. F. C.

(1)i A. S. na temat okoliczności związanych z działalnością spółki (...) Ltd . i (...) Ltd ., a w konsekwencji (...) sp. z o.o. i (...) sp. z o.o. (...) też Sąd nie widział podstaw do tego, aby uwzględnić wniosek Prokuratora wskazany w pkt IV wniosku z dnia 5 lipca 2017 r. Sąd nie pominął przy tym również informacji o tym, że r. pr. F. C.

(2)jest również obrońcą podejrzanej M. B. , co dodatkowo uniemożliwia – bez dokładnego wyszczególnienia przez Prokuratora okoliczności, na które miałby zeznawać ww. pełnomocnik – ocenę zasadności wniosku. Odnosząc się zaś do dokumentów, o których mowa w pkt II wniosku Prokuratora, należy zważyć, co następuje. Co do dwóch pierwszych dokumentów (pkt 1 i 2) Sąd nie miał wątpliwości, że stanowią dokumenty objęte tajemnicą zawodową. Podobnie Sąd uznał trzeci (pkt 3) z dokumentów, tj. umowę sprzedaży udziałów w spółce, bowiem w charakterze strony umowy występuje nie A. S. jako osoba fizyczna, lecz jako radca prawny A. S. . Zatem przy tak skonstruowanej umowie nie sposób uznać bezsprzecznie, że dokument ten jest nie związany z działalnością radcy prawnego. Jednakże, Prokurator w uzasadnieniu swojego wniosku w żadnym wypadku nie uzasadnił niemożności uzyskania informacji wynikających z tych dokumentów z innych źródeł dowodowych, które nie wymagają naruszenia tajemnicy zawodowej szczególnie chronionej, przez co pozbawił Sąd możliwości oceny zasadności wniosku w tym zakresie. Odnośnie zaś dwu kolejnych dokumentów (pkt 4 i 5), tj. wykazu środków trwałych (...) sp. z o.o. – (...) (3 karty) oraz wykazu pełnomocnictw udzielonych przez spółkę (...) sp. z o.o. wraz z pełnomocnictwem z dn. 16 lutego 2015 r. dla M. S.

(2)(pkt II 4 i 5 wniosku), Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do uznania, iż stanowią one dokumenty objęte tajemnicą zawodową radcy prawnego. Co prawda w petitum wniosku, Prokurator wskazał, że dokumenty te zostały wytworzone w związku z działalności zawodową A. S. , co wespół z brakiem uzasadnienia konieczności naruszenia tajemnicy radcowskiej w tym zakresie, skutkowałoby koniecznością nieuwzględnienia wniosku. Jednakże Sąd wziął pod uwagę także treść uzasadnienia wniosku, z którego wynikało, że r. pr. A. S. przesłuchany w charakterze świadka, oświadczył, że dokumenty zabezpieczone w lokalu przy ul. (...) lok. (...) w W. , są objęte tajemnicą zawodową. Analiza ich treści w ocenie Sądu wskazuje jednak, że tak nie jest. Wskazać należy, że wykaz środków trwałych (...) sp. z o.o. – (...) (3 karty) nie zawiera żadnych informacji, które dawałaby choćby nikłą sugestię, że zostały wytworzone w ramach działalności A. S. , ani aby zawierały informacje, objęte tajemnicą zawodową szczególnie chronioną. Podobnie należy uznać wykaz pełnomocnictw wraz z egzemplarzem umocowania dla T. S. . Dlatego też Sąd uznał, że zasadne jest zezwolenie na wykorzystanie tychże dokumentów w toku postępowania i włączenie ich do akt śledztwa. Nie zmienia tego stanowiska okoliczność, że dokumenty te zostały zabezpieczone w kancelarii (...) , bowiem nie każdy dokument znajdujący się w siedzibie radcy prawnego czy adwokata musi z tego tylko faktu stanowić dokument wytworzony w związku z prowadzoną działalnością objętą tajemnicą zawodową. Wreszcie, należy wskazać również dlaczego Sąd nie uwzględnił wniosku Prokuratora w zakresie wykorzystania kopii zawartości obu dysków twardych, o których mowa w pkt I. 1 oraz pkt III wniosku. Pomijając już okoliczność niewyjaśnienia przez Prokuratora powodów, dla których dane te są niezbędne dla akt postępowania oraz braku możliwości uzyskania tych informacji w inny, niewymagający naruszenia tajemnicy radcowskiej, sposób, Prokurator nawet nie wskazał o jakie konkretnie pliki wnioskuje, co dodatkowo uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Analiza bowiem plików na dysku twardym komputera A. S. , wskazuje, że znajdują się tam zarówno dokumenty prywatne (zdjęcia i arkusze programu word) oraz służbowe, z których znaczna część (w folderze „pobrane” oraz „pulpit”) dotyczą spraw zawodowych innych klientów. Podobnie jest w przypadku dysku z korespondencją F. C.

(2)– zachowana korespondencja dotyczy nie tylko współpracy ze spółkami i osobami, co do których prowadzone jest śledztwo, lecz również klientów niezwiązanych w żaden sposób ze sprawą. Tym samym, bez dokładnego określenia przez Prokuratora o jakie dokładnie pliki wnioskuje, nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku w zakresie całej zawartości obu dysków. Uwzględnienie wniosku Prokuratora w jego obecnym brzmieniu prowadziłaby bowiem do naruszenia nie tylko prawa do prywatności, lecz również do naruszenia szczególnie chronionej tajemnicy zawodowej w zakresie klientów niezwiązanych ze sprawą, która to tajemnica stanowi istotę wykonywania zawodu radcy prawnego lub adwokata. Podsumowując powyższe rozważania i okoliczności, Sąd mógł uwzględnić wniosek Prokuratora jedynie w niewielkim zakresie wskazanym wyżej. Nie oznacza to jednak, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie w przyszłości. Dopiero podjęcie przez organy ścigania działań, o których mowa wyżej, oraz sprecyzowanie okoliczności dot. przesłuchania ww. świadków czy plików z zabezpieczonych dysków twardych, zwłaszcza radcy prawnego F. C.

(2), pozwoli Sądowi na powtórną analizę wniosku i potencjalne stwierdzenie jego zasadności. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.