Sad powszechny, III Ca 1373/17

Sygn. akt III Ca 1373/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Lucyna Morys - Magiera Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik (spr.) Sędzia SO Marcin Rak Protokolant Beata Michalak po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej w R. przy ul. (...) przeciwko Ż. O. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I C 622/17

1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 ponad zasądzoną kwotę 303,32 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 12 sierpnia 2016 r. oraz w punkcie 4 w całości i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Rudzie Śląskiej do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego;
2. odrzuca apelację co do rozstrzygnięć zawartych w punktach 2 i 3;
3. oddala apelację w pozostałej części. SSO Marcin Rak SSO Lucyna Morys - Magiera SSO Teresa Kołeczko - Wacławik Sygn. akt III Ca 1373/17 UZASADNIENIE W sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej w R. przy ul. (...) przeciwko pozwanej Ż. O. o zapłatę zaległości z tytułu wydatków związanych z utrzymaniem lokalu i udziału w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej za okres od 1 lutego 2016 r. do 31 lipca 2016r., Sąd Rejonowy w dniu 29 sierpnia 2016r wydał nakaz zapłaty w postepowaniu upominawczym. W sprzeciwie pozwana zaskarżyła nakaz w całości i zarzuciła, że reguluje należności względem Wspólnoty z nadpłatą taką, na jaką ją stać, stąd w jej ocenie nie zalega z żadnymi opłatami. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017r. Sąd Rejonowym zasądził od pozwanej Ż. O. na rzecz powódki Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej w R. przy ul. (...) kwotę 1951,74 zł z następującymi odsetkami: od kwoty 1627,64 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 sierpnia 2016r. oraz od kwoty 324,10 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 12 sierpnia 2016r. (pkt 1), oddalił powództwo co do kwoty 6 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 12 sierpnia 2016r. (pkt 2), umorzył postępowanie w pozostałym zakresie (pkt 3) i zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1016 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 4). Sąd Rejonowy ustalił, że pozwana jest właścicielem stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ul. (...) o powierzchni 38,99 m 2 , z własnością którego związany jest udział w użytkowaniu wieczystym gruntu i współwłasności części wspólnych budynków, urządzeń i instalacji wynoszący 1/100 części. Pozwana na koniec lipca 2016 r. posiadała wobec powódki zaległość z tytułu wydatków związanych z utrzymaniem jej lokalu i udziału w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej za okres od 1 lutego 2016 r. do 31 lipca 2016 r. w wysokości 1.627,84 zł. Odsetki ustawowe od tych należności wyliczone na 31 lipca 2016 r. wynosiły 20,78 zł. Powódka na podstawie tytułu wykonawczego uzyskanego w sprawie Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej o sygn. akt I Nc 421/11 złożyła do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej wniosek o ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości pozwanej dla zabezpieczenia roszczeń związanych z tym tytułem wykonawczym. W związku ze złożeniem powyższego wniosku powódka uiściła opłatę od wniosku w wysokości 200 zł, oraz poniosła koszty notarialnego poświadczenia za zgodność z oryginałem kopii uchwały wspólnoty o powołaniu członków zarządu i uchwały o upoważnieniu zarządu do wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie tej hipoteki w kwocie 103,32 zł. Pismem z 1 czerwca 2016 r. powódka wezwała pozwaną do uiszczenia zaległych opłat w łącznej wysokości 1.962,40 zł w terminie 7 dni pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. W tych okolicznościach uznał sąd w świetle art. 12 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 roku o własności i art. 13 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 powołanej ustawy roszczenie za zasadne w zakresie należności związanych z utrzymaniem lokalu powódki i kosztami zarządu nieruchomością wspólną w wysokości 1.627,84 zł oraz skapitalizowanych od tej kwoty odsetek w wysokości 20,78 zł. Zważył sąd, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c. pozwana nie wykazała, aby dokonała na rzecz powódki wpłat tytułem wydatków związanych z utrzymaniem jej lokalu i kosztów zarządu nieruchomością wspólną, za okres dochodzony pozwem, w wysokości wyższej aniżeli wynikało to z kartoteki finansowej. Sąd uwzględnił żądanie powódki w tym zakresie co do poniesionej przez powódkę opłaty od wniosku o ustanowienie hipoteki przymusowej w wysokości 200 zł oraz kosztów notarialnego poświadczenia za zgodność z oryginałem dokumentów niezbędnych do złożenia wniosku o ustanowienie hipoteki w kwocie 103,32 zł zgodnie z art. 471 k.c. O odsetkach od skapitalizowanych odsetek orzeczono na podstawie art. 482 § 1 k.c. O odsetkach za opóźnienie orzeczono na mocy art. 481 § 1 i 2 k.c. Oddalenie powództwa dotyczyło kwoty 6 zł żądanej przez powódkę tytułem kosztów uzyskania drugiego tytułu wykonawczego, albowiem zwrotu tych kosztów powódka mogła domagać się w postępowaniu o wydanie drugiego tytułu wykonawczego i ponowne orzekanie o zwrocie tych kosztów sąd uznał za niedopuszczalne. W pozostałym zakresie, tj. co do kwoty 6 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. i art. 203 § 1 k.p.c. , gdyż powódka na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. skutecznie cofnęła w tym zakresie pozew zrzekając się roszczenia. