Sad powszechny, I Ns 258/15

(1)i J. W. o stwierdzenie nabycia spadku po E. B.

(1), H. B.

(1), K. B. , T. B. postanawia: I. stwierdzić, że spadek po E. B.

(1), zd. W. zmarłej w dniu 25 lutego 1951 roku w K. ostatnio stale zamieszkałej w B. na podstawie ustawy nabyły jej dzieci: M. S. , zd. B. , córka E. i S. , A. W.

(1), zd. B. , córka E. i S. oraz K. B. , syn E. i S. – każdy po 1/3 części spadku; II. stwierdzić, że wchodzący w skład spadku po E. B.

(1)udział w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy nabyły jej dzieci M. S. , zd. B. , córka E. i S. oraz K. B. , syn E. i S. – każdy po 1/2 części; III. stwierdzić, że spadek po H. B.

(1), zd. N. zmarłej w dniu 27 marca 1990 roku w K. ostatnio stale zamieszkałej w B. na podstawie ustawy nabyły jej dzieci: T. B. , syn K. i H. , K. B. , syn K. i H. , S. B. , syn K. i H. oraz A. C. , zd. B. , córka K. i H. – każdy po 1/4 części spadku; IV. stwierdzić, że wchodzący w skład spadku po H. B.

(1)udział w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy nabył w całości jej syn T. B. , syn K. i H. ; V. stwierdzić, że spadek po K. B. zmarłym w dniu 17 kwietnia 2001 roku w B. , ostatnio stale zamieszkałym w B. na podstawie ustawy nabyli jego siostra A. C. , zd. B. , córka K. i H. oraz jego brat T. B. , syn K. i H. – każdy po 1/2 części spadku; VI. stwierdzić, że spadek po T. B. zmarłym w dniu 5 września 2014 roku w B. ostatnio stale zamieszkałym w B. na podstawie ustawy nabyła w całości jego siostra A. C. , zd. B. , córka K. i H. ; VII. koszty postępowania między stronami wzajemnie znieść; VIII. nieuiszczone dotychczas koszty postępowania zaliczyć na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Wnioskiem z 6 lutego 2015 roku w nioskodawczyni A. C. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po jej babce E. B.

(1), jej ojcu K. B. , jej matce H. B.

(1)oraz jej bracia K. B. i T. B. . W uzasadnieniu wskazała, że spadkodawczyni E. B.

(1)zmarła 25 lutego 1951 roku w B. , w chwili śmierci była wdową i posiadała jedno dziecko – syna K. B. . Podała, że jej ojciec K. B. zmarł 27 marca 1990 roku we W. , a przed śmiercią stale zamieszkiwał w P. . W chwili śmierci K. B. był żonaty z H. B.

(1)oraz posiadał czworo dzieci, tj. S. B. , K. B. , A. C. i T. B. . Wnioskodawczyni podała także, iż jej matka H. B.

(1)zmarła 27 marca 1990 roku w K. , a przed śmiercią stale zamieszkiwała w B. . W chwili śmierci H. B.

(1)była wdową i posiadała czworo dzieci, tj. S. B. , K. B. , A. C. i T. B. . Wskazała, że jej brat S. B. zmarł 15 stycznia 1993 roku, w chwili śmierci miał żonę W. B. (która zmarła po mężu) oraz syna Ł. B. (który zmarł w 2000 roku). Następnie podała, że K. B. zmarł 17 kwietnia 2001 roku, przed śmiercią zamieszkiwał w B. . K. B. w chwili śmierci był kawalerem, nie miał dzieci. Spadkobiercami ww. jest więc rodzeństwo, które dożyło otwarcia spadku po nim, tj. T. B. oraz A. C. . Wskazała również, iż jej brat T. B. zmarł 5 września 2014 roku, przed śmiercią zamieszkiwał w B. . W chwili śmierci był kawalerem, nie miał dzieci. Jego jedyną spadkobierczynią jest wnioskodawczyni A. C. . Postanowieniem z 9 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wyłączył z niniejszej sprawy wniosek w części dotyczącej stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym 23 września 1982 roku K. B. i przekazał w tym zakresie sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lubinie. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał spadkobierców ustawowych M. S. poprzez dokonanie ogłoszenia w prasie, budynku Sądu Rejonowego w Kłodzku i lokalu Urzędu Miejskiego w K. , a by w terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia zgłosili i udowodnili prawa do spadku po wyżej wymienionej, gdyż w przeciwnym razie mogą zostać pominięci w postanowieniu o stwierdzenie nabycia spadku. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestniczki postępowania Z. N. . Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania E. S. , A. S. , J. G. i D. G. . Postanowieniem z dnia 25 maja 2017 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania M. W. oraz S. W. . Postanowieniem z dnia 26 lipca 2017 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestniczki postępowania E. K.

