Sad powszechny, III Ca 1023/17

(1)i S. J.

(2)przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę: 1) oddalił powództwo, 2) zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu kwotę 10.000 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Od wskazanego wyroku apelację złożył pozwany zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny zebranego materiału w sposób wybiórczy i dowolny polegające na: odmówieniu w znacznej mierze wiary zeznaniom świadka M. M. ze względu na fakt bycia matką konkubenta powódki, co miało spowodować, że jej zeznania były stronnicze; odmówieniu w znacznej mierze wiary zeznaniom świadka M. G. co do faktu użytkowania przez niego pojazdu z kluczykiem, który był przedmiotem badania przez biegłego, wysnucia błędnych wniosków z opinii biegłego J. S. , a zwłaszcza z jego ustnych wyjaśnień uzupełniających - co do aktualizacji kluczyka w dniu 11 października 2011 r. - jako mającej wykluczać możliwość używania go do pojazdu o nr V. : (...) . - art. 328 §1 1 i § 2 k.p.c. - poprzez zarządzenie na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2017 r. sporządzenia protokołu w tradycyjnej formie z uwagi na problem z połączeniem z (...) 12 - w zestawieniu z powołaniem się w pisemnym uzasadnieniu orzeczenia na zapis elektroniczny przebiegu rozprawy; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 805 k.c. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pozwany odmawiając zapłaty odszkodowania należycie wywiązał się z zawartej umowy ubezpieczenia, podczas gdy powodowie nie uchybili warunkom wypłaty odszkodowania na wypadek kradzieży zawartych w § 8 ust. 1 pkt 3 ppkt e ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco; - § 8 ust. 1 pkt 3 ppkt e ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że pozwany słusznie odmówił wypłaty odszkodowania, gdyż niedopełnione zostały obowiązki wynikające z treści ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco, podczas gdy powodowe spełnili warunki tego zapisu i przekazali ubezpieczycielowi jedyny posiadany przez nich kluczyk przynależący do przedmiotowego pojazdu; W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kwoty 30.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem I i II instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji powodów oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest zasadna. Formułując zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.c. , skarżący próbuje zakwestionować ocenę dowodów dokonaną przez Sąd Rejonowy. Przepis ten wyznacza ramy dla sądu w zakresie oceny wiarygodności i mocy dowodów, która winna być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważania całego zebranego materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, czemu Sąd Rejonowy sprostał. Z tego względu podstawę faktyczną wyroku Sąd Okręgowy w częściowo podziela i przyjmuje za własną wraz z dokonaną prawidłowo oceną w świetle dyrektyw ujawnionych w art. 233 § 1 k.p.c. . Wywody apelacji ograniczają się zaś do polemiki z dokonaną w zaskarżonym wyroku oceną dowodów bez równoczesnego wykazania, by ocena ta była sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania lub z innych względów naruszała art. 233 § 1 k.p.c. Samo przytoczenie w apelacji odmiennej, własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie może być uznane za wystarczające do podważenia dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych (wyrok SN z dnia 03.09.1969r., I PR 228/69, LEX nr 6553). Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 328 § 1 1 i § 2 k.p.c. - poprzez zarządzenie na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2017 r. sporządzenia protokołu w tradycyjnej formie. Wbrew twierdzeniom skarżącego stwierdzić należy, że z przebiegu posiedzenia jawnego w dniu 18 kwietnia 2017 roku został stosownie do treści art. 157 § 1 k.p.c. sporządzony protokół utrwalający przebieg posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk oraz pisemnie, pod kierunkiem przewodniczącego, zgodnie z art. 158 § 1 k.p.c. Przy czym Sąd Rejonowy nie był zobligowany do wygłoszenia uzasadnienia wyroku. Pisemne sporządzenie uzasadnienia było zgodne z treścią art. 328 § 1 1 k.p.c. Sąd Rejonowy prawidłowo powoływał się w uzasadnieniu orzeczenia na zapis elektroniczny przebiegu rozprawy. Zasadne są zaś zarzuty naruszenia prawa materialnego art. 805 k.c. , które koncentrują się wokół niezasadnej oceny prawnej dokonanej przez Sąd Rejonowy, iż powodowie uchybili warunkom wypłaty odszkodowania naruszając § 8 ust. 1 pkt. 3 ppkt. e ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco, poprzez to, że nie zwrócili pozwanemu klucza fabrycznie przypisanego dla przedmiotowego pojazdu. Z istoty łączącego strony stosunku prawnego (umowy ubezpieczenia majątkowego) wynikało, że stronę powodową obciążał wyłącznie obowiązek wykazania ( art. 6 k.c. w zw. z art. 805 § 1 i 2 pkt. 1 k.c. ), że została zawarta między stronami umowa ubezpieczenia, że zapłaciła składkę i że doszło do wypadku (zdarzenia) objętego tą umową, wskutek którego powstała szkoda w majątku ubezpieczonego. Nie ulega wątpliwości, że strona powodowa tak zakreślonym