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 zdanie 2 k.p.c. W apelacji pozwana wnosiła o uchylenie „nakazu zapłaty” (co w związku z etapem postępowania należy rozumieć „wyroku”) w całości i podniosła iż płatność, której dochodzi powódka powstała w wyniku przedawnionych odsetek. Sprecyzowała, iż do 2008r. nie była informowana o narastającej zaległości, zatem kwota zaległości powstała do 2008r. jest przedawniona. Wskazała dalej, iż czynsz jest regularnie opłacany. W odpowiedzi na apelację powód wnosił o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja pozwanej częściowo odniosła skutek. Skarżąca ma rację zarzucając, że Sąd Rejonowy nie dostrzegł różnicy między dochodzonym w pozwie roszczeniem, a faktycznym stanem zadłużenia za wydatki związane z utrzymaniem lokalu. Na poparcie twierdzeń pozwu, którym dochodzono 1627,84 zł tytułem należności głównej, powód zaoferował dokument w postaci kartoteki finansowej za okres od 2016-02-01 do 2016-07-31 (k. 3). Z kartoteki tej wynika, że powód wskazuje na zadłużenie w kwocie 2461,17 zł, które dotyczy niesprecyzowanego okresu sprzed lutego 2016 r. w wysokości 240,27, dalej wpisano w rubryce „Korekty”- 2220,48 i rubryce „Naliczenia”- 240,27 zł oraz w rubryce „Pozostałe obciążenia”- 0,42 zł. Na datę 2016.02 tabela zawiera wyliczenie salda na kwotę -1616,95 zł. Sąd I instancji decydując o uwzględnieniu roszczenia głównego stwierdził, że w sprawie stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów, których zasadność nie była kwestionowana. Powyższe nie zasługuje na akceptację bowiem w świetle treści sprzeciwu od nakazu zapłaty oraz apelacji pozwana wskazywała, iż reguluje należność względem powoda i w okresie 1 lutego 2016r. do 31 lipca 2017r. nie ma zaległości w opłatach. Nie można też odmówić racji skarżącej, że stanowisko Sądu Rejonowego nie było poprzedzone ustaleniem, czy wskazywane zadłużenie wynika z odsetek od zaległości wobec powodowej wspólnoty z 2008r. Pozwala to na ocenę, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był niewystarczający, aby ustalić zadłużenie pozwanej z tytułu obciążających ją wydatków związanych z utrzymaniem lokalu, a Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, bowiem nie odniósł się do zarzutu pozwanej kwestionującego twierdzenie powoda o nie wywiązywaniu się z obowiązków obciążających właściciela lokalu. Nierozpoznanie istoty sprawy - w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. - oznacza zaniechanie przez sąd pierwszej instancji zbadania materialnej (istotnej) podstawy żądania pozwu albo pominięcie merytorycznych zarzutów pozwanego (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r. II CKN 897/97 , orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2002 r. I CKN 486/2000 , orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2002 r. IV CKN 1298/2000 , orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2005 r. III CK 161/2005 ). Podzielić ponadto należy podgląd, iż brak oceny okoliczności faktycznych stanowiących podstawę zastosowania normy prawa materialnego będącego podstawą żądania, niewątpliwie świadczy o nierozpoznaniu przez Sąd istoty sprawy, (por. orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 listopada 2004 r. I ACa 1012/2004 ). Mając powyższe na uwadze, ponieważ sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy z przyczyn wyżej wskazanych, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok w zakresie punktu 1, a w konsekwencji również orzeczenie zawarte w punkcie 4 wyroku w przedmiocie kosztów procesu przed I instancją i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Uzupełnienie ustaleń i ocen, co do przywołanych powyżej podstaw faktycznych roszczenia i materiału dowodowego zaoferowanego w tym zakresie przez powódkę w postaci Kartotek finansowych, stanowić powinno punkt wyjścia do oceny zasadności podniesionego przez pozwaną zarzutu braku zaległości. Wnosząc apelację pozwana zaskarżyła wyrok w całości. Nie ulega wątpliwości, iż przy tak sformułowanym zakresie zaskarżenia i podniesionych w apelacji zarzutach, brak interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu punktu 2 i 3 orzeczenia Sądu Rejonowego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd uzależniający uprawnienie do wniesienia środka zaskarżenia od istnienia gravamen , czyli pokrzywdzenia strony orzeczeniem sądu niższej instancji. Pokrzywdzenie to polega na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją orzeczenia, wynikającej z porównania zakresu żądania z treścią rozstrzygnięcia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 1936 r., C III 1030/35, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1997 r., III CKN 152/97). W rozpoznawanej sprawie pozwana nie ma gravamenu do zaskarżenia wyroku Sądu Rejonowego w zakresie punktów 2 i 3, bowiem rozstrzygnięcie o oddaleniu powództwa w części oraz umorzeniu postepowania w pozostałym zakresie, nie wywołało żadnych negatywnych skutków w jej sferze prawnej. Z tego względu na zasadzie art. 373 w zw. z art.370 kpc apelację w tej części odrzucono jako niedopuszczalną. Apelacja pozwanej nie zasługiwała natomiast na uwzględnienie w części zasądzającej odszkodowanie w kwocie 303,32 zł z tytułu ustanowienia hipoteki, na które składała się opłata od wniosku w wysokości 200 zł oraz koszty notarialne w wysokości 103,32 zł. Zasadności i wysokości tej szkody pozwana w postępowaniu I-instancyjnym nie podważała, a trafnie uznał Sąd Rejonowy, iż należyte wykazanie roszczenia w tym zakresie uzasadniało obciążenie skarżącej poniesionymi przez powoda wydatkami. W tym zakresie Sąd Okręgowy oddalił apelację o czym orzekł na podstawie art. 385 k.p.c . SSO Marcin Rak SSO Lucyna Morys - Magiera SSO Teresa Kołeczko – Wacławik