(1). Postanowieniem z dnia 19 października 2017 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania J. W. . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Spadkodawczyni E. B.

(2)z domu W. zmarła 25 lutego 1951 roku w K. , a przed śmiercią stale zamieszkiwała w B. . W chwili śmierci była wdową. Spadkodawczyni raz zawierała związek małżeński. Z małżeństwa posiadała troje dzieci – K. B. , M. S. i A. W.

(1). Spadkodawczyni nie posiadała dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych. E. B.

(1)nie pozostawiła testamentu. Syn E. K.

(2)B. zmarł K. B. zmarł 27 marca 1990 roku we W. , a przed śmiercią stale zamieszkiwał w P. . W chwili śmierci K. B. był żonaty z H. B.

(1)oraz posiadał czworo dzieci, tj. S. B. , K. B. , wnioskodawczynię A. C. i T. B. . M. S. zd. B. zmarła 24 października 2000 roku w K. , przed śmiercią stale zamieszkiwała w K. . W chwili śmierci była wdową. Posiadała pięcioro dzieci E. S. , A. S. , J. G. , D. G. i M. W. . A. W.

(1)zd. B. zmarła 7 marca 1975 roku w W. . W chwili śmierci była wdową. Posiadała troje dzieci - S. W. , A. W.

(2)i E. K.

(1). Syn A. A. W. zmarł 15 września 2011 roku w M. . W chwili śmierci był rozwiedziony. Posiadał dwoje dzieci – R. W. i J. W. . Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 5 marca 2012 roku spadek po A. W.

(2)nabył w całości – na podstawie testamentu notarialnego – jego syn J. W. . /dowód: odpis skrócony aktu zgonu E. B.

(1), k 8. odpis skrócony aktu zgonu K. B. , k. 9; odpis skrócony aktu zgonu M. S. , k. 32; odpis skrócony aktu zgonu A. W.

(1)k. 219; wyciąg z aktu małżeństwa D. G. , k. 114; odpis skrócony aktu małżeństwa D. G. , k. 208; postanowienie Sądu Powiatowego w K. z 18 marca 1955 roku, k. 147;odpis skrócony aktu małżeństwa A. S. , k. 152;wyciąg z aktu małżeństwa J. G. ,k.155; odpis skrócony aktu małżeństwa J. G. , k. 209; odpis skrócony aktu małżeństwa M. W. , k. 210; odpis skrócony aktu małżeństwa E. K.

(1), k. 170; odpis skrócony aktu urodzenia S. W. , k. 218; odpis skrócony aktu zgonu A. W.

(2), k. 182; akt poświadczenia dziedziczenia, k. 193-194; odpis skrócony aktu urodzenia J. W. , k. 192; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni A. C. , k. 24v-25/ W skład spadku po E. B.

(1)wchodzi gospodarstwo rolne położone w B. o powierzchni 3,62 ha. W chwili śmierci E. B.

(1)w gospodarstwie tym stale pracował jej syn K. B. wraz z żoną H. . W lipcu 1963 roku w ww. gospodarstwie nadal pracowali K. i H. B.

(1). W tym czasie M. S. prowadziła własne gospodarstwo rolne, położone w B. D. . A. W.

(1)nie posiadała wykształcenia rolniczego, nie prowadziła gospodarstwa rolnego, a w lipcu 1963 roku była zdolna do pracy. A. W.

(1)nie składała też oświadczenia o gotowości prowadzenia gospodarstwa rolnego będącego przedmiotem spadku. / dowód: zaświadczenie Urzędu Gminy K. , k. 31; zeznania wnioskodawczyni, k. 128v-129/ Spadkodawczyni H. B.