obowiązkom w procesie podołała. Poza sporem bowiem było, że strony łączyła umowa ubezpieczenia auto – casco, obejmująca odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń w przypadku szkody polegającej na kradzieży pojazdu. Pozwany nie kwestionował także, że do tego rodzaju wypadku ubezpieczeniowego rzeczywiście doszło. Natomiast pozwany miał obowiązek wykazać, że doszło do okoliczności, przewidzianych bądź to w ustawie, bądź w postanowieniach łączącej strony umowy, wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela. Zdaniem Sądu Okręgowego, wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, istnienia tego rodzaju okoliczności egzoneracyjnych strona pozwana w sprawie nie wykazała, a to dla tego, że z umowy ubezpieczenia nie wynikało, że na powodach ciążył obowiązek zwrotu kluczyków wyłącznie oryginalnych. Zgodnie z zapisem § 8 ust. 1 pkt 3 lit. e ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco obowiązujących w Towarzystwie (...) Spółce Akcyjnej w przypadku kradzieży pojazdu wypłata odszkodowania następuje po jego wyrejestrowaniu i przeniesieniu na A. prawa własności pojazdu. Z umową przenoszącą prawo własności ubezpieczony powinien wydać także posiadane przez siebie wszystkie oryginalne i dorabiane komplety kluczyków i sterowników służących do otwarcia lub uruchomienia pojazdu oraz wszystkie urządzenia służące do uruchomienia zamontowanych w pojeździe zabezpieczeń przeciwkradzieżowych w liczbie nie mniejszej niż podana we wniosku ubezpieczeniowym. Okolicznością bezsporną było, że zawierając umowę ubezpieczenia powódka informowała pozwanego, iż posiada tylko jeden kluczyk i nigdy nie było co do tego żadnych zastrzeżeń ze strony ubezpieczyciela. Zdaniem Sądu Okręgowego, nie można przypisać powodom, że nie wykonali nałożonego na nich obowiązku wynikającego z § 8 ust. 1 pkt. 3 lit e z tego powodu, że nie wydali pozwanemu wszystkich kompletów kluczyków do skradzionego auta, skoro dysponowali jednym a wydany kluczyk nie jest kluczykiem oryginalnym. Po pierwsze od ubezpieczonego przy zawieraniu umowy ubezpieczenia żądano wyłącznie wskazania ilości posiadanych kluczyków, bez podziału na oryginalne i dorobione. Powódka wskazała na jeden klucz. Co nie było kwestionowane przez pozwanego. Po drugie z treści o.w.u. nie wynika, by do zawarcia skutecznej umowy ubezpieczenia auto-casco było konieczne posiadanie wyłącznie oryginalnych kluczyków do samochodu. Po trzecie z § 8 ust. 1 pkt. 3 lit e o.w.u.a.c. wprost wynikało, że dopuszczalny jest zwrot kluczyków dorabianych, taki też powódka zwróciła. Istotne jest również, że pozwany nie udowodnił ( art. 6 k.c. ), że przekazany przez powódkę kluczyk nie był kluczem, którym posługiwała się do uruchamiania auta. Wbrew stanowisku Sądu Rejonowego należy stwierdzić, że kwestia nie zaktualizowania się numeru V. , nie stanowi dowodu na tę okoliczność. Należy zwrócić uwagę, że powszechna jest praktyka dorabiania kluczy. Powołany w sprawie biegły sądowy z zakresu badań mechanoskopijnych wyraźne wskazał, że nie potrafi powiedzieć czy mogło być tak, że numer nie zaktualizował się a mimo to kluczyk był używany do samochodu o zupełnie innym numerze V. . Jednocześnie biegły wskazał, że w praktyce spotkał się z otwieraniem samochodu atrapami kluczyka, to zależy od sprawności układu elektrycznego w pojeździe. Należy mieć na uwadze, że pozwany jako profesjonalista miał wszelkie możliwości zarówno w zakresie sformułowania ogólnych warunków ubezpieczenia, lub choćby treści wniosku (polisy) ubezpieczeniowego w sposób zabezpieczający jego interesy a co najmniej dokonać szczegółowych oględzin kluczyków (wraz z ich techniczną dokumentacją) przed zawarciem umowy ubezpieczenia. Niedopuszczalne jest natomiast następcze obarczanie skutkami tego rodzaju zaniedbań samego ubezpieczonego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 24 września 2014 r, I ACa 1267/13, Lex nr 1527123). W świetle powyższych rozważań, należało uznać że pozwany obowiązany był wypłacić powodom odszkodowanie z tytułu kradzieży pojazdu. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżone orzeczenie orzekając jak w pkt. I sentencji wyroku. Powyżej przedstawiony stan rzeczy implikował zmianę akcesoryjnego rozstrzygnięcia o kosztach procesu przed Sądem I instancji. O kosztach tych orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. , zasądzając od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 6.334 złotych, na którą złożyła się opłata sądowa od pozwu 1.500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika powodów wysokości 4.800 zł stosownie do treści § 2 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. , w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. zasądzając od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 3.300 zł, na którą złożyła się opłata od apelacji w kwocie 1.500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika powodów w kwocie 1.800 zł, którego wysokość została ustalona stosownie do treści § 2 pkt. 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (w brzmieniu obowiązującym w dniach od 27.10 2016 r do 12.10.2017 r, Dz.U. z 2015 r. poz. 1800)