(2)z domu N. zmarła 27 marca 1990 roku w K. , a przed śmiercią stale zamieszkiwała w B. . W chwili śmierci była wdową. Spadkodawczyni raz zawierała związek małżeński –z K. B. . Z małżeństwa posiadała czworo dzieci – S. B. , K. B. , A. C. i T. B. . Spadkodawczyni nie posiadała dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych. H. B.

(1)nie pozostawiła testamentu. /dowód: odpis skrócony aktu zgonu H. B.

(1), k 10; odpis skrócony aktu zgonu S. B. , k. 11; odpis skrócony aktu zgonu K. B. , k. 12; odpis skrócony aktu zgonu T. B. , k. 13; odpis skrócony aktu małżeństwa A. C. , k. 22; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni A. C. , k. 24v-25/ Syn H. S. J. B. zmarł 15 stycznia 1993 roku we W. , przed śmiercią stale zamieszkiwał we W. . W chwili śmierci był rozwiedziony. Związek małżeński zawierał raz - z W. B. . Ze związku tego pochodzi syn Ł. B. . S. B. nie posiadał dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych. Syn S. Ł. B. zmarł 10 stycznia 1999 roku. W chwili śmierci był kawalerem, nie miał dzieci. Matka Ł. W. P. z domu C. zmarła 4 października 2010 roku. W chwili śmierci była wdową. Rodzice W. P. ( L. C. oraz W. C. ) zmarli przed nią. Jej jedyną spadkobierczynią jest jej siostra – uczestniczka postępowania Z. O. . /dowód: odpis skrócony aktu zgonu S. B. , k 11; odpis skrócony aktu zgonu Ł. B. , k. 35; odpis skrócony aktu zgonu W. P. , k. 34; odpis skrócony aktu małżeństwa Z. O. ,k. 126; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni A. C. , k. 24v-25/ W skład spadku po H. B.

(1)wchodzi udział w gospodarstwie rolnym, położonym w B. . W chwili śmierci H. B.

(1)w gospodarstwie tym stale pracował jej syn T. B. . W tym czasie S. B. , K. B. i A. C. byli pełnoletni, nie pobierali nauki, nie byli też trwale niezdolni do pracy. Nie posiadali oni również przygotowania zawodowego do prowadzenia produkcji rolnej, ani nie pracowali bezpośrednio przy produkcji rolnej. / dowód: zeznania wnioskodawczyni, k. 128v-129/ Spadkodawca K. B. zmarł 17 kwietnia 2001 roku, przed śmiercią zamieszkiwał w B. . W chwili śmierci był kawalerem, nie miał dzieci. K. B. nie pozostawił testamentu. Rodzice K. B. zmarli przed nim. W chwili otwarcia spadku po spadkodawcy żył jego brat T. B. oraz siostra – wnioskodawczyni A. C. . /dowód: odpis skrócony aktu zgonu K. B. , k. 12; odpis skrócony aktu zgonu T. B. , k. 13; odpis skrócony aktu małżeństwa A. C. , k. 22; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni A. C. , k. 24v-25/ Spadkodawca T. B. zmarł 5 września 2014 roku, przed śmiercią zamieszkiwał w B. . W chwili śmierci był kawalerem, nie miał dzieci. T. B. nie pozostawił testamentu. Rodzice T. B. zmarli przed nim. W chwili otwarcia spadku po spadkodawcy żyła wyłącznie jego siostra – wnioskodawczyni A. C. . /dowód: odpis skrócony aktu zgonu T. B. , k. 13; odpis skrócony aktu małżeństwa A. C. , k. 22; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni A. C. , k. 24v-25/ Sąd zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie w części dotyczącej stwierdzenia nabycia spadku po E. B.

(1)zastosowanie znajdują przepisy dekretu z dnia 8 października 1946 roku – Prawo spadkowe . Zgodnie z art. 3 § 1 tegoż dekretu z chwilą śmierci spadkodawcy następuje otwarcie spadku. Do spadku powołane są przede wszystkim dzieci spadkodawcy, które dziedziczą w częściach równych (art. 17 § 1 dekretu). W przedmiotowej sprawie spadkodawczyni E. B.

(1)nie pozostawiła testamentu, w chwili śmierci była wdową. Wobec czego do spadku po niej powołani zostali spadkobiercy ustawowi, tj. jej dzieci K. B. , M. S. i A. W.

(1). Bacząc na przepis art. 17 § 1 ww. dekretu udział spadkowy przypadający spadkobiercom E. B.

(1)wynosi po 1/3 części spadku. Przepisy dekretu - Prawo spadkowe z 1946 nie regulowały kwestii związanych z dziedziczeniem gospodarstw rolnych. Szczególne uregulowanie dziedziczenia gospodarstw rolnych nastąpiło dopiero w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 28, poz. 168), której rozwiązania, z modyfikacjami, zostały włączone do kodeksu cywilnego i zamieszczone w tytule X księgi IV „Przepisy szczególne o dziedziczeniu gospodarstw rolnych”. W zakresie przewidzianym w art. LV - LVIII przepisów wprowadzających kodeks cywilny, unormowaniom o szczególnych zasadach dziedziczenia gospodarstw rolnych ( art. 1058 - 1088 k.c. ) nadano moc wsteczną i objęto nim spadki otwarte przed wejściem w życie kodeksu cywilnego . Mocą tych przepisów ustanowiony w kodeksie cywilnym reżim dziedziczenia gospodarstw rolnych został odniesiony do spadków otwartych przed dniem jego wejścia w życie. Oznaczało to, że jeżeli w skład spadku otwartego wcześniej, do którego w zakresie ogólnych reguł dziedziczenia miały (nadal) zastosowanie poprzednio obowiązujące przepisy, wchodziło gospodarstwo rolne, to następowało wsteczne objęcie go szczególnymi zasadami dziedziczenia. Biorąc powyższe pod uwagę oraz treść art. 1059 kc w brzmieniu obowiązującym dniu wejścia w życie Kodeksu cywilnego , stwierdzić należy, iż uprawnienia do dziedziczenia gospodarstwa rolnego po E. B.

(1)posiadali wyłącznie K. B. i M. S. , a udział każdego z nich wynosi 1/2 część. Zgodnie z ogólnymi zasadami prawa spadkowego spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku tj. z chwilą śmierci spadkodawcy ( art. 924 k.c. i art. 925 k.c. ). Natomiast z art. 926 § 1 i § 2 k.c. wynika, że powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek ( art. 931 § 1 k.c. ). W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym ( art. 932 § 3, § 4 i §5 k.c. ). Natomiast zgodnie z przepisem art. 941 k.c. rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. W myśl przepisu art. 1015 § 1 k.c. oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. W przedmiotowej sprawie spadkodawczyni H. B.

(1)nie pozostawiła testamentu, w chwili śmierci była wdową. Wobec czego do spadku po niej powołani zostali spadkobiercy ustawowi, tj. jej dzieci S. B. , K. B. , A. C. i T. B. . Bacząc na przepis art. 931 k.c. udział spadkowy przypadający spadkobiercom H. B.

(1)wynosi po 1/4 części spadku. Ponadto w toku niniejszego postępowania Sądu ustalił (w oparciu o zeznania wnioskodawczyni A. C. ), że jedynie T. B. posiadał uprawnienia, opisane w art. 1059 kc w brzmieniu obowiązującym dniu otwarcia spadku, do dziedziczenia udziału w gospodarstwie rolnym, wchodzącym w skład spadku po H. B.

(1)albowiem w chwili otwarcia spadku po spadkodawczyni pracował w tym gospodarstwie rolnym. Spadkodawca K. B. również nie pozostawił testamentu, w chwili śmierci był kawalerem. Rodzice spadkodawcy zmarli przed nim. Wobec czego do spadku po nim powołani zostali jego siostra A. C. oraz jego brat T. B. . Bacząc na przepis art. 931 k.c. udział spadkowy przypadający spadkobiercom K. B. wynosi po 1/2 części spadku. Spadkodawca T. B. także nie pozostawił testamentu, w chwili śmierci był kawalerem. Rodzice spadkodawcy zmarli przed nim. Wobec czego do spadku po nim powołana została w całości jego siostra A. C. .